Без рубрики - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК

Пн

17

мая

5
Шевваль
1442 | 2021
Утр.3:20
Вос.5:01
Обед.12:44
Пол.16:43
Веч.20:17
Ноч.21:59
Времена намазов
Календарь 2021г

Намаз

Без рубрики - ЦРО ДУМК

ИСЛЯМДА КЪАДЫН

Опубликовано:

12.03.21 - ИСЛЯМДА КЪАДЫН   رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ اِمَامًا   [Раббена хеб лена мин эзваджина ве зурриййатина къуррате эюнив веʼджъальна лиль-муттекъине имама].   Азиз мусульманлар! Юдже Раббимиз инсанларны эркеклер ве къадынлар оларакъ яратты. Бунда сайысыз икметлер бардыр. Эркек ве къадыннынъ джемиетте фаркълы вазифелери олса да, олар, инсан ве къул оларакъ, Аллахнынъ къатында тенъдир. Аллахнынъ ризасына келишкен бир шекильде яшамакъ, дюньяда эйилик, адалет ве мерхаметнинъ яйылмасы, ярамайлыкъ, зулум ве акъсызлыкънынъ токътатылмасы ичюн тырышмакъ эм эркекнинъ, эм де къадыннынъ вазифесидир. Сайгъылы муминлер! Къуран-ы Керимде къадыннынъ джемиет ичиндеки ерини ве акъларыны анълаткъан пек чокъ ает бар. Атта, Къуранда «Ниса», яни «къадынлар» деп адландырылгъан бир суре бар. Инсанлыкънынъ анасы Хз. Хаввадан башлап, тарихта из къалдыргъан нидже къадын Къуранда анълатыла. Иманы ве джесаретинен Хз. Асие, иффети ве диндарлыгъынен Хз. Мерьем, сабыр ве теслимиетинен Хз. Хаджер эпимизге мисаль косьтериле. Севгили Пейгъамберимизге ильк инангъан ве оны бутюн кучюнен дестеклеген Хз. Хатиджедир. Ислям ёлунда ильк шеит олгъан къадын – Хз. Сумейедир. Пейгъамберимизнинъ ханесинден илимни инсанларгъа еткизген – Хз. Айшедир. Яни Ислам медениетинде къадынлар эркеклернен берабер юдже дегерлерни къорчаламакъ ичюн бир сырада куреше эди. Бу нумюнелер ярыгъында динимиз, миллетимиз ве медениетимизнинъ къадынгъа эр даим сайгъынен бакъмагъа ве акъларыны къорчаламагъа эмир эткен. Амма, кунюмизде динден узакълашув себебинден къадын акъларыны бозувлар чокълаша. Даа кучьлю яратылып, аиленинъ башчысы оларакъ тайин этильген эр киши, кучюни къорантасыны къорчаламакъ ерине, озюнден даа зайыф олгъан къадыны ве балаларына зулум этмек ичюн къуллана биле. Лякин Пейгъамберимиз: «Апайына къол котергенинъиз сизинъ хайырлынъыз дегильдир», – деп буюра. Языкъ ки, диндар корюнген кишилер де бойле зорбалыкъ япа, къадынларыны ынджыта ве акъларыны аякъ астына ала. Базылары «къоранта реиси меним» деп, деспотлыкъ япа ве къадыныны ыргъат еринде коре; башкъасы «мен Аллахкъа ишанам» деп, тенбеллик япа ве къорантасына бакъмай; дигери бала япа, сонъра исе, «мен джихад этем» деп, аилесини ташлап кете; биреви «экинджи апай олмакъ суннеттир» деп, алдатып, бир къадынны озюнен эвлендире; бир башкъасы да айырыла, «рызыкъ Аллахтандыр» деп, алимент биле тёлемей. Ойле сою да бар, даа тюневин абдест алмагъа огренди, энди ана-бабасына «сиз джаильсинъиз» деп акъарет эте. Бу адиселернинъ энъ худжур тарафы – инсанларнынъ динни озь менфаатына къуллангъаныдыр. Санки олар динге хызмет этмейлер де, дин оларгъа хызмет эте. Бойле бир акъай, бойле бир баба, бойле бир мусульман олурмы? Пейгъамберимиз (с.а.с.) не буюргъан? «Къадынлар акъкъында Аллахтан къоркъунъыз. Чюнки сиз, оларны Аллахнынъ эманети оларакъ алдынъыз ве Аллахнынъ адыны анъаракъ (никях къыйып), озюнъизге элял эттинъиз» (Муслим, «Хадж», 147). Бир дигер хадисинде де бойле буюргъан: «Сизинъ энъ хайырлынъыз апайына энъ гузель мунасебетте олгъанынъыздыр» (Тирмизий, «Рада», 11). Башкъа тарафтан феминизм фикирлерине къапылып кеткен къадын-къызларымыз де аз дегиль. Эр тарафлама Френкистан апайларына ошамагъа тырышалар. Къарардан зияде акъ талап этелер. Шу себептен къорантада хузурсызлыкъ пейда ола. Албуки, Ислам эм апайнынъ, эм де акъайнынъ табиатына коре акъ ве месулиетлерини тайин этти. Сайгъылы мусульманлар! Къадын-къызлар бизим аналарымыз, къызларымыз, къардашларымыз, апайларымыздыр. Эписининъ устюмизде акъкъы бар. Адалетли олайыкъ. Келинъиз, эманетни къорчалайыкъ, харам-элялны оларгъа огретейик ве, «Фуркъан» суресинде Раббимиз огреткени киби, дуа этейик: «Раббимиз! Бизге козюмизни айдынлатаджакъ къадынлар ве эвлятлар багъышла, ве бизни такъва саиплерине рехбер эт!»

