Ислам - Страница 5 из 16 - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК | Страница 5

Четверг

02

декабря

27
Ребиу'ль-ахир
1443 | 2021
Утр.6:29
Вос.7:53
Обед.12:38
Пол.14:45
Веч.17:13
Ноч.18:37
Времена намазов
Календарь 2021г

Намаз

Ислам - Страница 5 из 16 - ЦРО ДУМК

КЪУРАН ВЕ СУННЕТ БИР БУТЮНДИР

Опубликовано:

07.08.2020 - КЪУРАН ВЕ СУННЕТ БИР БУТЮНДИР   وَمَنْ يُطِـعِ اللّٰهَ وَالرَّسُولَ فَاُو۬لٰئِكَ مَعَ الَّذِينَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّنَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ  وَحَسُنَ اُو۬لٰئِكَ رَفِيقاً   [Ве мей ютиилляхе вер-расуле феуляике меа’ллезине энамеллаху алейхим мине’н-небиййине вес-сыддыкъине веш-шухедаи вес-салихине ве хасуне уляике рафикъа]. Азиз муминлер! Окъугъаным «Ниса» суресининъ 4/69-ынджы ает-и керимесинде Юдже Аллах бойле буюра: «Ким Аллахкъа ве Пейгъамберге итаат этсе, иште, олар, Аллах нимет берген пейгъамберлер, сыддыкълар, шеитлер ве эйи кимселернен берабердир. Булар не гузель аркъадашлардыр!» Мевзумызнен алякъалы хадис-и шерифте исе, Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюргъан: «Сёзнинъ энъ гузели – Аллахнынъ китабыдыр. Рехберликнинъ энъ гузели исе – Мухаммеднинъ рехберлигидир» (Несаий, «Идейн», 22). Инсангъа нисбетен пек мерхаметли олгъан Раббимиз оны дюнья аятында ялынъыз ве таянчсыз быракъмады. Къулларына догъру ёлны косьтермек ичюн пейгъамберлер ёллады ве китаплар эндирди. Ильк инсан ве ильк пейгъамбер Хазрет-и Адем (а.с.) иле башлагъан пейгъамберлик вазифеси Мухаммед Мустафа (с.а.с) иле сонъуна иришти ве Къуран-ы Керимнен текмиль олды. Къыйметли муминлер! Къуран-ы Керим – Аллах тарафындан бутюн инсанлыкъкъа ёлланылгъан сонъ иляхий китаптыр. Юдже Яратыджынынъ сёзю, догъру иле янълышны, элял иле харамны бир-биринден айыргъан, дюнья ве ахирет бахтлылыгъынынъ ёлларыны косьтерген, шифа ве эр шейге чаре олгъан бир китаптыр. Суннет исе, Севгили Пейгъамберимизнинъ аят тарзы, сёзлери, арекетлеридир, Къуранны ачыкълагъан энъ муим менбадыр. Чюнки Пейгъамберимиз (с.а.с) Аллахтан алгъан вахийни инсанларгъа еткизип ачыкълагъан. Къураннынъ акъикъатларыны текмиль аятында яшатып, бизлер ичюн нумюне олгъан Пейгъамберимиздир. Куранда бойле ифаде этиле: «Емин олсун, Аллахнынъ Ресулинде сизлер ичюн, Аллахкъа ве ахирет кунюне къавушмагъа умют эткен, Аллахны чокъ зикир эткен кимселер ичюн гузель бир мисаль бар» («Aхзаб» суреси, 33/21). Пейгамбер Эфендимиз (с.а.с.) исе, Веда хутбесинде бойле буюргъан: «Сизге эки шей къалдырам, оларгъа сым-сыкъ сарылгъан вакъытынъызда, ёлунъызны асыл да шашырмазсынъыз. Булар – Аллахнынъ китабы ве Пейгъамберининъ суннетидир» («Мувaттa», «Kъaдeр», 3). Шу себептен, Къуран ве суннет айрылмаз бир бутюндир. Динимизнинъ эсасыны тешкиль эткен Къуранны Пейгъамберимизнинъ суннетинден айры тюшюнмек мумкюн дегильдир. Бунъа коре Къуранны сунеттен айры анъламагъа ве анълатмагъа тырышкъан, Къуран аетлерини контексттен сувурып чыкъарып, истегени мана берген, хадислернинъ бир къысмыны алгъан, къалгъанларыны корьмемезликтен кельген сахте «шейхлерден» ве айткъанларындан сакъынмакъ керек. Бойле айнеджилер динни яхшы бильмеген инсанларны, халкъны алдатып, озь ёлларына, озь фыркъаларына чекелер, динде олмагъан шейлерни бу фарз, шу харам, деп Аллахкъа ифтира аталар, ве, бойлеликнен, мусульманларны бир-бирине душман этелер. Ана-бабасындан, сой-сопундан ве халкъындан айыралар, девлетке ве къанунгъа къаршы къозгъаталар, миллий къыйметлерге ве урф-адетке къаршы эджнебий япалар. Азиз диндашларым! Къуран ве суннетни бир-биринден айырып, озь группасынынъ идеологиясы догърусында анълаткъан кимселерге къаршы уяныкъ олайыкъ. Ата-деделеримизден эманет оларакъ бизлерге къалгъан «Эхлю суннет вель-джемаат» анълайышыны бу азиз топракъта бирликте яшатайыкъ. Аллахнынъ Китабы Къуран иле, Пейгъамберимизнинъ темиз суннетинен аятыны шекиллендирген иманлы, намуслы ве ватанпервер эвлятлар етиштирмек ичюн гъайрет сарф этейик. [embed]https://www.youtube.com/watch?v=xKAkkZT-Ze8[/embed]

