Жизнеописание Пророка Мухаммеда (с.а.с.) - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК

Вторник

29

сентября

11
Сефер 
1442 | 2020
Утр.5:13
Вос.6:29
Обед.12:38
Пол.15:50
Веч.18:37
Ноч.19:53
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Издания Галерея

Жизнеописание Пророка Мухаммеда (с.а.с.) - ЦРО ДУМК

Рамазанны озгъаргъанда

Опубликовано:

Ойле бир айнен ведалашамыз ки, бу айда ораза тутып,  Аллахнынъ разылыгъыны къазанмагъа тырыштыкъ, туткъан оразаларымызнен сагълыгъымызгъа къавуштыкъ, берген зекят ве садакъаларымызнен малларымыз темизленди, маддий-маневий аятымызда пек чокъ гузелликлер олып кечти. Бу куньлери артыкъ  сененинъ сонъки  оразаларыны тутамыз ве  теравих намазларыны къыладжамыз. Бизни Рамазангъа къавуштыргъан ве ораза тутмагъа фырсат берген Раббимизге сонъсуз шукурлер олсун. Юдже Раббимиз туткъан оразаларымызны къабул этсин. Бир сенеден келеджек Рамазан айына сагъ-селямет олып, бутюн уммет-и Мухаммедни къавуштырсын. Эфендимизнинъ сёзлерине коре, Рамазан айынын башы - рахмет, ортасы - магъфирет, сонъу исе Джехеннемден къуртулыш вакъытыдыр. Бу айда рахмет таптыкъ, бу айнынъ урьметине, Ин ша Аллах, гунахларымыз багъышланды, бу айда япкъан ибадетлернен инсанлар арасы мунасебетлеримизнен, мусульманлыкъкъа келишкен яшайыш кечирип, Джехеннем азабындан, аз олса да, узакълаштыкъ. Рамазан айы девамында аятымызгъа кечирген бу гузелликлерни йыл боюнджа ве аятымызнынъ эр саасына яйылмасы - бизге ахиретте къуванч ве бахт береджек. Раббимиз Къуранда: «Санъа олюм кельмегендже ибадет эт» (Хиджр суреси, 15/99 ает) буюрып, бизге бу бахтнынъ ёлуны косьтере. Рамазан айыны озгъарыр экенмиз, энъ эвеля нелерни къазангъанымызнынъ  эсабыны япайыкъ. Эгер нелер къазангъанымызны анъласакъ, бу гузель къазанчларны омюр бою девам эттирмеге имкян олур. Рамазан - ораза айыдыр. Бу айда Юдже Аллахнынъ эмир эткен ибадетлеринден бириси олгъан оразамызны туттыкъ. Раббим оразаларымызны къабул этсин. Ораза ибадети Ислям динининъ беш шартындан бириси. Рамазан айында фарз оларакъ туткъан оразаны, Рамазан айындан сонъра да, базы куньлерде нафиле оларакъ тутмагъа девам этейик. Пейгъамберимиз эр афтанынъ Базарэртеси ве Джумаакъшамы куньлери, эр айнынъ 14, 15, 16 куньлерини оразанен кечире эди. Бизлер де элимизден кельгени къадар нафиле оразаларны тутмагъа тырышайыкъ. Чюнки ораза нефис истеклерини токътата, бизлерге ачлыкънынъ не олгъаныны косьтерип, мухтаджларнынъ вазиетини хатырлата, беденимизге сагълыкъ, гонълюмизге къуванч ве раатлыкъ бере. Рамазанда биз элимизге, тилимизге дикъкъат эттик. Бойле бир ораза беден ве рухумызны камиллештире, ахлякъны гузеллештире. Беденимизнинъ эр азасынен ораза тутып, кендимизни янълышкъа тюшмектен токътаттыкъ. Бу ал ве вазиетни омюр бою девам эттирип, Аллахнынъ эмир эткен шейлерини ерине кетирмели, ясакълагъан шейлеринден узакъ турмалы. Эр кес дюнья ве ахиретте бахтлы олмагъа истей. Ахиретте къайб эткен инсанлардан олмагъа ич биримиз истемеймиз. Не дюньямызны йыкъмакъ, не де ахиретимизни зараргъа огъратмакъ истемеймиз. Ойле исе, инангъанымыз къыйметлерге дикъкъат этип, эписини омюрге кечирейик. Рамазан - Къуран айыдыр. Бу айда Къуран эндирильмеге башлагъаны себебинден Рамазан айы он бир айнынъ султаны оларакъ къабул этильди, бу айда ораза тутмакъ фарз къылынды. Бу айда бинъ айдан даа да хайырлы олгъан Къадыр геджеси бар. Бу айда башкъа вакъытлардан даа да чокъ Къуран окъудыкъ. Бу алышкъанлыкъны бутюн омюрге яймакъ керекмиз. Чюнки Къуран, Оны окъугъан инсангъа севап кетире, гонъюллюлерге шифа бере, инсангъанларны рахметке къавуштыра, догъру ёлны косьтере.  Къуран - сонъки иляхи месадждыр. Къыяметке къадар келеджек инсанларгъа Аллахнынъ бир нимети. Бу ниметнен файдаланмакъ - бизим элимиздедир, бизге къадар ич бир арифи биле денъишмейип кельген Къуранны окъумакъ, анъламакъ ве аятымызгъа кечирмек керекмиз. Биз инсан оларакъ бир арада яшамакъ меджбурмыз. Кедерлермизни пайлашсакъ - азарыр, севинчлеримизни пайлашсакъ - чокълашыр. Иште, Рамазан айы бирлик-бераберлигимизни энъ юксек дереджеге чыкъармагъа весиле олгъан бир ай эди. Бергенимиз садакъа, зекятлар ве ифтар софраларында корюшювлер - бирлигимизни костерген къыйметлердир. Теравих намазларында бир арагъа кельгенимиз, бир сырада омуз-омузгъа тургъанымыз, бир къыблеге бакъмакъ, бир Раббимизге ибадет этмекнен къардашлыгъымыз къуветленди. Бу айда къазангъанымыз бирлик-бераберликни омюр бою девам эттирмек керек. Рамазан - ярдымлашув айыдыр.Бу айда зенгинлеримиз - зекятларыны, имкяны еринде олгъанлар - фитир садакъаларыны мухтаджларгъа берди ве бермеге девам эте. Эгер бу вакъыт кечсе, ве зекятымыз, фитир садакъаларымызны бермеген олсакъ, байрам сабахына кедер ичинде олмагъа истемеген къардашларымызгъа садакъаларымызны берейик. Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюра: «Мусульман мусульманнынъ къардашы. Онъа зулюм этмез.Оны душмангъа теслим этмез.Ким дин къардашына ярдым этсе, Аллах та онъа ярдым этер .Ким мусульман къардашынынъ  бир сыкъынтысыны кеткизсе, Аллах та онынъ къыямет кунюндеки сыкъынтыларындан бирисини кеткизир. Ким бир мусульманнынъ айыбыны сакъласа,  Аллах та къыямет куню онынъ айыпларыны орьтер» (Бухари). Рамазан - севимли Пейгъамберимизнинъ муждесине коре, гюнахларгъа кефалет айы.Чюнки Пейгъамберимиз бойле буюрды: «Инсан буюк гунахлардан узакъ турса, беш вакъыт намаз, эки джума ве эки Рамазан, араларында ишленген кучюк гунахларгъа кефалетидир» (Муслим). Рамазанда гунахлардан узакъ турып, гонълюмизни темизледик ве, бойлеликнен, ишлеген хаталарымызны тюшюнмеге имкянымыз олды. Бу ай бизге сабырны огретти. Нефиснинъ истеклерине сабыр, шейтан весвеселерине сабыр, ачлыкъ ве сувсызлыкъкъа сабыр, инсанлардан кельмеси ихтимали олгъан яманлыкъларгъа сабыр, буларнынъ эписи бу айнынъ бизге огреткен гузелликлеридир. Бу сабырны аятымыз бою косьтермели. Мына-мына Рамазан айы битеджек. Бир къач куньден сонъ онынънен веда этеджемиз. Бельки де, бир даа Рамазангъа етишип оламамыз. Бир даа Рамазаннынъ фейз ве берекетинден файдаланып оламамыз.Элинде олгъанынынъ къыйметини бильген инсанлар бахтлыдыр. Унутмайыкъ ки, омюр - бизге берильген энъ буюк ниметлерден бириси. Бу аятны мувафакъиетнен битирмек ичюн Рамазанда къазангъанымыз къыймет ве гузелликлерни омюрюмизге яймакъ керекмиз. Севгили Пейгъамберимизнинъ шу сёзлерини даима акъылымызда тутайыкъ: «Амеллернинъ энъ хайырлысы, аз олса да, девамлы олгъандыр» (Бухари). Аллаху Теаля туткъан оразаларынъызны ве Рамазан боюнджа япкъан хайырлы ишлеринъизни къабул этсин!   Иса ВЕЛИЕВ

Пост и здоровье!