“Merhametlik lâlesi” balalar içün çiçek aça!

Опубликовано:

Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresinde "Merhametlik lâlesi" aktsiyasınıñ neticeleri çıqarıldı. "Balalarnıñ ellerinen ve büyüklerniñ eyi niyetinen yapılğan merhametlik" şiarı astında ötkerilgen aktsiya 2020 senesi dekabr 10-26 künleri keçirildi. Tedbirde iştirak etmek içün Aqmescit şeer mektepleriniñ talebeleri davet etildi, olar aktsiyanıñ timsali olğan lâleni öz ellerinen yaptılar, bundan soñ el işi lâleler satışqa çıqarıldı. Umumen, bir yarım biñ lâle yapıldı. Lâleler Aqmescitniñ memuriy müessiselerinde, "Aşan", "Tsentrum" kibi ticariy merkezlerde satıldı. Eki aftalıq hayriye aktsiyasında 120 biñ ruble toplanıldı. Toplanğan paralar ağır hasta balalarnıñ tedaviylenüvine yollanılacaq. Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresi aktsiyanıñ teşkil etilüvinde ve keçirilüvinde yardım etken Aqmescit şeer memuriyetiniñ başlığı Yelena Protsenkoğa, Aqmescit şeeri tahsil ve medeniyet hadimlerine, Aqmescit rayon memuriyetiniñ başlığı Dionis Aleksanov ile muavini Ruslan Yakubovğa, V.İ. Vernadskiy adına Qırım federal universitetiniñ rektorı Andrey Falaleyev ve onıñ yardımcısı Ervin Musayevge, ressamlar Ayşe Dere, Elzara Seydametova, Madina Abdullayevağa, destek köstergen göñülliler taqımına ve aktsiyada iştirak etken er kesge teşekkürini bildire. QMDİ matbuat hızmeti

Эсма бинт Эбу Бекир (радыяллаху анха)

Опубликовано:

