Tasavuf - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК

Четверг

01

октября

13
Сефер 
1442 | 2020
Утр.5:15
Вос.6:31
Обед.12:37
Пол.15:47
Веч.18:33
Ноч.19:49
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Tasavuf - ЦРО ДУМК

Sabır tekmil insanlarğa lâyıqtır

Опубликовано:

Qaviy imannıñ saibi olmağa tırışqan insannıñ sabırı tek qıyınlıqlar zamanında o sabır ile olarnı keçirmesinen sıñırlanmay. Quranda Allah bizge müminlerde olğan sabırnı tasvir ete: Ey, iman etkenler, sabırlı olıp, sabırıñız ile biri-biriñizden üstün çıqmağa tırışıñız, qaviy turıp, Allahtan qorquñız, – belki siz qurtarılırsıñız! ("Ali İmran" suresi, 3:200) (more…)

İSLÂMNIÑ QALESİ – DUALARIMIZ

Опубликовано:

Qırımtatar halqında diniy degerliklerini yaşağan adetlerinden birisi de dualarımızdır. Bu merasimge olğan bağlılıq vesilesinen milletimiz keçirgen qıyın devirleri devamında, Allahnen bağını coymamaqnı ve musulman şahsiyetini muafaza etmekni becerdi. Zamannen diniy yaşayışımız camilernen, namazlarnen daa da aydınlandı ve inkişaf etti, amma dua merasiminiñ özüne has ayrı yeri deñişmedi. Zengin sofralar başında belirli künlerde soy-sop, qomşular ve dostlar toplana, dualar oquna. Bu güzel manzarağa baqqanımızda şikâyet etilecek bir sebep yoq kibi körünse de, sañki bir şeylerniñ deñişkenini, ğayıp ola yatqanını köremiz. Aceba neler deñişti? Neni ğayıp etmek telükesindemiz? Duağa azırlıq körgen qartanam kele köz ögüme. Başta güzelde abdestini alıp, hususan dualarğa kiymek içün ayırğan uzun yeñli anterini kiyer, yañı peşmalçığını baylar, maramasını sarar edi. Yañı ve pek kösterişli urbalarnı kiymekni yañlış körüp, başqalarınıñ da böyle kiyinmesini qınar edi. Quran saifelerinden teşkil olğan öz kitabını alıp evden çıqar edi. Bu örnekniñ yerini apaylarımıznıñ açıq yaqalı ve qısqa anterleri, tek eki daqqalıq kiyilip ve başnıñ tek kiçik bir qısımını qapatıp ta aman çaqarılğan yavluqlar alması keder berici. Bir musulman olaraq qırımtatar apayınıñ tışqı qiyafeti mevzusında belli bir norma olğanını ep köz ögünde tutmaq yaraşır hanımlarımızğa! Hususan Allah içün yapılğan dualarımızda! -Abdestli kelmek Dua merasimi – Quran oquvından, yalvarmalardan ve zikirden ibaret olğanı sebebinen, bu vaqıtta abdestli olmaq şart olmasa da güzel edep sayılır. Qurannı ezberden oqur eken temiz olmaq dualarımıznıñ qabul olmasınıñ bir vesilesi olabilir. Zaten, musulmannıñ künlik yaşayışında namaz kibi müim bir ibadeti olğanı içün, abdest yaşayışınıñ ayırılmaz bir parçasıdır. Dua merasimlerinde