Опубликовано:

Пост в месяц Рамазан - это возможность для организма отдохнуть и очиститься как духовно, так и физически, за 11 месяцев непрерывного потребления пищи и жизненной суеты у нас есть один месяц, который мы можем посвятить себе. В хадисе говорится «Кто хочет быть здоровым, пусть непременно постится». Доказательная медицина также подтверждает данное высказывание Пророка Мухаммеда (салляллаху алехи ве селлем). Вот малый перечень целительных свойств поста в Священный месяц: - кровоснабжение пищеварительного тракта снижается, а другие системы организма наоборот кровоснабжаются лучше, например, сердце, лёгкие, головной мозг… - к концу месяца уровень внимания и память улучшаются, мозг работает в полном объёме - активность лейкоцитов повышается, работа иммунитета по борьбе с вредоносными бактериями и токсинами усиливается, происходит процесс детоксикации - во время поста лёгкие также очищаются от скопившихся токсинов - время поста используется желудком и кишечником для нормализации микрофлоры и кислотно- щелочного равновесия, очищения от шлаков - организм в качестве энергии использует гликоген, вырабатываемый печенью, когда он на исходе начинается сжигание жировых клеток - во время голодания в светлое время суток наши почки поглощают лишние соль и воду, что помогает снизить кровяное давление -  снижается уровень сахара и инсулина,  гормональный баланс приходит в состояние равновесия - если вы питаетесь на сухур, потребляя белки,  углеводы и жиры, а также зелень, содержащую витамины и минералы, а на  вечерний приём пищи (ифтар) – разговляетесь достаточным объёмом воды, то, несомненно, к концу поста почувствуете облегчение в теле. Во время поста многие из нас допускают ошибки в питании: пренебрегают утренним приёмом пищи и переедают на вечернее разговение. Однако существует секрет правильного питания во время поста: Перед рассветом  проснуться за полчаса, начать утренний приём пищи сухур с двух-трёх бокалов воды (250-500 мл).  Пока вы приготовите, разогреете еду, вода восполнит водный баланс. На сухур нужно непременно употреблять орехи (источники растительных жиров Омега 3 , Омега 6), сухофрукты, белки (например, творог, сыры, нежирные сорта мяса) и долго усваемые углеводы (например, злаковые каши). Обязательно съесть щепотку соли, так как ионы натрия задерживают воду в организме, которая нам нужна в течении дня. После заката солнца придерживаться первого правила – пить воду натощак, также нужно съесть пару фиников, они являются ценным источником глюкозы. После совершения вечернего намаза вода покинет полость желудка, глюкоза возбудит рецепторы, что облегчит усвоение  пищи. На ифтар следует есть больше салатов, овощей и фруктов, не налегать на жирную пищу, так как вы должны проголодаться до утра. Рекомендации относительно физических нагрузок: при правильном приёме пищи и наличии сна в обеденное время физическую активность ограничивать не стоит, наоборот, физическая культура в течении дня благотворно влияет на работу головного мозга,  и обеспечит вас энергией. Из упражнений рекомендуем элементарные отжимания 20-30 раз и приседания 20-30 раз по 3-5 подходов в течении дня. Тем, кто профессионально занимается спортом советуем отложить тренировку ближе к ифтару, это поможет быстро восстановиться организму. Пусть Аллах примет ваш пост! Будьте здоровы!   Алим АМЕТОВ

Пейгъамберимизнинъ тилинден дуалар

Опубликовано:

28.02.20 - ПЕЙГЪАМБЕРИМИЗНИНЪ ТИЛИНДЕН ДУАЛАР وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ [Ве иза сеэлеке ибади анни феинни къариб. Уджибу давете’д-даи иза деан. Фель-естеджибу ли вель-юмину би леаллехум ершудун].   Мухтерем мусульманлар! Фаний дюнья аятында, кунь келе, ниметке иришемиз, шукюр этемиз; кунь келе, сыкъынтыгъа огъраймыз, сабыр этемиз. Мувафакъиетни, бахтны да, кедер ве мешакъкъатны да мумин киби къаршыламагъа гъайрет косьтеремиз. Бизлер, эр алымызда, иманымызны арттыргъан, аятымызгъа умют ве тиренмек кучюни къошкъан эшсиз бир ниметке саипмиз. Иште, бу нимет – ибадетлернинъ озеги олгъан дуадыр. Дуа – Аллахкъа ичтен ялварып сорамакътыр. Раббимизнинъ сонъсуз къудрети къаршысында зайыфлыгъымызны итираф этмектир. Онынъ лютуфына ве багъышлавына сыгъынмагъа гъайреттир. Онъа къуллугъымызны арз этип, Ондан ярдым истемектир. Къыйметли муминлер! «Бакъара» суресининъ 2/186-нджы аетинде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Къулларым, Мени сенден сорасалар, бильсинлер ки, Мен оларгъа чокъ якъыным. Манъа дуа эткенде, дуа эткеннинъ дуасына къаршылыкъ берем. Айса къулларым даветиме уйсунлар ве Манъа иман этсинлер, бельки де, бойледже, догъру ёлны тапарлар». Аллах Таалянынъ бир ады да «Эль-Муджиб», яни дуаларгъа джевап бергендир. Бизге бизден даа якъын олгъан Раббимиз гизли я да ачыкъ бутюн дуаларымызны эшите ве биле, озь ирадесинен къабул эте. Дегерли мусульманлар! Эр арекетинде Раббине севгисини, садакъатыны ифаде эткен Пейгъамберимиз (с.а.с.) тилинден дуаны эксик этмеди. Эр ан ве эр мекянда дуа эте эди. Бизлерге насыл дуа этеджегимизни де о огретти. Саба, кунь башлагъанда, бойле дуа эте эди: «Аллахым! Къудретинъ иле сабагъа чыкътыкъ, къудретинъ иле акъшамгъа ириширмиз. Къудретинънен яшаймыз, къудретинънен олюрмиз. Энъ сонъ къайтышымыз да анджакъ Санъадыр» (Тирмизий, «Даават», 13). Кунь бою, бойле дуа эте эди: «Аллахым! Манъа хайырлысыны бер ве меним ичюн энъ хайырлысыны сайла» (Тирмизий, «Даават», 85); «Аллахым! Бизге дюньяда эйилик бер, ахиретте де эйилик бер. Бизни джеэннем азабындан къорчала!» (Эбу Давуд, «Витр», 26). Гедже исе, дуасы бойле эди: «Я, Рабби! Бу геджеде олгъанларнынъ ве сонъра оладжакъларнынъ хайырыны сенден тилейим. Бу геджеде олгъанларнынъ ве сонъра оладжакъларнынъ шерринден де Санъа сыгъынам» (Муслим, «Зикир», 75). Ятаджакъта, бойле дуа эте эди: «Сыгъынаджакъ ери ве ихтияджыны кореджек кимсеси олмагъан ниджелери бар экен, бизни ашаткъан, ичирген, ихтияджларымызны къаршылагъан ве бизни барындыргъан Аллахкъа хамд олсун» (Тирмизий, «Даават», 16.) Азиз муминлер! Дуа дертлерге дева тапмакъ, эр тюрлю ярамайлыкътан къорчаланмакъ, корюнир-корюнмез мусибетлерден узакъ олмакъ ичюн къулнынъ Раббине сыгъынмасыдыр. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) Раббине бойле сыгъына эди: «Аллахым! Аджизликтен, тембелликтен, саранлыкътан, къоркъакълыкътан, буналткъан къартлыкътан ве къабир азабындан Санъа сыгъынам. Аллахым! Нефисиме такъваны насип эт ве онъы арындыр, оны энъ эйи арындыраджакъ Сенсинъ. Онынъ досту ве велиси Сенсинъ. Аллахым! Хушу дуймагъан къальптен, тоймагъан нефистен, файда бермеген илимден ве къабул олунмагъан дуадан Санъа сыгъынам» (Муслим, «Зикир», 73; Несаий, «Истиазе», 13). Мухтерем мусульманлар! Бир муми дуалары къабул олмагъаны тюшюнджесинде асыл да олмамакъ керек. Чюнки Пейгъамберимиз (с.а.с.) бир хадисинде бойле буюрды: «Сизден биринъиз: «Дуа эттим де, дуам къаршылыкъ корьмеди», – деп ашыкъмагъандже, дуасы къаршылыкъ корер» (Эбу Давуд, «Витр», 23). Юдже Раббимиз, дуаларымыз саесинде, устюмиздеки мусибетлерни ёкъ эте, гунахларымызны афу эте, базан да, истегенимизден даа хайырлысыны ихсан эте. Айса, озюмиз ичюн, аилемиз, якъынларымыз, джемиетимиз ве Ватанымыз ичюн дуа этмеге унутмайыкъ. Ана-бабамызнынъ, хасталарнынъ, къартларнынъ ве мухтаджларнынъ дуасыны алмагъа гъайрет этейик.   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=G6ea9-8JCAo[/embed]