Сахабе ханымлар арасында чокъ буюк шахысларнен таныш оламыз. Олар Ислям ичюн эр тюрлю къыйынлыкъларгъа сабыр этип, динимизни огренип, онен омюрлерини шекиллендирмеге гъайрет эттилер. Эбу Бекирнинъ къызы Эсма да олардан бири эди. Эсма (р.а.) – биринджи мусульман олгъан 18 кишиден биридир. Хазрет-и Эбу Бекирнинъ буюк къызыдыр. Эсманынъ (р.а.) бабасы Эбу Бекирден корьгени иман севгиси ве Ислям тербиеси, омюр бою онъа рехбер олды ве ахлякъыны гузеллештирди. О, акъыллы, чебер ве истидатлы эди. Эсманынъ (р.а.), хиджрет этильгенде, япкъан федакярлыгъыны анъмакъ керек. Мусульманлар яваш-яваш Мединеге коче эдилер. Пейгъамберимиз (с.а.с.) досту Эбу Бекирнен берабер, аман-аман бутюн мусульманлар хиджрет эткенден сонъ, Меккеден айырылды. Эсма (р.а.) бабасынынъ Пейгъамберимизге ёлдаш оладжагъына пек севинди. Ёлда керек оладжакъ емеклер ве ичиледжек шейлерни азырлады. Лякин, торбаларыны багъламакъ ичюн йип тапамады. Хазрет-и Эсма аман белиндеки пек севген къушагъыны чыкъарып, ортадан экиге больди. Бир парчасынен аш торбасыны, дигеринен де сув торбасыны багълады. Пейгъамберимиз (с.а.с.) Эсманынъ бу юректен ве самимий арекетини пек бегенди ве: «Эй, Эсма! Санъа бунынъ ерине дженнетте эки къушакъ бериледжек!», – деди. Ве бу сёзлерден сонъра, Эсма (р.а.) «Зату’н-нитакайн» («эки къушакъ саиби») оларакъ анъылмагъа ве чагъырылмагъа башлады. Мушриклер Пейгъамберимизни тутып ольдюргенге буюк мукяфат береджеклерини илян эттилер. Пек чокъ изджи оларнынъ пешине тюшти. Пейгъамберимизнен Эбу Бекир махсус Медине ёлундан аксий олгъан бир тарафтаки къобада сакъланып, учь кунни анда кечирдилер. Геджелери оларгъа аш ве сувны Эсма (р.а.) кетире, агъасы Абдуллах исе, куньдюз къойларыны отлатмагъа келип, Меккеден хаберлерни кетире эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.) Эсманынъ бу федакярлыгъыны такъдир этти ве оны илериде пек севгени сахабе Зубейр бин Аввамнен таныштырып, оларны эвлендирди. Эсма (р.а.) Пейгъамберимизнинъ сухбетинде иштирак эткен ве ондан маневий фейиз алгъан бахтияр къадынлардан биридир. Эм де къардашы Айше (р.а.) Пейгъамберимизнинъ ханымы олгъан сонъ, бу оны Пейгъамберимизге даа да якъынлаштыргъан эди. Бир кере Эсма (р.а.) шеффаф бир антер кийип, татасына мусафирликке кельген. Пейгъамберимиз эништеси олгъаны ичюн, янында бойле урбада корюнмекнинъ мумкюн олгъаныны тюшюнген. Амма Пейгъамберимиз (с.а.с.) оны бойле корьгенинен, бетини чевирип: «Эсма! Бир къадын мукеллеф олгъан сонъ, (эль ве юзюне ишарет этип) бу ве бундан башкъа ерининъ корюнмеси догъру дегильдир», – деп, оны тенбиеледи. Эсма (р.а.) янълышыны анълап, бундан сонъра эп догъру шекильде кийинди. Эсма (р.а.) пек утанчакъ эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.) Зубейр иле Эсманынъ янъы къурулгъан юваларына маддий ярдым косьтермек ичюн, оларгъа хурма багъчасыны багъышлады. Бир кунь, Эсма (р.а.) хурма джыйгъан сонъ, сепетни башы устюне къойып, эвге къайта эди. Ёлдан Пейгъамберимиз (с.а.с.) сахабелеринен берабер кече эди. Эсманы бу алда корьген Пейгъамберимиз, девени токътатып, отурмасыны теклиф этти. Утангъанындан, Эсма къалмагъа истемегенини айтты ве озь ёлуна девам этти. Эсма (р.а.) эли ачыкъ, юреги зенгин, джумерт бири эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.): «Эсма! Элинъни багълама (къызгъанма), ёкъса, Аллах да санъа озь рахметини ёлламаз», – айткъан сонъ, джумертлигинен даа да белли олды. Ихтияджындан зияде олгъаныны фукъарелерге берип, адий бир аятны бегене эди. Къысметине разы олып, шукюр эте, зенгинлик пешинде дегиль эди. Икътисат этмеге алышкъан, исрафны бегенмей эди. Акъайы ичюн гузель омюр аркъадашы олгъаны къадар, балаларына да гузель бир ана эди. Зубейрнен (р.а.) берабер бахтлы-частлы бир омюр кечирдилер. Секиз баласы олды: учь къыз, беш огълан. Тербие бермек меселесинде пек дикъкъатлы эди. Адлары белли олгъан сахабелерден Абдуллах бин Зубейр ве табиинден Урве бин Зубейр киби, гузель огъуллар тербие этти. Хазрет-и Эсма 100 яшыны кечип, огълу Абдуллахнынъ шеит олмасындан бир къач кунь сонъра вефат этти. Пейгъамберимизден 85 хадис ривает этти. Аллах ондан разы олсун! Эмине Асанова