КЪУРБАН БАЙРАМЫ ХУТБЕСИ

Опубликовано:

31.07.2020 - КЪУРБАН БАЙРАМЫ ХУТБЕСИ   وَلِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْاَنْعَامِ فَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ اَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ   [Ве ликулли умметин джеальна менсекаль лиезкурусмаллахи аля ма разекъахум мим бехимети’ль-энам. Феиляхукум иляхув вахидун фелеху эслиму. Ве бешшири’ль-мухбитин].   Мухтерем муминлер! Хиджретнинъ экинджи йылы, Зильхидждже айынынъ онунджы куню эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.) асхыбынен берабер биринджи кере Къурбан байрамыны кечиреджек эди. Аллах адына къурбанлар кесиледжек, мусульманлар бирлик ве бераберлик ичинде байрамнынъ хузурына иришеджек эдилер. Аллах Ресули (с.а.с.) байрам намазынынъ эеджаныны ис этмелери, дуа ве хутбеден фейиз алмалары ичюн къадынларнынъ да байрам намазына кельмелерини эмир эткен эди. Намаз къылынаджакъ ерге баргъаны вакъыт, муминлерге селям берди. Аллахкъа хамд ве сена эткен сонъ, асхабына бойле сесленди: «Бугунь ильк ишимиз – байрам намазыны къылмакъ, сонъра, къайтып, къурбан чалмакътыр. Ким бойле япса, суннетимизге уйгъан олур» (Ибн Ханбель, IV, 283; Бухарий, «Идейн», 3, 15).   Дегерли мусульманлар! Аятымызнынъ энъ къыйметли куньлеринден биринде, бирлик ве бераберлик ичинде бизлерни Къурбан байрамына къавуштургъан, джамилерде бир арагъа кетирген Юдже Раббимизе хамд, алемлерге рахмет оларакъ ёлланылгъан Севгили Пейгамберимизе салят ве селям этемиз. Азиз муминлер! Байрамлар иман къардашлыгъынынъ энъ юксек нокътагъа иришкени мубарек куньлердир. Дуаларымызнынъ къабулы, гунахларымызнынъ багъышланмасы, къуллугъымызнынъ кемалы ичюн Аллах Таялядан бизлерге лютуф этильген фырсат заманларыдыр. Бу мубарек куньлерде мусульманлар къурбан ибадетини ерине кетирелер. Афсус ки, юкъуджы хасталыкъ себебинден, бу йыл аджылыкъ олмады. Ибадетте асыл олгъан ниет ве ихлястыр. Иншаллах аджылыкъкъа кетмеге арекет эткен къардашларымыз самими ниетлери догърултусында севапларны алгъандырлар. Пейгъамберимиз (с.а.с.) къурбаныны озь элинен чалгъан, ниетини ве Аллахкъа бойсунгъаныны шу аетлерни окъуп косьтерген: «Мен бир Аллахкъа инангъан бири оларакъ, юзюмни коклерни ве ерни яраткъангъа чевирдим, мен мушриклерден дегилим» («Энам» суреси, 6/79); «Айт: «Шубесиз, меним намазым, къурбаным, аятым ве олюмим алемлернинъ рабби олгъан Аллах ичюндир. Онынъ ич бир ортагъы ёкъ. Манъа шу эмир этильди, ве мен мусульманларнынъ илькийим» («Энам» суреси, 6/162-163).   Мухтерем муминлер! Бу мубарек куньлерни Пейгъамберимизнинъ суннетине коре кечирмеге тырышайыкъ, устюмизге тюшкен вазифелерни ерине кетирейик. Эвеля, Арефе куню саба намазындан башлап, байрамнынъ дёртюнджи куню экинди намазына къадар, эр бир фарздан сонъра тешрик текбирлерини айтмагъа унутмайыкъ. Къурбанлыкъ айванларнынъ Раббимизнинъ бизге эманети олгъаныны хатырлайыкъ. Оларны ынджытмайып, «Бисмилляхи Алаху Экбер» деп, усулына коре сояйыкъ. «Темизлик иманнынъ ярысыдыр» буюргъан Пейгъамберимизнинъ уммети оларакъ, къурбан ибадетини ерине кетиргенде, чевре темизлигине дикъкъат этейик. Къул акъкъына кирмейик. Къурбанларымызда къомшунынъ, акърабанынъ, ёкъсулнынъ, етимнинъ, мухтаджнынъ акъкъы олгъаныны унутмайыкъ. Бергенимиз къадар къазангъанымызны хатырлайыкъ. Ана-бабамыздан башлап, севгенлеримизни севиндирейик, оларны зиярет этейик. Севинчимизге хасталарны, къартларны, ялынъызларны, даргъынларны ортакъ этейик. Гонъюль алмакъта, хайыр дуа этювде, даргъынлыкъкъа сонъ бермеде бир-биримизнен ярышайыкъ. Якъынларымыз, кечмишлеримиз, эвлятларымыз, халкъымыз ве умметимиз ичюн дуа этмеге унутмайыкъ. Бу мубарек куньде азиз миллетимизнинъ ве бутюн Ислям алемининъ байрамыны хайырлайым. Аллахнынъ селямы, рахмети ве берекети эпимизнинъ устюнде олсун. Байрамымыз эр тюрлю хайыргъа ве къуртулышымызгъа весиле олсун.   [embed]https://www.youtube.com/watch?v=i3SZl01qjWk&t=198s[/embed]