Учь айлар ве Регъаип геджеси

Опубликовано:

21.02.20 – УЧЬ АЙЛАР ВЕ РЕГЪАИП ГЕДЖЕСИ وَسَارِعُوا إِلٰى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ وَ قَالَ رَسُولُ اللهِ (ص.): اَللّٰهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي رَجَبَ وَشَعْبَانَ وَبَلِّغْنَا رَمَضَانَ [Ве сариу иля магъфиратим мир Раббикум ве дженнетин ардуха’с-семавату вель-эрду уиддет лиль-муттекъин. Ве къале Расулюллахи (с.а.с.): «Аллахумме барик лена фи Раджебе ве Шабан ве беллигъна Рамазан].   Мухтерем мусульманлар! Эр шейни ёкътан бар эткен Юдже Аллах махлюкъатны фаркълы яратты, базы шейлерни дигерлерден устюн этти. Раббимиз, яратылгъанлар ичинде инсанны, мекянлар ичинде исе Кябени энъ фазилетли эткени киби, фаркълы вакъытлар ичинде Учь айлар дегенимиз Реджеп, Шабан ве Рамазан айларыны ве ичинде олгъан мубарек кунь ве геджелерни дигер айлардан, кунь ве геджелерден даа берекетли ве фазилетли эткен. Иште, бу маневият толу мевсимге якъынлаштыкъ. Бу йыл Учь айлар февраль 25-те, салы куню башлана. Риваетке коре, Пейгамбер Эфендимиз (с.а.с.) бу заман тилиминде: «Аллахым! Реджеп ве Шабан айыны бизге берекетли эйле, ве бизни Рамазан айына къавуштыр», – деп, дуа эте эди (Ахмед, «Муснед», 2346). Бу дуадан анълаймыз ки, биз Рамазангъа догъру кетемиз. Устюмизге тюшкен – бу мубарек мевсимнинъ акъкъыны эйи бир шекильде эда этмеге тырышмакъ, эр кунюни ве саатыны файдамызгъа шаатлыкъ япаджакъ салих амеллернен толдурмакътыр. Азиз муминлер! Учь айларнынъ ильки – Реджеп айы – Къуранда анъылгъан харам айлардандыр. Урьмет этильген айлар манасына кельген харам айлар, ичинде ишленген саваплар да, гунахлар да къат-къат язылыр. Келеджек афта, февраль 27 джума акъшамыны февраль 28 джумагъа багълагъан гедже Реджеп айынынъ ильк джуума геджеси олгъан Регъаиб къандилидир. Регъаип – чокъча арзу этильген, истенильген, рагъбет этильген шейлер демектир. Мусульманлар Учь айларнынъ башында Регъаип геджеси себебинен ёнелишлери, мейиллери, меракълары, севгилери, рагъбетлери кимге, неге ве не ичюн олгъаныны бир кере даа козьден кечирмек, озюни эсапкъа чекмек ичюн бир фырсат къазана. Илериде, Реджеп айынынъ сонъ куньлеринде Мирадж геджеси, даа сонъра, Шабан айынынъ ортасында, Бераат геджеси, ве, ниает, Рамазан айы ве Къадир геджеси келеджек. Сайгъылы джемаат! Раббимиз «Ал-и Имран» суреси, 133-юнджи аетинде бойле буюра: «Раббинъизнинъ магъфиретине ве такъва саиплери ичюн азырлангъан кенъишлиги коклер ве ерлер къадар олгъан дженнетине ашыкъынъыз!» Раббимиз бу аетте бизге багъышланмагъа, даа догърусы, багъышланув себеплерине ве дженнетке ириштиреджек гузель амеллерге сарылмамызны эмир эте. Бу мубарек айларны фырсат билип, Къуран-ы Керимни окъумагъа, зикиримизни, файдалы окъувларымызны, садакъаларымызны, нафиле оразаларымызны чокълаштырмагъа тырышайыкъ! Азиз мусульманлар! Биз алемлерге рахмет оларакъ ёлланылгъан пейгъамберимизге акъкъынен таби олсакъ, Учь айларгъа ве Рамазан-ы шерифке гузель бир шекильде азырлангъан олурмыз. Буларны япкъанда, макъсадымыз бу айларда къазанаджагъымыз гузелликлерни аятымызнынъ бир стандарты алына кетирмек олмакъ керек. Бойле олгъанда, Аллахнынъ лютуфы ве ихсанынен багъышлавына ириширмиз, дженнетке намзет олурмыз. Аллах бизни Алаха якълашма фырсатларыны къачырмайып, шу берекетли мевсимден файдалангъанлардан эйлесин! [embed]https://www.youtube.com/watch?v=a0xQnvmYvn0&pbjreload=10[/embed]

Мухаммед Пейгъамбернинъ (с.а.в.) генчлиги

Опубликовано:

Аллахнынъ Ресули (с.а.в.) генчлик чагъында биле джахилие девиринде кутюльгенлерден узакъ турды. О, Пейгъамбер олмадан эвель, къавымынынъ энъ ахлякълы, шерефли бир инсаны эди. Инсанлар онъа «Эмин» лагъабыны бермеге ляйыкъ корьдилер. Эмин – «ишанчлы» демектир. Яни, эр кес Мухаммед Пейгъамберге (с.а.в.) нисбетен сонъсуз ишанч дуйгъусыны ис эте эди. Бир кунь Мухаммедге (с.а.в.) бойле суаль берильди: «Я, Ресулюллах! Аллахтан башкъасына ич ибадет эттинъизми?» Пейгъамбер (с.а.в.): «Ёкъ» джевабыны берди. – «Ички ичтинъизми?», – дие соралгъанда, о: «Ёкъ! Мен Китап ве иман не олгъаныны бильмеден биле, оларнынъ (мушриклернинъ) япкъан шейлери куфюр олгъаныны биле эдим», – деп буюрды (Диярбекрий, 1, 254-255). Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) генчлиги джахилие девирине кельди. Эр кес путкъа ишанды, амма Эфендимиз оларгъа ич инанмады, янълыш олгъаныны ис эте эди. Эр кес ички ичкенде, эгленджеден эгленджеге кезгенде, о, бу ерлерден ве шейлерден эп узакъ турды. Пейгъамберимиз (с.а.в.) эп Аллаху Таалянынъ къорувы алтында эди. Мухаммед (с.а.в.) генчликте эп эмджелерине ярдым этти. Чобанлыкъ япты, тиджаретнен огърашты. Бир кунь Пейгъамберимиз (с.а.в.): «Аллаху Тааля ёллагъан эр бир пейгъамбер мытлакъа чобанлыкъ япа эди», – деп буюрды. Сахабелер: «Сиз де чобанлыкъ япа эдинъизми, эй, Аллахнынъ Ресули?», – деп сорадылар. – «Эбет, уджрет къаршылыгъында меккелилернинъ къойларыны бакъа эдим», – дие буюрды. (Бухарий, «Иджаре», 2; «Энбия», 29). Даа 12 яшында олгъанда, эмджелеринен бирликте тиджарет сеяатлырына чыкъкъан эди. Сонъра Пейгъамберимизнинъ ишанчлы бир шахсиет олгъаныны билип ве айретте къалып, Хазрет-и Хатидже озь тиджарет керванларыны онъа идаре этмеге теклиф этти. Чюнки Эфендимиз чокъ эмин инсан эди, ишини пек гузель япа эди. Джахилие девиринде ич бир кимсе озь къыяфетине пек дикъкъат этмей эди. Путларгъа ишанып, атта, кимерде чыплакъ биле юрьген эдилер. Эдептен узакъ эдилер. Амма Ресулюллах ич бир вакъыт утанчлыкъ ве эдеп сынъырларыны бозмады. О, бекяр къыздан биле намуслы ве эдепли эди (Бухарий, «Эдеб», 77). Мухаммед (с.а.в.) генчлигинден итибарен эп гъарип ве чаресиз инсанларнен бирликте олды ве оларгъа ярдымда булунды. Эмджелеринен берабер Хильфу’ль-фудуль джемиетини къурып, бойле инсанларнынъ акъларыны къорчалады. Пейгъамберимиз аилесине, сой-сопуна ве дигер инсанларгъа нисбетен чокъ сайгъылы эди. Эр заман акъыл иле арекет этип, энъ къыйметли олгъан генчлик девирини хайырлы бир шекильде кечирди.   АЙШЕ Дуран

Къадын сахабелер

Опубликовано:

Пейгъамбер Эфендимизге (с.а.с.) ильк биат эткен ханымдыр.. Къыблеге ильк ёнъельген ханымдыр. Мал – мулькюнинъ 1/3 садакъа бермеге васиет эткен сахабенинъ апайыдыр… Ислям нуры сурьатнен яйылмагъа девам эте эди. Ниает, Медине шеэри де ильк мусульманларнен шерефленди. Ислям динининъ келювинен бир чокъ инсаннынъ омюри денъишти, янъы гъае ве макъсатлар пейда олды. Мединели 73 эркек ве эки ханым, Пейгъамберимизнен корюшмек ве онъа биат этмек ичюн, Меккеге ёлгъа чыкътылар. Бу ханымлардан бири де - Хулейде (р.а.) эди. Меккеде вазиет баягъы агъыр эди, бунынъ ичюн Мединели бу къардашлар, Пейгъамберимизни, озьлерининъ юртуна давет этмек ичюн кельдилер. Пейгъамберимиз (с.а.с.) даветни къабул этип, бу шерефли инсанларны севиндирди. Бир къач айдан сонъра, Мединеге хиджрет башланды, мусульманлар группалар алында кочьмеге башладылар. Мединелилер исе, эллеринден кельгени къадар, хиджрет эткен къардашларына ярдым эте эдилер. Хулейде (р.а.) пек гузель бир ана эди. Огълу Бишрни акъыллы ве джесюр бири оларакъ тербиеледи. Огълу, Пейгъамбер Эфендимизнен (с.а.с.) дёрт дженкте иштирак этти. Амма Хайбер дженкинде гъалебе къазангъан сонъ, бир къадын, Пейгъамберимизни ольдюрмек ичюн, зеэрли эт пиширип, мусульманларны давет этти. Бу эттен биринджи олып Бишр ашап бакъты ве чокъ кечмеден вефат этти. Хазрети Айше къадынларгъа дерс бере эди. Бу дерслерге даима Хулейде де келе эди. Бир кере Хулейде (р.а.), Пейгъамберимизни корип, бойле суаль берди: «Эй, Аллахнынъ Пейгъамбери! Ольгенлер бири-биринен танышып лаф этелерми?.» Пейгъамберимиз (с.а.с.) онъа бойле джевап берди: «Темиз бир рух, Дженнетте учкъан ешиль бир къуш кибидир. Насыл ки, къушлар терек пытакъларында отурып лаф этселер, шеитлер де ойле яшарлар». Хулейде (р.а.), Пейгъамберимиз хаста олгъанда, оны зиярет этмеге кельди. Пек агъыр алда олгъаныны корьгенде: «Эй, Аллахнынъ Пейгъамбери! Сыджагъыныз не къадар юксектир!», – демектен озюни тутып олмады. Пейгъамберимиз (с.а.с.) исе онъа: «Биз, Пейгъамберлер, бойлемиз. Аллах бизге севапларны къат-къат бергени киби, имтианларны да бол-бол ёллай. Бу хасталыгъым, Хайберде огълунъ Бишрнен ашагъанымыз о зеэрли этнинъ тесириндендир. Шу аньде биле юрек дамарларымнынъ къопкъаныны сезем». Хулейде (р.а.), бу сезлерден Пейгъамберимизнинъ вефат этеджегини анълап, агъламагъа башлады: «Анам, бабам санъа феда олсун, я Ресулюллах! Ойле айтманъыз!». Хулейде (р.а.), юреги Аллах ве Пейгъамберине багълы бир ханым эди. Бала тербиесинде де пек дикъкъатлы ве икметли бир ана эди. Онынъ омюринен якъындан танышсакъ, озюмиз ичюн бир чокъ дерс ве орьнек алырмыз. «Дженнет, аналарнынъ аякълары астындадыр», – деп буюрды Пейгъамберимиз (с.а.с.). Аллах бизге, эвлятларымыз ичюн нумюне, орьнек олып, гузель динимизни севдирмеге ве яшатмагъа насип этсин! Аминь! Аллах олардан разы олсун!   ЭМИНЕ Асанова

ПЕЙГЪАМБЕРИМИЗГЕ ДЖЕННЕТТЕ ЯКЪЫН ОЛМАКЪ

Опубликовано:

Ахирет куню Хазрети Адемден итибарен къыяметке къадар келеджек бутюн инсанлар, бир арагъа топланаджакъ ве эр кес, о замангъа къадар ич ис этмеген буюк бир къоркъу, дешет ве сыкъынты ичинде оладжакъ. Къыяметтеки о дешетни, къоркъуны ве пешманлыкъны яшамамакъ ичюн, бу дюньяда бизге ёл косьтерильген. Ресулюллах Эфендимиз (с.а.в.): «Шуларны япсанъыз, о дешетли куньде манъа энъ якъын инсанлардан олурсынъыз ве селяметке иришир-синъиз», – деп, буюргъан. Буларнынъ энъ муимлерини бойле сыраламакъ мумкюн: 1. Бутюн инсанлар ичюн девамлы эйилик тюшюнген бир къальпке саип олмакъ ве Суннет узьре бир аят яшамакъ. Энес бин Малик (р.а.) дей ки: Ресулюллах (с.а.в.) манъа: «Ич кимсе ичюн гонълюнъде бир ярамайлыкъ ташымайып, кунюнъни кечирип олсанъ, ойле яп!», – деп, буюрды. Сонъра да шойле девам этти: «Бу меним суннетимдендир. Ким меним суннетимни яшатса, кесен-кес мени севген. Ким де мени севсе, меннен берабер дженнетте оладжакъ» (Тирмизий, «Илим», 16/2678). 2. Етимлерни бакъмакъ. Аллах Ресули (с.а.в.) бир кунь: «Озь етимини я да башкъасына аит бир етимни имае эткен, къорчалап козеткен инсаннен мен дженнетте бойле ян-янаша булунаджакъмыз», – деп, буюргъан ве араларыны бираз ачып, ишарет пармагъынен орта пармагъыны косьтерген (Муслим, «Зухд», 42). Бу ривает о инсаннынъ дженнетте Пейгъамбер Эфендимизнен айны севиеде ола-джагъыны дегиль де, онъа не къадар якъын оладжагъыны ифаде эте. 3. Тул къалгъан бир ананынъ, етимлерини буютип етиштирмек ичюн, сыкъынтыларгъа къатланмасы. Ресулюллах Эфендимиз (с.а.в.): «Мен ве янакълары къараргъан къадын къыямет куню шу экиси (ишарет ве орта пармакъ) киби ян-янаша оладжакъмыз! О къадын ки, акъайынынъ олюми себебинен тул къалгъандыр, сою ве гузеллиги ериндедир. Бутюн буларгъа рагъмен (эвленмез) ве етимлери буюк олгъангъа я да ольгенге къадар озюни оларгъа багъышлар», – деп, буюргъан (Эбу Давуд, «Эдеб», 120-121/5149). Бу ана аятынынъ сонъуна къадар балаларынынъ ихтияджлары ве тербиелеринен мешгуль олур. Бу себептен, чокъ сыкъынты чеккени ве озюни бакъамагъаны ичюн, бедени ипраныр ве юзюнинъ ренки денъишир. 4. Балаларымызнынъ, хусусан, къыз балаларнынъ тербиесине ве етиштирильмесине эмиет бермек. Ресулюллах (с.а.в.) бойле буюргъан: «Эвинде баласынынъ тербиесинен мешгъуль олгъан мусульман къадын, дженнетте меннен берабер оладжакъ» (Суютий, «Джамиус-сагъыр», I, 104/3002). Кене Эфендимиз (с.а.в.): «Ким эки къыз баланы етишкинлик чагъына кельгенге къадар буютип, тербие этсе, къыямет куню о ве мен бойле ян-янаша оладжакъмыз», – деп буюргъан ве пармакъларыны бирлештирген (Муслим, «Бирр», 149). 5. Чокъча саляват кетирмек. Ресулюллах Эфендимиз (с.а.в.) бойле буюргъан: «Къыямет куню инсанларнынъ манъа энъ якъын олгъаны – манъа энъ чокъ саляват кетиргенлердир» (Тирмизий, «Витир», 21). 6. Пейгъамбер Эфендимизни ве якъынларыны севмек. Ресулюллах Эфендимиз (с.а.в.), бир кунь, Хазрети Хасан иле Хазрети Хусеиннинъ элинден тутып, бойле буюргъан: «Ким мени, бу экисини, буларнынъ баба ве аналарыны севсе, къыямет куню меннен берабер олур» (Тирмизий, «Менакъыб», 20/3733). 7. Дюньягъа къапылып ахиретни унутмамакъ. Хазрети Айше (р.анха) анълаткъан: Ресулюллах Эфендимиз (с.а.в.) манъа бойле буюрды: «(Дженнетте) манъа къавушмакъ истесенъ, санъа дюньядан бир ёлджунынъ азыгъы къадары етер. Сакъын зенгинлернен берабер чокъ олма! Бир урбаны, ямавы олмадан, эски оларакъ сайма!» (Тирмизий, «Либас», 38/1780). Озюнден даа зенгин кимселернен берабер чокъ олгъан инсан, олардаки зенгинликке авес этип, сыкъынтыгъа тюшер ве хузуры къачар. Онъа берильген ниметлерни кичик кореджеги ичюн шукрюни акъкъынен ерине кетиралмаз. Анджакъ, Эфендимизнинъ тевсиесине уйып, дюньялыкъ хусусында озюнден ашагъыдакилерге, дин хусусында исе, устюндекилерге бакъса, эм шукюр вазифесини даа гузель ерине кетирир, эм де динини кунь-куньден даа гузель яшамагъа башлар. 8. Аз ашамакъ ве аз къонушмакъ. Ресулюллах Эфендимиз (с.а.в.) бойле буюргъан: «Эй, Эбу Зер! Ашамакъны ве къонушмакъны азалт! Бойле япсанъ, дженнетте меннен берабер олурсынъ!» (Али Муттакъий, «Кензуль-уммаль», III, 770/8704). Аллах Ресули Эфендимизге (с.а.в.) якъын олмакъ не буюк бир ниметтир! Бу лютуфкъа наиль олмакъ ичюн, уяныкъ давранаракъ эльдеки фырсатны дегерлендирмек керек.   Мустафа Аджибекиров

Пейгъамберлер – Аллахны анълаткъан реберлердир

Опубликовано:

Аллаху Таалянынъ инсанлар ичинден сайлап чыкъаргъаны энъ тербиели, энъ ахлякълы, энъ акъыллы, энъ мерхаметли ве энъ догъру инсанлар – пейгъамберлердир. Оларнынъ эписи инсанларны Аллахкъа иман этювге давет эте эдилер. Пейгъамберлер (алейхимус-селям) ич кимсенинъ япып оламайджагъы муджизелер косьтердилер. Муджизелер пейгъамберлернинъ догърулыгъыны исбат эткен аджайип ишлердир. Муджизени корьген инсанлар Аллахнынъ бар олувына, онынъ пейгъамберине ве эндирген китабына инанмакъ кереклер. Муджизелернинъ базылары булардыр: девенинъ къаядан чыкъувы, асанынъ йылангъа чевирильмеси, олюлернинъ тирильтилюви, айнынъ экиге болюнюви, сувнынъ пармакълар арасындан чыкъувы ве башкъаларыдыр. Муджизени корьген инсанлар ичинде пейгъамберге инангъанлар олгъаны киби, пейгъамберни яланлагъанлар да бар эди. Инангъан инсанлардан Аллах разы олды, инанмагъан инсанлар исе, даа яшагъан вакъытта Аллахнынъ лянетине огърап, джеза чектилер. Аллаху Тааля Къуран-ы Керимде бойле буюра: فَكُلّاً أَخَذْنَا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِباً وَمِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ و َمِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنَا بِهِ الْأَرْضَ وَمِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنَا وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلَكِن كَانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ «Олардан эр бирини, гунахы себебинден, джезаландырдыкъ. Кимининъ устюне таш савургъан рузгярлар ёлладыкъ, кимини къоркъунч бир сес якъалады, кимини ернинъ тюбюне батырдыкъ, кимини де сувда богъдыкъ. Аллах оларгъа зулум этмей, аслы, олар озьлерине зулум эте эдилер» («Анкебут» суреси, 29/40 ает). Аллаху Тааля, пейгъамберлерни ве оларгъа уйгъан инсанларны джезадан къуртарды. ثُمَّ نُنَجِّي رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُواْ كَذَلِكَ حَقّاً عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِينَ «Биз сонъра пейгъамберлеримизни ве, айны шекильде, иман эткенлерни къуртарырмыз. Инангъанларны, узеримизге бир бордж оларакъ, къуртараджакъмыз» («Юнус» суреси, 10/103 ает). Муджизелерни косьтермек ве инанмагъанларны джезаламакъ пейгъамберлернинъ догърулыгъыны косьтере ве февкъульаде олгъан, инсанлар япамагъан бир шейнинъ Аллах тарафындан япылгъаныны бильдире. Аллаху Тааля бунынъ акъкъында бойле буюра: وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَعَادٌ وَثَمُودُ ۝ وَقَوْمُ إِبْرَاهِيمَ وَقَوْمُ لُوطٍ ۝ وَأَصْحَابُ مَدْيَنَ وَكُذِّبَ مُوسَى فَأَمْلَيْتُ لِلْكَافِرِينَ ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ «(Ресулим!) Эгер олар (инкярджылар) сени яланджыгъа чыкъарсалар (шуны биль ки), олардан эвель Нухнынъ къавмы, Ад, Семуд, Ибрахимнинъ къавмы, Лутнынъ къавмы ве Медйен халкъы да (пейгъамберлерини) яланладылар. Муса да яланлангъан эди. Иште, мен о кяфирлерге вакъыт бердим, сонъ оларны якъаладым. Насыл олды меним оларны ред этювим (джезаландырывум)»! («Хадж» суреси, 22/42-44 аетлери). Эвельки миллетлернинъ эляк этилюви акъкъында кельген башкъа аетлерде де Аллах бу акъикъатны белли эте. Бойле аетлер Къуран-ы Керимде пек чокъ расткеле. Муджизелернинъ Аллахнынъ бар олувына делиль олмасы, Муса (алейхис-селям) вакътындаки сиирбазларнынъ седжде этмелеринден беллидир. Муса (алейхисселям) таягъыны атып, муджизе косьтергенде, сиирбазлар онынъ адий инсан олмагъаныны анъладылар. Ве бу аджайип ишнинъ ялынъыз Аллах тарафындан яратылгъаныны бильдилер. Нетиджеде, Аллахкъа инанып, седжде эттилер. Пейгъамберлернинъ муджизелери акъкъында Къуран-ы Керимде хабер этиле. Бундан гъайры, тарих китаплары бунъа шааттыр. Ким Къуран-ы Керимге инанмаса, тарих китапларына не айтаджакъ? Тарих китапларына инанмаса, эвельки къавмларнынъ эляк этильген ерлерине, оларнынъ ташлашкъан беденлерине насыл мана береджек? Аллаху Тааля бунынъ акъкъында бойле буюра: قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ ثُمَّ انظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ «Айт оларгъа: «Ер юзюнде долашынъ, сонъ (пейгъамберлерни) яланлагъанларнынъ сонъу насыл олгъанына бакъынъ» («Энам» суреси, 6/11 ает). Башкъа бир аетте: وَعَاداً وَثَمُودَ وَقَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَسَاكِنِهِمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَكَانُوا مُسْتَبْصِرِينَ «Ад ве Семудны да (эляк эттик). Сиз ичюн, (оларнынъ башына нелер кельгенини олар) отургъан ерлеринден ап-ачыкъ анълашылмакъта. Шейтан оларгъа япкъан ишлерини гузель косьтерип, оларны догъру ёлдан чыкъарды. Албуки, бакъып, коре биледжек вазиетте эдилер» («Анкебут» суреси, 29/38 ает). وَلَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتِي أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ أَفَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَهَا بَلْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ نُشُوراً «(Ресулим!) Ант олсун, (бу меккели путперестлер) беля ве фелякет ягъмурына тутулгъан о больгеге бардылар. Я оны корьмей эдилерми? Ёкъ, олар ольгенден сонъ, тирильмекни умют этмейлер» («Фуркъан» суреси, 25/40 ает). (Тефсирлерде бу аетте меккели мушриклернинъ тиджарет ичюн баргъанлары Шам сеферлери эснасында инкярджылыкълары ве сапыкъ ёлда инатлыкъ этювлери себебинден таш ягъмурынен эляк этильген Лут къавмынынъ къалымтыларыны корьгенлерине ве кене де ибрет алмагъанларына ишарет этильгени анълатыла). Юкъарыда орьнек оларакъ кетирильген бу аетлер шериатны къабул эткенлерге де, инкяр эткенлерге де делильдир. Муджизенинъ пейгъамберлер тарафындан япылгъаны Къуран-ы Керимде, хадис-лерде, тарих китапларында анълатыла. Биз Аллаху Тааляны танымагъа истесек, Къуран-ы Керимге бакъамыз; Аллаху Тааляны бизге анълаткъан Пейгъамберимизнинъ сёзлерине ве косьтерген муджизелерине бакъамыз; Аллаху Тааля яраткъан шу Кяинатны тедкъикъ этемиз. Бу учь хаберджи бизге Аллахны таныттыра, бизни Аллахкъа якъынлаштыра. Этрафымыз бизге Аллахны таныттыра, амма бизим ичимиз, юрегимиз, акълымыз, фытратымыз бизге нелер акъкъында хабер эте? «Акъл-ы селим» деп, айткъанымыз, «догъру тюшюнген акъыл», Аллахнынъ бар олгъаныны къабул эте. Эр бир инсан, догъгъанындан берли, Яратыджыгъа къул олгъаныны ве Онъа мухтадж олгъаныны дуя. Чюнки бу, козь огюндеки салтанатнынъ пек буюк ве пек кучьлю бир султаны олгъаныны анълай. Эр бир инсан пек яхшы анълай ки, бойле мукеммель къурулгъан бир дюньянынъ, мукеммель бир яратыджысы бар. Аллаху Тааля бойле буюра: فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ «(Ресулим!) Сен юзюнъни ханиф оларакъ, динге чевир. Бу – Аллахнынъ инсанларны узеринде яраткъаны фытраттыр. Аллахнынъ яратувында денъишме ёкътыр. Иште, дос-догъру дин будыр; факъат инсанларнынъ чокъусы бильмейлер» («Рум» суреси, 30/30 ает). Пейгъамберимиз (салляллаху алейхи ве селлем) бойле буюргъан: «Эр бир сабий (балачыкъ) фытрат узьре догъгъан». Аллаху Тааля бойле буюра: وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِن بَنِي آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَلَسْتَ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِينَ «Къыямет куню, биз бундан хаберсиз эдик, демезсинъиз, дие Раббинъ, Адем огъулларындан, оларнынъ беллеринден зурриетлерини чыкъарды, оларны озьлерине шаат тутты ве деди ки: «Мен сизинъ Раббинъиз дегилимми?». (Олар да): «Эбет (бунъа) шаат олдыкъ, дедилер» («Араф» суреси, 7/172 ает). Эр бир инсан Аллахны танымакъ къабилиетинен яратылгъан. Пейгъамберлер инсанларгъа бойле сеслене эдилер: قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِي اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ إِلَى أَجَلٍ مُّسَـمًّى قَالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُنَا تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَآؤُنَا فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ «Пейгъамберлери деди ки: «Коклерни ве ерни яраткъан Аллах акъкъында шубе бармы? Албуки, О, сизинъ гунахларынъыздан бир къысмыны багъышламакъ ве сизни муайен бир вакъыткъа къадар яшатмакъ ичюн, сизни (хакъ динге) чагъыра». Олар дедилер ки: «Сиз де бизим киби бир инсандан башкъа бир шей дегильсинъиз. Сиз бизни аталарымызнынъ табынгъан шейлеринден дёндюрмек истейсинъиз. Ойле исе, бизге ап-ачыкъ бир делиль кетиринъ»! («Ибрахим» суреси, 14/10 ает). Инсан огълу, башына бир сыкъынты кельсе, аман корьмеген, эшитмеген Раббине сыгъынмагъа башлай, джан-юректен ялвара: وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُنِيبِينَ إِلَيْهِ «Инсанларнынъ башына бирден бир сыкъынты кельсе, Рабблерине ёнелерек, Онъа ялваралар» («Рум» суцреси, 30/33 ает). قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِن ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَخُفْيَةً لَّئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَـذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ «Айт: «Ернинъ ве денъизнинъ къаранлыкъ-ларындан (телюкелеринден) сизни ким къуртарыр ки?». (О вакъытта) Онъа гизли-гизли ялвараракъ: «Эгер бизни бундан къуртарсанъ, ант олсун, шукюр эткенлерден оладжакъмыз», – дие дуа этерсинъиз» («Энам» суреси, 6/63 ает). Бойле инсанлар бир телюкенен къаршылашкъанда, Аллахны танырлар ве анарлар, амма эр шей яхшы олгъанда, кимсеге боюн эгмеге истемез ве кимсеге шукюр этмезлер. Лякин, инсаннынъ ичи де, тышы да, азалары да, юреги де, руху да, бедени де Аллахны таныттырыр, Онынъ гузель эсери олгъаныны бильдирир. Ондан башкъасы да буны япамаз. Бойле мукеммель яратылыш анджакъ ве анджакъ коклерни ве ерни яраткъан Аллах тарафындан бар ола билир. Биз эп берабер Раббимизге шукюр оларакъ «Ихдинас-сыраталь-мустакъим» – Аллахым, бизни догъру ёлгъа ириштир», – деп, хидаетининъ девамлы олмасыны истемек керекмиз.   Рамазан АСАНОВ  