Mekkede 2019 senesi  hacılığınıñ birinci neticeleri çıqarıldı (FOTO)

Опубликовано:

Mekkede, Rusiyeniñ SAQ-daki baş konsulı Bagavudin Aliyev ve RF Hacılıq-missiyasınıñ reberi Magomed Gamzayevniñ yolbaşçılığında, RF Hacılıq missiyasınıñ muşaveresi olıp keçti. Qırım musulmanları diniy idaresi tarafından AVN-Tur Qırım hacılıq-operatorınıñ reberi Artur Reşitov iştirak etti. Muşavere çerçivesinde iştirakçiler, 2019 senesi  hacılığınıñ neticelerini muzakere etti, 2020 senesi keçirilecek hacılıqqa dair olğan tekliflerini seslendirdiler. Artur Reşitov: "Allahqa şükürler olsun, 2019 senesi hacılıq daa güzel olıp keçe. Bütün qaydlar köz ögüne alındı ve ileride biz, buña köre, hacılıq teşkil etüviniñ seviyesini daa eyileştirmege tırışacaqmız", - dep ayttı. QMDİ matbuat hızmeti [gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="32656,32654,32652,32650"]

Tuvğan til, til medeniyeti ve etiketi. Qırım Müftiliginde balalar içün kurslar açıldı

Опубликовано:

Qırım müsulmanları Diniy İdaresiniñ "Faydalı ilim" medeniy-maarif merkezinde 7-8 ve 9-10 yaşındaki balalar içün qırımtatar tili kursları açıldı. Programma "Til medeniyeti. Nutuq etiketi" kursına esaslanıp tizildi. Er bir ders til boyunca malümatlar ve qonuşuv medeniyetini qavrap ala. Dersler çerçivesinde balalar insanlar arasında munasebetler, nutuq etiketiniñ qaideleri boyunca bilgi alacaq. "Til medeniyeti. Nutuq medeniyeti" programmasınıñ aktualligi şunda ki, o, balalarğa qonuşuv tehnikasını menimsemege, açıq göñüllilik, merhametlik, insanlarğa nisbeten ürmet kibi çizgilerniñ saibi olmağa ve balanıñ er taraflama inkişafına yardım etecektir.  Kurslarnıñ maqsadı – tuvğan tilniñ ögrenilüvi, kendini alıp baruv ve medeniy qonuşma qaideleriniñ menimsenilüvi ve bu bilgilerniñ farqlı şaraitlerde qullanıluvıdır. Aynı bu maqsadnen kurslarnıñ programmasına dialoglar, masallarnıñ sanalaştırıluvı, roller boyunca oquv ve diger vazifeler kirsetildi. Bunıñ episi ağzaviy ve oquv metinini añlamağa, qonuşmağa, teessüratlarnen paylaşmağa ve suallerge cevap bermege yardım eter. Dersler er bazar künü saat 9.00-dan saat 13.00 –ke qadar keçirile. QMDİ matbuat hızmeti

Tatarstan Müftisi Qırım studentleri ile körüşti (FOTO)

Опубликовано:

Tatarstan Cumhuriyetiniñ Müftisi Kamil hazrat Samigullin, Qazan universitetleri, esasen, V.G.Timirâsov adına Qazan innovatsion universitetinde oquğan Qırım studentleri ile körüşüvni keçirdi. Körüşüv Tatarstan Cumhuriyeti müsulmanları Diniy idaresinde olıp keçti. Al-azırda Tatarstan Cumhuriyetiniñ paytahtında 50-den ziyade Qırım yaşları oquy. Tedbir sual-cevap şekilinde olıp keçti. Studentler Müftinen şahsen qonuşmaq fursatından semereli faydalandı. TC MDİ faaliyeti, camilerniñ qurucılığı ve maddiy tarafan temin etilüvi, elâl sanayınıñ quruluvı ve diger meselelernen meraqlandılar. Kamil hazrat körüşüv iştirakçilerini, tatar Müftiliginiñ qurulışı ile tanış etti. Medialeyhalar ve TC MDİ yaşlar siyasetiniñ ömürge keçirilüvi aqqında tarif etti. Yaş qırımlılar arasında eñ büyük meraqnı müsulman yaşlarınıñ Qış ve Yaz forumları, "Yaş molla" diniy yarışı, "Bir kün mektebi", "Kâğıtqa ömür bağışla" hayriye aktsiyası, "Müsulman muzakere klubı", "Qıdanlar gimnaziyası", sport yarışları doğurdı. Studentler Kamil hazrat Samigullinge İslâm dinini kütken şeer sakinlerine güzel şaraitler yaratılğanı içün teşekkürler bildirdi. QMDİ matbuat hızmeti Haber TC MDİ saytınıñ malümatlarına esaslanıp berilmekte [gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="23305,23303,23301,23299,23297,23295,23293,23291,23289,23287,23285,23283"]

