Qırımtatar halqınıñ Şurası ilk nevbette eda etilecek vazifelerni seslendirdi (FOTO) - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК

Суббота

24

октября

7
Ребиу'ль-эвель
1442 | 2020
Утр.5:44
Вос.7:01
Обед.12:32
Пол.15:16
Веч.17:53
Ноч.19:10
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Qırımtatar halqınıñ Şurası ilk nevbette eda etilecek vazifelerni seslendirdi (FOTO)

Опубликовано:

 Müftiy muavini Ayder İsmailov, qırımtatarlar Şurasınıñ azaları olğan Lemara Selendili ve Ayder Emirov ile, “Qırımtatar halqınıñ Şurası: vazifeleri ve yapılacaq işleri” matbuat konferentsiyasında iştirak etti.

  Çıqışınıñ başında Ayder İsmailov, Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresi tarafından, işbu Şuranı meydanğa ketirmek teşebbüsi aqqında tavsilâtlıca ikâye etti.

   Ayder İsmailov: “İnsanlar, olarğa qıyın zamanda qol uzatqan, destek köstergen birilerini qıdıra. O sebepten biz, qırımtatar halqınıñ aqsaqalları, ziyalıları ile keçirilgen uzun muzakerelerden soñra, bu adımnı atmaq qararına keldik. Çeşit saalardaki professional mütehassıslar halqnıñ arz-ümütlerini diñlep, devlet organlarını haberdar etecekler, meselelerni çezmek maqsadınen muayyen bir çıqış yolu, tevsiyelerni bildirecekler”, dep qayd etti.

 Müftiy muavininiñ sözlerine binaen, Qırım Cümhuriyetiniñ başlığı Sergey Aksönovnıñ tarafından tasdiqlanğan, qırımtatarlarnıñ Konsultativ Şurası, sürgün etilgen halqlarnıñ reabilitatsiyası aqqıdaki Qanunnıñ amelde al etilecegi ile meşğul olacaq.

 O: “Qırım başlığı yanındaki Konsultativ Şuranıñ erkânına kirgen mütehassıslarnıñ er biri, kendisi mesül saasında, mevcut olğan qanunlarnıñ, Qırımdaki yaşayış tarzına, şaraitine uyğun bir şekilde ömürge keçirmek içün tevsiyeler berecek ve lâzim olğan programmalarnı işlep çıqaracaqlar”, dep ilâve etti.

 Bundan da ğayrı, Şuranıñ faaliyeti, grajdanlarnıñ akimiyet organları ile eki taraflı munasebetlerini qolaylaştıracağı ayrıca qayd etildi. “İnsanlardan kelgen sualler belgilenecek. Dört yıl devamında biz çoqtan-çoq meseleler ile qarşılaştıq – olardan bazılarını al etip oldıq, bazıları üstünde ise çalışmamız devam etmekte. Yaqında, cemaat qabulhanesini açmaq fikrine keldik. O, şimdilik daa test rejiminde çalışa. İnsanlar muracaat eteler. Olarğa bedava şekilde – bu sualnen qayda ve kimge barmaq kerekligi aqqında malümat berile. Bunıñ ile biz bir temel qoyamız. Bizge muracaat etilgen meselelerniñ arhivini tizemiz”, dep ilâve ayttı Ayder İsmailov.

 Matbuat konferentsiyası devamında, Şuranıñ iş gruppası, Qırımnıñ okkupatsiyası devamında natsistler tarafından yaqılğan Qırım köyleri içün tazminat almaq maqsadınen adım-adım al etilecek iş ve vazifeler belgilegeni aydınlatıldı.

 Ayder İsmailov: “Biz, belli bir yol kösterecek işni başladıq. Evel, işbirlik ve tedqiqatlar keçirgen adliyecilerni davet ettik. Bundan ğayrı, bu meselede dört bölük teşkil etecegimizge qarar berdik: tarihçılardan ve sotsiologdardan ibaret olğan arhiv bölügi, ekonomist ve adliyeciler bölükleri çalışacaq”, dep bildirdi. – “O zamandaki arhivlerden bütün malümatnı toplamaq kerek. Tarihçılar ve sotsiologlar ise tarihiy malümatlarnı qaplap alğan umumiy vesiqanı azırlaycaq. Onıñ esasında ekonomistler maddiy, maneviy ve atta medeniy zararnıñ kölemini bildirecek. Çünki bu yıllar devamında camiler ve medereseler, kilseler ğayıp etildi. Biz yalıñız qırımtatar köylerinden bahs etmeymiz de… Soñra ise adliyeciler, elinde olğan işbu malümat ve raqamlar ile çeşit profil komitetler ve Rusiye Federatsiyasınıñ nazirlikleri ile bağ tutacaqlar, muzakereler keçirecekler ve, neticede, tazminat soralacaq tarafqa muacaat etecekler”…

 Cian cenki yıllarında Qırımnıñ natsistler  okkupatsiyası neticesinde yüz bergen zarar içün Almaniyadan tazminatnı soramaq qararı, 2018 s fevralniñ 17-de keçirilgen Nevbetten tış Qırım müsulmanlarınıñ Qurultayında alındı.