Макъам-ы Ибрахим

Опубликовано:

           Макъам-ы Ибрахим – Меккеде Кябенинъ  ичинде олгъан ве ХАРЕМИ ШЕРИФ дегенимиз аланда олгъан Ибрахим алейхисселямнынъ, Кябены къургъан вакъытта я да инсанларны хаджгъа чагыргъан вакъытта, устюне чыкъкъан ташнынъ олгъаны еридир. Шимдики вакъытта да Кябенинъ къапусы олгъан тарафта кичкене бир куббе шеклинде тура. Бу куббенинъ ичинде Ибрахимнинъ (алейхисселям) аякъ излери бар. Ибрахим (алейхисселям) огълу Исмаилнен берабер Кябены къургъан вакъытта, о, дуварларны къура, огълу да таш кетире эди. Дивар узанамаяджакълары къадар юксельгенде, аякъ астына бир таш къойдылар. Чыплакъ аягъынен о ташкъа басып къурмагъа девам этти. О таш устюнде аякъ излери пейда олды. Башта Кябе дуварынынъ янында олгъан бу макъам, Эмиру-ль Мумининъ Умер бин Хаттаб заманында бираз ондан узакълаштырылгъандыр. Мевджут макъам, куб шекилинде айтылабиледжек бир эсердир. Чокъ ачыкъ сары ве къырмызы къарышымы беязгъа якъын бир тюсю олгъан ташнынъ къалынлыгъы 20 см олып, четлернинъ узунлыкъларындан бири 38, башкъасы 36 шар сантиметрдир. Устюнде Ибрахимнинъ аякъ излери олып къабул этильген, 1 см. аранен эки чукъурлыкъ бар. Булардан бири 10, экинджиси исе 9 см теренликте олып,  табанда 22 см,  узунлыкъта 11 см, кенъликте экен юкъарыгъа догъру кенълешип 27 см, узунлыкъкъа ве 14 см кенълигине бара. Зияретчилернинъ бир заманлар эль тиймек ве опьмек киби себеплерден заман иле аякъ изи иримеге башлагъандыр. Топукъ изи пек аз корюне. Макъам-ы Ибрахим табири Къуранда эки ерде кече. Буларнынъ биринде, Аллахкъа къуллукъ макъсадынен япылгъан энъ биринджи ибадет ернинъ Кябе олгъаны бильдирильдиктен сонъ, анда ап-ачыкъ ишаретлер ве Ибрахимнинъ (алейхисселям) макъамы олгъаны белиртиле («Али Имран» суреси, 3/97 ает). Башкъасында исе макъам-ы Ибрахимнинъ намаз къылынгъан  ер олмасы истенир («Бакара» суреси, 12/125 ает). Риваетке коре, Хазрети  Умер макъам-ы Ибрахимнинъ, хусусан, намаз къылынаджакъ бир ер олмасыны тилеген, бунынъ узерине экинджи ает ёллангъандыр (Бухарий). Ер юзюнде Дженнетке аит барлыкълардан бир тек Хаджеру-ль Эсвед (Дженнеттен кетирильген, Кябенинъ диварына къоюлгъан къыйметли къара таш) иле Макъам-ы Ибрахим бар. Эгер буларгъа мушриклернинъ (Аллахкъа ортакъ къошкъанларнынъ) эллери тиймесе эди, оларгъа тийген дерт сахиплерине мытлакъа Дженаб-ы Аллах шифа берер эди. (Ибни Аббас). Хаджнынъ фарзларындан учюнджиси, Кябени таваф этмектир. Таваф, Месджид-и Харам ичинде, Кябенинъ айлянмакъ демектир. Дёрдю фарз, учю ваджиб олмакъ узере еди кере айляныла. (Ибн-и Абидин). Ресулюллах саляллаху алейхи ве селлем Эфендимиз таваф эткен сонъ, Макъам-ы Ибрахимнинъ артына кечип эки рекят намаз къылмакъны ве намазларда биринджи рекятта Кяфирун, экинджи рекятта да «Ихляс» суресини окумакъны бизге Суннет ташлагъандыр. Джумлемизге Аллаху Теаля о мубарек ерлерни корюп, Хаджымызны ве бу суннетни ерине кетирмеге насип эйлесинъ.   Раим Гъафаров

Шейма бинт Харис

Опубликовано:

Пейгъамберимизнинъ сют къардашыдыр. Пегъамберимизнинъ сют анасы олгъан Хазрети Халименинъ къызы. Мухаммедни (сас) кичкене олгъанда, анасынен берабер оны бакъкъан бахтияр бир къыз. Пейгъамберимиз (с.а.с) Мекке шеэрини дженксиз къайтаргъан сонъ, этрафтаки Хевазин ве Сакиф къабилелери[1] къоркъты. Аман дженк азырлыкъларыны башлады. Атта дженк мейданына аилелерини ве малларыны да кетирдилер. Пейгъамберимиз (с.а.с) оларнынъ бу арекетлерини огренгенинен, Меккеден 12 бинъ аскернен оларгъа догъру ёлгъа чыкъты. Хунейн деген ерде эки орду корюшеджек эди. Амма Хунейнге барып чыкъмакъ ичюн, пек тар къаялар арасындан кечмек керек эди. Хевазинлилер бу фырсатны къулланып, бу тар ерге окъчулерни[2] ерлештирдилер, ве мусульманларнынъ устюне апансыздан уджум эттилер. Мусульманларнынъ сафлары дагъылмагъа башлады. Амма Пейгъамберимиз (сас) мубарек сёзлеринен ве джесаретли турушунен сахабелерни тез-тез топарлады ве Аллахнынъ ярдымынен бу къыйын дженкте мусульманлар гъалебе къазанды. Пейгъамберимиз (сас) душманны такъип этмеге, сонъра да эсир алып, гъанимет[3] топламагъа эмир этти. Девелер, къойлар ве эсирлер алынды. Эсирлер арасында Пейгъамберимизнинъ сют къардашы Шейма бинт Харис де бар эди. Сахабелерге: – Мен Пейгъамберимизнинъ къыз къардашы олам, – деди, оны аман Пейгъамберимизнинъ янына алып бардылар. – Эй, Мухаммед! Мен Халименинъ къызы Шейма. Даа къардашларым Абдуллах ве Энисе бар эди. Сен бизде олгъанда, берабер къойларны бакъа эдик. – Сёзлерини исбат этеджек бир ишаретинъ бар мы? – деп сорады Пейгъамберимиз (сас). Шейма: – Аркъамда бир яра изи бар. Сирер деген ерде къойларны отлаткъанда, яралангъан эдим. О вакъыт меним бабам сенинъ де бабанъ эди. Меним анам, сенинъ де ананъ эди. Хатырладынъ мы, я Ресулюллах?, деп джевап берди: Бу сезлерден сонъ, Пейгъамберимиз ридасыны[4] чыкъарды, ерге яйып, Шейманы отуртты. О куньлерни хатырлап, козьлери яшарды. Сют анасы ве бабасы акъкъында сорады. Шейма оларнынъ вефат эткенлерини бильдирди. Сонъра исе Пейгъамберимиз (сас): – Эгер эвине къайтмакъ истесенъ, сени йиберем. Истесенъ, итибар саиби бири олып мында къал, – деп теклиф этти. – Чокъ сагъ ол, амма эвиме, аилеме къайтмагъа истер эдим, – деп джевап берди Хазрети Шейма. О кунь эсирлернинъ чокъусы, мусульманларнынъ эдеп ве тербиесини корип, мусульман олдылар. Хазрети Шейма да мусульман олып, эвине къайтты. Пейгъамберимиз онъа чокъ сайыда къой, ве ёлда ярдым этеджек учь  ыргъат ве бир джарие де берди. Хазрети Шейма, севингенинден, балалыкъта йырлагъаны бир тюркюни хатырлады: Эй, Раббим! Мухаммед къардашым бизде къалсын! Онынъ йигит олгъаныны корейим! Келеджекте юдже инсан олгъаныны корейим! Онъа душман олгъанларнынъ сонъуны корейим! Онъа эбедий шереф ве иззет бергенини истейим!   Аллах ондан разы олсун!   Эмине АСАНОВА