Qırım Başı yanındaki qırımtatar halqınıñ Şurası Qurultay delegatlarına semereli çalışmalar tiledi

Опубликовано:

Qırım Başı yanındaki qırımtatar halqınıñ Şurası adından  Qırım musulmanlarınıñ VI Qurultayı vekillerini Şura başınıñ muavini Çingiz Yakubov selâmladı ve semereli çalışmalar tiledi. Çıqışı devamında Çingiz Yakubov, müsulmanlar diger din vekilleri ile barışıq ve dostane munasebetler içinde yaşağanını qayd etti. Ç.Yakubov: "Cümhuriyetimizniñ tuğrasında "Seadet - birliktedir", dep yazıla. Ve bu şiarnıñ ömürge keçirilüviniñ eñ güzel köstergiçidir. Allahqa şükür, soñki dört yıl devamında yarımadada bütün din ve medeniyet vekilleriniñ inkişafı içün kerekli şaraitler yaratılğan. Eminim ki, bugün qabul etilgen qararlar ileride biri-birimizge nisbeten ürmetniñ qaviyleşmesine yardım eter", - dep ayttı ve er keske qaviy sağlıq ve işlerinde muvafaqiyetler tiledi. Hatırlatamız, oktâbr 27 künü Qırımtatar devlet akademik muzıkalı-drama teatrinde Qırım musulmanlarınıñ VI Qurultayı keçirildi. QMDİ matbuat hızmeti

Qırım Müftiligi ve AVN TUR hacılıq-operatorı hacılar içün mobil ilâveni işlep çıqardı (FOTO)

Опубликовано:

Bu seneden başlap Qırım hacıları içün Hacılıqnıñ mobil ilâvesi çalışmağa başlaycaq. Mahsus ilâve Saudiya Arabistan Qırallığınıñ Mekke ve Medine muqaddes topraqlarına yol alacaq hacılar içün işlep çıqarıldı. İlâve ile interneti olğan smatfonlarda qullanmaq mümkün. Hacılar onı Play Market AppStore-da bedava yükley bileler. AVN-TUR hacılıq-operatorınıñ reberi Artur Reşitovnıñ sözlerine köre, mobil ilâvede hacılıqqa barğan insan aqqında bütün malümat bar. Kendisini şahsiy kabinette cedvelde tapıp, qaysı gruppada olğanını, kelüv ve çıquv künlerini, reysniñ nomerası ve Saudiya Arabistan Qırallığında musafirhaneniñ adını tapmaq mümkün. "Mahsus hacılar içün "SOS" dögmesi bar – eger hacı coyulsa, bu dögmenen qullanabile. Signalnı alıp, gruppa reberi onıñ bulunğan yerini körip, hacınen bağlana ve yardım kösterebile", - dep ayttı Artur Reşitov. Bu sene hacılıqqa barmaq istegenlerniñ kvotası 600 yerge qadar arttırıldı. Al-azırda hacılarnıñ çetel pasportları azırlandı. Hacılarnıñ birinci gruppası 2018 senesi avgustnıñ 3-nde yolğa çıqacaq. QMDİ matbuat hızmeti [gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="19284"]

Aqmescitte QMDİ Yuqarı Şurasınıñ toplaşuvı olıp keçti (FOTO)

Опубликовано:

2018 senesi sentâbr 10 künü Aqmescitte Qırım Müftisi hacı Emirali Ablayevniñ yolbaşçılığında Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresi Yuqarı Şurasınıñ toplaşuvı olıp keçti. Muşavere çerçivesinde Şura azaları regional toplaşuvlarnıñ neticelerini muzakere ettiler. Mında yerli din cemiyetlerinden Qırım müsulmanları Qurultayına namzetler seçilip alındı. Bundan ğayrı, VI Qırım müsulmanları Qurultayınıñ teşkiliy sualleri muzakere etildi. Qurultayda Qırımnıñ er bir regionından 300-den ziyade namzet iştirak etecek. Hatırlatamız, esabat-saylav Qurultayı 2018 senesi oktâbrniñ 27-de Aqmescitte keçirilecek. Şuranıñ torplaşuvı devamında Qurban bayramında keçirilgen tedbirlerniñ neticeleri – hususan, dualar, qurban çalınuvı, muhtac olğan insanlarğa qurban etiniñ dağıtıluvı – çıqarıldı… Umumen, Diniy İdare, Qırım boyunca 43-ten ziyade bala bayramını ve farqlı tedbirlerni teşkil etti. Mezkür tedbirlerde ölgenlerniñ hatırası añıldı ve musafirlerge çeşit lezzetli yemekler ikram etildi. QMDİ matbuat hızmeti [gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="20493,20491,20489,20487,20485,20483,20499,20497,20495"]

Müftilikte fitir sadaqasınıñ miqdarı belgilendi 

Опубликовано:

Mayıs 16 künü müsulmanlar içün muqaddes Ramazan ayı başlanacaq. Bu ay devamında musulmanlar aş, suvğa tek küneş batqandan soñ buyuracaqlar. Qırım müsulmanları Diniy İdaresi er sene Ramazan ayı devamında iftarlar keçire. İftarlar bütünley ya da qısmen keçirmege istegenler Qırım müsulmanları Diniy İdaresine muracaat ete bile. Adres: Aqmescit ş., Kurçatov soq, 4, ya da nevbetteki telefon nomeraları boyunca bağlanmaq mümkün: +7978 765 2070 Ridvan Maksudov, +7978 867 7849 Remzi Kurtdede Ramazan ayı devamında fikir sadaqası berilmek kerektir. Er bir yetişken ve maddiy imkânı olğan insan kendisi ve qorantasındaki yaşına yetmegen ya da mesül olğan aza içün fitir sadaqasını bermeli. Fitir sadaqası fuqarelerge berile. Bu sene sadaqanıñ miqdarı bir insan içün eñ azı 200 rubleni teşkil etti. QMDİ matbuat hızmeti

Üç aylar başlana

Опубликовано:

Martnıñ 18-de müsulmanlar içün 3 muqaddes ay  - Receb, Şaaban, Ramazan ayları - başlanmaqta. Bu vaqıtnı müsulmanlar oraza tutmaq, tövbe - istiğfar ketirmek, namaz qılmaq, Quran oqumaq kibi ibadetler ile, eyilik, hayırseverlik yapmaq kibi ve diger sevap işleri ile toldurmaq ğayret eteler. Receb ayı – tövbe ve ibadet etüv, Şaaban – sevgi ve hızmet etüv, Ramazan ise  - yaqınlaşuv ve bereket aylarıdır. Bu üç aynıñ birincisi – Receb ayıdır. Yüce Rabbiniñ qullarına olğan Rahmeti ve Lütfüdir. Receb – islâmiy taqvimge köre 7-ci aydır. 2018 s. Receb ayınıñ başlanuvı martnıñ 18-ne doğru kele. Bu ay aqqında Allah Resuliniñ (s.a.v.) hadislerinde: "Receb ayı – Rabbimizniñ ayıdır. Şerefi ve büyükligi ceetinden oña iç bir (diger) ay musaviy kelmez…». Receb ayınıñ ilk cuma gecesi – Reğaib gecesi adını taşıy. Bu yıl Reğaib gecesi martnıñ 22-ni -  23-ne bağlağan gecege teñ olıp kele. Bu gece dualar bol-bol qabul etile. Bu geceniñ daa bir añlamı – Peyğamberimizniñ (s.a.v.) Abdullah ve Amina ana-babasınıñ nikâhlanğan gecsidir. Bu mukaddes geceni ibadette, namazlar qılaraq, zikr etmek ve Quran-ı Kerimni oqumaq ile keçirmek kerektir. Fuqare ve yoqsullarğa yardım etmek, balalarnı sevindirmek, olarğa ediyeler bermek, ana-baba, soy-sop ile qonuşaraq vaqıt keçirmek de tevsiye etile. QMDİ matbuat merkezi