 Matbuat konferentsiyası devamında qırımtatarlarnıñ Şurası erkânındaki gumanitar bölükniñ işi aqqında da söz yürütildi. QFU-ñ qırımtatar filologiyası kafedrasınıñ professorı, filologiya ilimleri doktorı Lemara Selendiliniñ ikâye etkeni kibi: “Biz şimdi, keçken 30 yıl devamında bu saada çezilmegen ve al etilmegen meselelerni közden keçirip, ilerideki 10 yılğa bir plan qurmalımız. Neticede, halqımıznıñ, Rusiye cemaatçılığı sırasında lâyıq bir yer almaq yardım olur. Biz, Rusiye ealisiniñ büyük qısmı türkler teşkil etkenini bilemiz. Müsulmanlar – ağa-qardaşlarımızdır, añlaşılğan tilimizde laf etken insanlardır. Bizim esas maqsadımız – coyulmaq degil de, ögge adım atmaq ve qırımtatarlarnıñ problemlerini Rusiye Federatsiyasınıñ grajdanları ve halq olaraq, al etmektir”. Professornıñ qayd etkenine köre, eñ müim vazife – tuvğan qırımtatar tiliniñ adetlerini saqlap qalmaqtan ve funktsiyalarını ğayrıdan tiklemekten ibarettir. Bu iş  – yaş nesilniñ omuzlarına tüşe.

 Lemara Selendili: “Al-azırda vazifemiz – bizim istidatlı yaşlarımıznı emigratsiyadan qorumaq ve olar içün inkişaf etmek imkânını tapmaqtır. Yaşlarımızğa iş yerlerini tapmaq meselesinde yardım etmek pek müimdir. Elbette, til ve tasil aqqında söz yürüterek, yaşlar ile bağlı olğan siyasetni ve alıp barılgan yöñelişni de közde tutmalımız. Qırımda doğğan ve kendisini millet mensüpligi ile tanıtqan yaş nesilge ümütimiz büyüktir…”, dep qayd etti .

 Öz nevbetinde, Ayder Emirov, Şuranıñ akimiyet ile birlikte olğan işbirlik neticesinde, ayrı diqqatnı nege ayırmaq ve nasıl adımlar atmaq kerekligi aqqında bildirdi: “…Bu cümleden, Qırımtatar sanatı müzeyiniñ binası problemini al etmektir. Hadimler, aqılğa sığmağan şaraitte çalışmaqta. İ.Gasprinskiy adına kütüphaneniñ binasını da keñişletmek, çünki fond sayısı ep arta ve şimdiki binağa sığmay. Ana tili probleması ile bağlı eñ müim sayılğan ve halqnı ayaqta tutqan  – edebiyatnıñ inkişafı –  yoq derecededir. Şimdi biz buña ciddiy baqmalımız. Adımlardan biri – qabiliyetli yaşlarımıznı, Moskva şeerindeki Edebiyat institutınına kvota boyunca yollamaqtır. İleride ciddiy icat etken yazıcılarnı elde etermiz”.

 Matbuat konferentsiyası devamında spikerler, qırımtatarlarnıñ Cumhuriyetniñ cemaat-siyasiy ömürinde iştirak etüvine dair suallerge de cevap berdiler.

 14 insandan ibaret olğan Qırımtatar halqınıñ Şurası, Aqmescitte 2018 s. fevralniñ 17-de keçirilgen Nevbetten tış Qırım müsulmanlarınıñ Qurultayında meydanğa ketirildi. Şura azaları açıq rey berüv neticesinde saylanıldı. Olarnıñ arasında  – Qırım Müftisi Emirali Ablayev, KMPU-ñ Prezidenti Fevzi Yaqubov, Olimpiya çempionı Rustem Kazakov, İnkerman (Aqyar ş.) hastahanesiniñ baş ekimi Gayde Degirmenci, filolog ve publitsist Ayder Emirov ve digerlerdir.

    QMDİ MDT matbuat merkezi