de oña yer bermekni ihmal etmemek kerek. -Boş laflardan uzaq olmaq Bir arağa kelgen birqaç insannıñ lafqa tutlması, çeşit mevzularnı muzakere etmesi tabiiy bir aldır. Lâkin Qurannı oqumaq sunnet (yapılması şart olmağan amma Peyğamberimiz tarafından tafsiye etilgen) ise, onı diñlemek farzdır (mıtlıq yapılması kerek olğan şey). Bu sebepten Quran oqunğanda onı diñlememek, atta laf etmek günahtır. Ayrıca dualar – bizlerge ahiretni hatırlatmaq, dünyanıñ keçiciligini bir kere daa tüşünip, Allahqa yaqınlaşmaqnı temin etmek kerekler. Aksi alda areket etip özümizni maneviy bereketten mahrum qaldırabilirmiz. -İsraf ve kösterişten saqınmaq Musafirperverlik halqımıznıñ eñ qıymetli vasıflarından biridir. Kelgen insanlarnı eñ güzel şekilde sıylamaq, toydurmaq ve hayırlı dualarını alıp savap qazanmaq ümüti ile çeşit yemekli sofralar quramız. Bu noqtada unutulmaması kerek olğan bir husus daa – yemeklerniñ er birisiniñ, şekerinden ötmegine qadar elâl olması ve israf etilmemesidir. İnsanlar ögünde öz baylığını köstermek niyetinen pek çoq yemek pişirip masraf etmekten saqınmaq, ecdatlarımız tarafından ep teşviq etile edi. -Teferruattan çoq manağa emiyet bermek Çoğumızda mevzu dua olğanı vaqıt pek çoq sual peyda ola. Meselâ, duada oqulğan surelerniñ tertibi, yemeklerniñ dua esnasında sofrada olup olmaması, yahut ötmeklerniñ kesiliş şekli nasıl olmalı kibi suallerni sıqça eşitmek mümkün. Er ne qadar usul ve adetlerimiz bar ise de, olarnıñ qaysı birisinin sunnet, qaysı birisiniñ farz ve qaysı birisiniñ uydurma olğanını bilmekte fayda bardır. Aksi alda, küçük ve asılında eyemiyetsiz olğan teferruatlarğa taqılıp kerçekten de yapılması şart olğan bazı vazifeleriñizni qaçırabilirmiz! Dua – acizligimizni ve Rabbimizge muhtac olğanımıznı bütün vucüdımıznen bizge is ettirecek ibadettir. Allahtan bir şey istegenimizde, başta, ayatımız, areketlerimiz, Onıñ bizni körmek istegeninen ne qadar kelişkenine baqmaq kerek. Rabbimizniñ emirine ne qadar uayamız ki, onıñ yardımını istemege yeltinemiz! Allah epimizden merhametlidir, amma şeytannıñ da bunı bizge qarşı qullanmasına fırsat bermemek kerek. Soñ olaraq da bir nasiat olaraq şu hadisnen tanış olayıq: Allahnıñ Peyğamberi (sallâllahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurğan: "Allah içün yollarğa tüşken, üstü başı toz-topraq içinde qalğan bir insan, ellerini kökke köterip, "Ya Rabbi, ya Rabbi!" dep yalvarır. Lâkin onıñ aşı aram, içkeni aram, kiygeni aram, ğıdası aram olsa, böyle bir insannıñ duası nasıl qabul olacaq!"