Qırımtatar halqınıñ Şurası ilk nevbette eda etilecek vazifelerni seslendirdi (FOTO)

Опубликовано:

 Müftiy muavini Ayder İsmailov, qırımtatarlar Şurasınıñ azaları olğan Lemara Selendili ve Ayder Emirov ile, "Qırımtatar halqınıñ Şurası: vazifeleri ve yapılacaq işleri" matbuat konferentsiyasında iştirak etti.   Çıqışınıñ başında Ayder İsmailov, Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresi tarafından, işbu Şuranı meydanğa ketirmek teşebbüsi aqqında tavsilâtlıca ikâye etti.    Ayder İsmailov: "İnsanlar, olarğa qıyın zamanda qol uzatqan, destek köstergen birilerini qıdıra. O sebepten biz, qırımtatar halqınıñ aqsaqalları, ziyalıları ile keçirilgen uzun muzakerelerden soñra, bu adımnı atmaq qararına keldik. Çeşit saalardaki professional mütehassıslar halqnıñ arz-ümütlerini diñlep, devlet organlarını haberdar etecekler, meselelerni çezmek maqsadınen muayyen bir çıqış yolu, tevsiyelerni bildirecekler", dep qayd etti.  Müftiy muavininiñ sözlerine binaen, Qırım Cümhuriyetiniñ başlığı Sergey Aksönovnıñ tarafından tasdiqlanğan, qırımtatarlarnıñ Konsultativ Şurası, sürgün etilgen halqlarnıñ reabilitatsiyası aqqıdaki Qanunnıñ amelde al etilecegi ile meşğul olacaq.  O: "Qırım başlığı yanındaki Konsultativ Şuranıñ erkânına kirgen mütehassıslarnıñ er biri, kendisi mesül saasında, mevcut olğan qanunlarnıñ, Qırımdaki yaşayış tarzına, şaraitine uyğun bir şekilde ömürge keçirmek içün tevsiyeler berecek ve lâzim olğan programmalarnı işlep çıqaracaqlar", dep ilâve etti.  Bundan da ğayrı, Şuranıñ faaliyeti, grajdanlarnıñ akimiyet organları ile eki taraflı munasebetlerini qolaylaştıracağı ayrıca qayd etildi. "İnsanlardan kelgen sualler belgilenecek. Dört yıl devamında biz çoqtan-çoq meseleler ile qarşılaştıq – olardan bazılarını al etip oldıq, bazıları üstünde ise çalışmamız devam etmekte. Yaqında, cemaat qabulhanesini açmaq fikrine keldik. O, şimdilik daa test rejiminde çalışa. İnsanlar muracaat eteler. Olarğa bedava şekilde – bu sualnen qayda ve kimge barmaq kerekligi aqqında malümat berile. Bunıñ ile biz bir temel qoyamız. Bizge muracaat etilgen meselelerniñ arhivini tizemiz", dep ilâve ayttı Ayder İsmailov.  Matbuat konferentsiyası devamında, Şuranıñ iş gruppası, Qırımnıñ okkupatsiyası devamında natsistler tarafından yaqılğan Qırım köyleri içün tazminat almaq maqsadınen adım-adım al etilecek iş ve vazifeler belgilegeni aydınlatıldı.  Ayder İsmailov: "Biz, belli bir yol kösterecek işni başladıq. Evel, işbirlik ve tedqiqatlar keçirgen adliyecilerni davet ettik. Bundan ğayrı, bu meselede dört bölük teşkil etecegimizge qarar berdik: tarihçılardan ve sotsiologdardan ibaret olğan arhiv bölügi, ekonomist ve adliyeciler bölükleri çalışacaq", dep bildirdi. – "O zamandaki arhivlerden bütün malümatnı toplamaq kerek. Tarihçılar ve sotsiologlar ise tarihiy malümatlarnı qaplap alğan umumiy vesiqanı azırlaycaq. Onıñ esasında ekonomistler maddiy, maneviy ve atta medeniy zararnıñ kölemini bildirecek. Çünki bu yıllar devamında camiler ve medereseler, kilseler ğayıp etildi. Biz yalıñız qırımtatar köylerinden bahs etmeymiz de… Soñra ise adliyeciler, elinde olğan işbu malümat ve raqamlar ile çeşit profil komitetler ve Rusiye Federatsiyasınıñ nazirlikleri ile bağ tutacaqlar, muzakereler keçirecekler ve, neticede, tazminat soralacaq tarafqa muacaat etecekler"…  Cian cenki yıllarında Qırımnıñ natsistler  okkupatsiyası neticesinde yüz bergen zarar içün Almaniyadan tazminatnı soramaq qararı, 2018 s fevralniñ 17-de keçirilgen Nevbetten tış Qırım müsulmanlarınıñ Qurultayında alındı.  