Любабе бинт Харис (радыяллаху анха)

Опубликовано:

Пейгъамбер эмджеси Аббаснынъ (р.а.) апайы. Алты баланынъ анасы. Тарихта  мусульман олгъан  экинджи ханым. Буюк огълу Фазл олгъаны ичюн, лагъабы «Умму Фазл» адынен мешур олды. Ислямны Хазрети Хатиджеден эшитип, аман мусульман олды. Акъайы Аббас бу хаберни эшиткенде: «Пек ашыкътынъ, эй, Любабе!» – деди. Любабе исе: «Мен ашыкъмадым, севгили акъайым. Аксине, мен вакътында къарар берюв устюнлигине саибим. Тюшюнсе, мен, бутюн Мекке ичинде мусульман олгъан экинджи бахтлы ханым олдым! Айрыджа, Пейгъамберге Али бин Эбу Талиб, Зейд бин Харисе ве Абдуллах бин Кухафе де иман эткенлерини эшиттим. Пейгъамбер онынъ адыны Эбу Бекирге денъиштирди». Йыллар кече, Ислям нуры буюк сурьатнен даркъала эди. Ниает, мусульманлар Мединеге кочьтилер. Амма Меккели мушриклер оларны раат къалдырмайып, дженк илян эттилер. Бу дженкке эр кеснинъ иштирак этмесини де эмир эттилер. Мусульман олып, Меккеде яшагъан Пейгъамбернинъ эмджеси Аббас да бу дженкке кетмеге меджбур эди. Амма мушриклернинъ тарафында Бедир къуюлары янында олып кечкен бу дженкте, мусульманлар гъалебе къазанып, чокъ эсир алдылар. Эсирлер арасында Аббас да бар эди. Пейгъамберимиз (салляллаху алейхи ве селлем) онынъ мусульман олгъаныны биле эди, амма мушриклер тарафында олгъаны ичюн, тек фидье берип сербест олмакъ мумкюн эди. Элинде ич парасы екъ эди. Пейгъамберимиз (салляллаху алейхи ве селлем) онъа: «Я, Любабеге балаларны бакъмакъ ичюн къалдыргъанынъ о паралар ёкъмы?». Буны эшиткен Аббас (р.а.): «Шимди сенинъ керчектен Аллахнынъ Пейгъамбери олгъаныны тасдикъ этем! Чюнки бу лаф тек мен ве Любабе арасында олгъан эди!». Бойледже, Аббас (р.а.) пара берип, сербест олды. Амма Пейгъамберимизнинъ вазифесинен, мусульманлыгъыны гизлеп, Меккеге къайтты. Бир кунь, Любабе бир тюш корьди. Санки эвинде Пейгъамберимизнинъ сойлары топланып отуралар. Руянынъ манасыны Пейгъамберимизден сорады. Пейгъамберимиз: «Бу хайырлы бир тюштир. Фатма къызым бир огълан догъаджакъ. Сен де оны эмиздирип, сют анасы оладжакъсынъ». Ойле де олды. Пейгъамберимизнинъ къызы Фатма Хусейнни догъурды, ве онынъ сют анасы Любабе олды. Любабе базарэртеси ве джумаакъшамы куньлери даима ораза тута эди. Пейгъамберимиз сыкъ-сыкъ оны зиярет эте ве бойле деген эди: «Бу дёрт къыз къардаш мусульмандыр! Меймуне, Любабе, Сельма ве Эсма». Бир кунь Аббас (р.а.) пек хаста олып, олюм тёшегинде эди. Пейгъамберимиз (салляллаху алейхи ве селлем) оны корьмек ичюн кельди. Аббас исе ольмек ичюн дуа эте эди. Буны эшиткен Пейгъамберимиз (салляллаху алейхи ве селлем): «Эй, эмджем! Олюмни истеме! Эгер яхшылыкъ япкъан олсанъ, севап къазанмагъа девам этерсинъ ве бу сенинъ ичюн хайыр олур. Эгер де яманлыкъ япкъан олсанъ, тёвбе япмагъа вакъытынъ олур, бу да сенинъ ичюн хайырдыр». Бир кунь, Любабенинъ огълу Фазл эвге севинчли алда кирди. Анасы Любабе: «Не олды санъа, огълум?», – деп сорады. Огълу: «Аначыгъым! Бугунь аджайип бир хадис эшиттим! Энес бин Малик манъа Пейгъамберимизден эшиткен сёзни анълатты. Деди ки: «Аллах Тааля манъа Тевратнынъ ерине еди суре берди. Ве менден эвель ич бир пейгъамбернинъ окъумагъаны «Ха Мимлернен» мени устюн япты». Анасы Любабе: «Мен исе Айшеден буны эшиттим: «Сизге буюклюги кокнен ернинъ арасыны толдургъан, окъулгъанда бир джумадан башкъа джумагъадже япылгъан гунахларны сильген сурени хабер этейимми? Бу «Кехф» суресидир!» – деди. Аллах олардан разы олсун!   Эмине АСАНОВА  

Пейгъамберимизнинъ балаларгъа севгиси

Опубликовано:

Бизим севимли, яш достларымыз! Сиз, Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа (саляллаху алейхи ве селлем) ким олгъаныны пек яхшы билесинъиз, иншаАллах. О, ер юзюнде дюнья къурулгъанындан берли яшагъан бутюн адамлардан энъ аджайип инсан эди. О, бизим сонъки ве энъ буюк Пейгъамберимиздир. Бу мубарек инсан акъкъында бильги алып, аятынен багълы икяелерни эшитип, Онъа нисбетен севгимиз даа чокъ арта.           Бизим Пейгъамберимиз балачыкъларны не къадар чокъ севгенини билесинъизми? Севимли Пейгъамберимиз Мухаммед (саляллаху алейхи ве селлем) сизлер киби гузель балачыкъларны севген, оларнен эр фырсатта меракълангъан, селямлашкъан, ойнагъан, хаста олгъанларны зиярет эткен ве балачыкъларгъа энъ гузель тербиесини бергендир. Пейгъамберимизнинъ (с.а.с.) озь балалары да бар эди. Олардан учь огълан: Касим, Абдуллах ве Ибрахим, ве дёрт къызчыкъ: Зейнеб, Рукие, Фатиме ве Умму-Кульсум. Фатиме къызындан да 6 торунчыгъы бар эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.) оларнен ойнамагъа, вакъыт кечирмеге пек севе эди. Бир кере намаз къылмакъ ичюн джамиге киргенде сахабелер, Пейгъамберимизнинъ омузларына яслангъан балачыкъны корьдилер. Шу балачыкъ Пейгъамбернинъ (саляллаху алейхи ве селлем) Умаме адында торуны эди. Намаз башлагъанда, эр кес балачыкънынъ тюшмесини беклей эди, амма Пейгъамберимиз (с.а.с.) онынъ омузларындан тюшмеге истемеген,  балачыкъны раатсыз этмейип, онынънен берабер намазыны башлады. Ве намазнынъ сонъуна къадар торунчыгъы Умаме озь къартбабасындан айырылмады. Бакъынъыз, достларым! Юреги мерхаметнен толу Пейгъамберимиз балачыкъларгъа биле урьмет косьтерген эди. Ибадет эткенде де, оларнынъ гонъюллерини къырмадан даврана эди. Бундан да гъайры, Пейгъамберимиз (с.а.с.) балачыкъларны сыкъ-сыкъ зиярет этмеге де севе эди. Бойледже, оларгъа буюк инсанларгъа киби урьмет косьтере эди. Балачыкълар яшагъан эвге киргенде, биринджиден: «Кучюк инсан къайда?» - деп, сорай эди. Ве «кучюк инсанчыкълар» севинип, Пейгъамберимизни (саляллаху ве селлем) къаршыламагъа ве Онынънен ойнамагъа чапып келе эдилер. Пейгъамбер Мухаммед Мустафа да балачыкъларнынъ башларыны сийпап, олар ичюн гузель дуалар япа эди.   ГУЛЬСУМ Ширинская