Allahqa tevekkül

Опубликовано:

Tevekkül – Allahqa işanıp tayanmaq demektir. Allahtan kelgen rızıqqa işanıp, insanlarnıñ elinde olğanlarğa köz tikmemek, Allah vade etkenine işanmaq ve er alda yalıñız Oña sığınmaq demektir. Yani, Yüce Rabbimizge teslim olmaq demektir. Teslimiyet qaderniñ ayatta kerçekleşmesinden razı olmaq, taqdir etilgenlerni qabul etmektir. Başımızğa kelgen belâlar sebebinden tıştan ve içten deñişmeden, istiqamet – doğru yol üzre sebat köstermektir. Bu sebepten Allah Tealâ: "Ölümsiz ve daima tiri olğan Allahqa tevekkül etiñiz" – dep, emir ete ("Furqan" suresi, 25/ 58-inciayet) ve "Müminler Allahqa işanıp tayansınlar" buyura ("İbrahim" suresi, 14/11-inci ayet). Yüce Rabbimiz "Allahqa işanğanğa Allah yeter" buyurmaqnen tevekkül etken qullarına olarnıñ yanında olacağına teminat bere ("Talâq" suresi, 65/ 3-ünci ayet). Resulüllah (s.a.v.): "Eger siz Allahqa kerek olğanı kibi işansa ediñiz, (Allah) quşlarnı toyurğanı kibi, sizni de rızıqlandırır edi" hadis-i şerifinen ayetlerdeki ilâhiy emirni daa da güzel añlamamıznı teminley (Tirmiziy, "Zuhd", 33). Añlağan er kes baqıp, ibret alacağı bir misalnen zeinlerge nağış ete. Bundan soñra ise: "Allahım! Saña teslim oldım, men Saña inandım, Saña işanıp tayandım. Yüzümni, göñlümni Saña çevirdim, Seniñ yardımıñnen duşmanlarğa qarşı mucadele ettim", - dep, dua etmege ögrete (Buhariy, "Teheccud"). Abdullah bin Abbas (r.a.) rivayet etkenine köre, Peyğamberimiz (s.a.v.) hadisinde Azret-i İbrahim (a.s.) ve qorantasını tevekkül ve teslimiyetke misal olaraq añlata: "İbrahim (a.s.) apayı Azret-i Acernen daa sütten kesilmegen oğlu Azret-i İsmailni alıp, Mekkege ketirdi. Olarnı Kâbeniñ yanında, Zemzemniñ çoqrağı olğan yerniñ üstünde büyük bir terekniñ tübünde qaldırdı. O vaqıtlar Mekke yerleşken yerde kimse yaşamay edi, içecek suv da yoq edi. İşte, İbrahim (a.s.) Azret-i Acernen oğlu Azret-i İsmailni o yerde qaldırdı. Yanlarında bir torba hurma ve bir tulup suv qaldırdı. Soñra çevrildi ve ketip başladı. Lâkin Azret-i Acer onıñ arqasından soradı: – İbrahim! Bizni laf etip körüşecegimiz bir kimse, aşap-içecegimiz iç bir şey olmağan yerde qaldırıp qayerge ketesiñ? Bu sualni bir qaç kere tekrar etti. Lâkin Azret-i İbrahim (a.s.) buña cevap bermedi. Soñunda Azret-i Acer: – Bunı böyle yapmaqnı saña Allah emir ettimi? – sorağan soñ, Azret-i İbrahim (a.s.) böyle cevap berdi: – Elbet, Allah emir etti. Azret-i Acer: – Aysa, O bizni yoq etmez, - dedi ve arqağa qaytıp, balasınıñ aldına bardı. Azret-i İbrahim (a.s.) yolunı devam etti. Körünemeycegi Seniye degen yerge barğan soñ, yüzüni Kâbe tarafına çevirip, ellerini köterip, dua etti: "Rabbim! Namaznı doğru qılmaları içün men neslimden bir qısımını Seniñ sayğı duyulması kerek olğan Muqaddes mabediniñ yanında, ekin ösmegen bir yerde yerleştirdim. Endi Sen de insanlardan bir qısımınıñ göñüllerine olarğa nisbeten muabbet yerleştir ve olarğa bazı meyvalardan rızıq ber. Ümüt etem ki, nimetlerge şükür eterler" ("İbrahim" suresi, 14/ 37-nci ayet). Azret-i Acer İsmailni (a.s.) emizdire ve suv içe edi. Soñunda suv bitti. Em özü, em oğlu suvsadılar. Bala suvsuzlıqtan sızlanıp, yerde yuvarlanmağa başlağan soñ, Azret-i Acer onıñ bu alını körmeyip, onıñ içün suv tapmaq niyetinen o yerge eñ yaqın olğan Safa töpesine barıp çıqtı. Soñra, aceba birevni körerimmi dep, vadiyge baqtı, lâkin kimseni körmedi. Safa töpesinden tüşip, vadiyge engen soñ, keder etmesin dep, anteriniñ etegin topladı. Soñra da pek zor alda qalğan bir adamnıñ soñ ğayretinen çapmağa başladı, vadiyni keçip, Merve töpesineçıqtı. Töpeniñ üstüne çıqıp, aceba birevni körerimmi dep, baqtı, lâkin kimseni körmedi. Eki töpeniñ arasında böyle yedi kere ketip keldi. Peyğamberimiz (s.a.v.) bu yerde böyle buyurdı: "İşte, bundan sebep, insanlar Safa ve Merve arasında say eteler (çapışalar)" (Buhariy). Hacılıqta yapılğan say ibadeti – Azret-i İbrahim (a.s.) qorantasınıñ tevekkülini bütün insanniyetke añdıra. Soñunda, Allahu Tealâ oña işanıp tayanğan bu insanlarnı mukâfatlandırdı. Azret-i Acer ve oğlu içün Zemzem çoqrağını yerden fışqırttı. "Hidayet" gazetası, mayıs 2015 s.