Matbuat konferentsiyası devamında qırımtatarlarnıñ Şurası erkânındaki gumanitar bölükniñ işi aqqında da söz yürütildi. QFU-ñ qırımtatar filologiyası kafedrasınıñ professorı, filologiya ilimleri doktorı Lemara Selendiliniñ ikâye etkeni kibi: "Biz şimdi, keçken 30 yıl devamında bu saada çezilmegen ve al etilmegen meselelerni közden keçirip, ilerideki 10 yılğa bir plan qurmalımız. Neticede, halqımıznıñ, Rusiye cemaatçılığı sırasında lâyıq bir yer almaq yardım olur. Biz, Rusiye ealisiniñ büyük qısmı türkler teşkil etkenini bilemiz. Müsulmanlar – ağa-qardaşlarımızdır, añlaşılğan tilimizde laf etken insanlardır. Bizim esas maqsadımız – coyulmaq degil de, ögge adım atmaq ve qırımtatarlarnıñ problemlerini Rusiye Federatsiyasınıñ grajdanları ve halq olaraq, al etmektir". Professornıñ qayd etkenine köre, eñ müim vazife – tuvğan qırımtatar tiliniñ adetlerini saqlap qalmaqtan ve funktsiyalarını ğayrıdan tiklemekten ibarettir. Bu iş  - yaş nesilniñ omuzlarına tüşe.  Lemara Selendili: "Al-azırda vazifemiz - bizim istidatlı yaşlarımıznı emigratsiyadan qorumaq ve olar içün inkişaf etmek imkânını tapmaqtır. Yaşlarımızğa iş yerlerini tapmaq meselesinde yardım etmek pek müimdir. Elbette, til ve tasil aqqında söz yürüterek, yaşlar ile bağlı olğan siyasetni ve alıp barılgan yöñelişni de közde tutmalımız. Qırımda doğğan ve kendisini millet mensüpligi ile tanıtqan yaş nesilge ümütimiz büyüktir…", dep qayd etti .  Öz nevbetinde, Ayder Emirov, Şuranıñ akimiyet ile birlikte olğan işbirlik neticesinde, ayrı diqqatnı nege ayırmaq ve nasıl adımlar atmaq kerekligi aqqında bildirdi: "…Bu cümleden, Qırımtatar sanatı müzeyiniñ binası problemini al etmektir. Hadimler, aqılğa sığmağan şaraitte çalışmaqta. İ.Gasprinskiy adına kütüphaneniñ binasını da keñişletmek, çünki fond sayısı ep arta ve şimdiki binağa sığmay. Ana tili probleması ile bağlı eñ müim sayılğan ve halqnı ayaqta tutqan  - edebiyatnıñ inkişafı -  yoq derecededir. Şimdi biz buña ciddiy baqmalımız. Adımlardan biri – qabiliyetli yaşlarımıznı, Moskva şeerindeki Edebiyat institutınına kvota boyunca yollamaqtır. İleride ciddiy icat etken yazıcılarnı elde etermiz".  Matbuat konferentsiyası devamında spikerler, qırımtatarlarnıñ Cumhuriyetniñ cemaat-siyasiy ömürinde iştirak etüvine dair suallerge de cevap berdiler.  14 insandan ibaret olğan Qırımtatar halqınıñ Şurası, Aqmescitte 2018 s. fevralniñ 17-de keçirilgen Nevbetten tış Qırım müsulmanlarınıñ Qurultayında meydanğa ketirildi. Şura azaları açıq rey berüv neticesinde saylanıldı. Olarnıñ arasında  - Qırım Müftisi Emirali Ablayev, KMPU-ñ Prezidenti Fevzi Yaqubov, Olimpiya çempionı Rustem Kazakov, İnkerman (Aqyar ş.) hastahanesiniñ baş ekimi Gayde Degirmenci, filolog ve publitsist Ayder Emirov ve digerlerdir.     QMDİ MDT matbuat merkezi [gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="12737,12739,12735,12733,12741"]