ИХЛЯСЛЫ ОЛМАКЪ

Опубликовано:

24.07.2020 – ИХЛЯСЛЫ ОЛМАКЪ   اِنَّا اَنْزَلْنَا اِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَهُ الدِّينَ   [Инна энзельна илейке’ль-китабе биль-хакъкъи фебудилляхе мухлисаль леху’д-дин] (Зумер суреси, 2 ает).   Мухтерем мусульманлар! Юдже динимиз Ислямда иманнынъ, ибадетнинъ, гузель арекетлернинъ къабулы ниетке багълыдыр. Бир ишни Аллах ризасы ичюн япмакъ ихлястыр. Темиз ниет эр ишнинъ башы. Дунья менфаатныдегильд  де Аллахнынъ разылыгъыны къазанмакъ арзусы исе къуллукънынъ сыррыдыр. Азиз муминлер! Ниет ве амель бир-бирини тамамлагъан рух ве беден кибилер. Намазны беден арекетинден, оразаны ач ве сувсыз къалмакътан, хадж ве умрени сеяаттан факрълы япкъан – ниеттир. Инангъан кимсе, Аллахнынъ эмирине джан-гонъюльден уя, костериш ичюн дегиль. Бу хусус Къуранда бойле анълатыла: «(Ресулым!) Шубесиз, Китапны санъа хакъ оларакъ эндирдик. Айса, сен де динни Аллахкъа хас къылып, ихляснен къуллукъ эт». Мумин ибадетлеринде самимий кимседир. Тилинен, беденинен ве гонъюлинен Раббининъ ниметлерине шукюр эте. Онынъ буюклиги къаршысында озь аджизлигини итираф эте. «Энам» суресининъ 162-нджи аетине буюрылгъан киби: «Шубесиз, меним намазым, къурбаным, аятым ве олюмим – эписи алемлернинъ Рабби Аллах ичюндир», – деп, яшайышыны бойле кечире. Мумин, те Аллахкъа нисбетен дегиль, этрафтакилерге нисбетен де самимий кимседир. Къорантасынен, сой-сопунен, къомшуларынен самимий мунасебетлер къура. Кулер юзьлю, догъру сёзлю, ачыкъ гонъюллидир. Вефалы ве ярдымсевердир. Этрафына ишанчны ве дюрюстликни яя. Ярамайлыкъкъа мани ола. Бирликнинъ янында, фитненинъ къаршысында тура. Буны, инсанларгъа яхшы корюнмек ве махтанмакъ ичюн япмай, озюни реклама этмей.   Урьметли муминлер! Пейгъамбер Эфендимиз Мухаммед Мустафа (с.а.с.) бир хадисинде бойле буюргъан: «Аллах анджакъ самимиетнен ве озюнинъ разылыгъы козетилип япылгъан амельни къабул эте» (Несаий, «Джихад», 24). Эльбет! Амеллер, ниетлерге коре къыймет къазана. Эр кес япкъанынынъ къаршылыгъыны ниетине коре алыр. (Бухарий, «Беду’ль-вахий», 1; Муслим, «Имаре», 155). Самимиетсиз ишлернинъ Аллах къатында ич бир дегери ёкъ. Унутмайыкъ ки, иманнынъ леззетине, ибадетнинъ файдасына ве Аллахнынъ ризасына ялынъыз темиз бир ниет иле барыла. Хутбени Севгили Пейгъамберимизнинъ бизге огреткен шу дуасынен битирем: «Эр шейнинъ Рабби олгъан Аллахым! Мени ве аилемни дюнья ве ахиретте эр вакъыт Санъа чынъ юректен багълы олгъан къулларынъдан эйле» (Эбу Давуд, «Витр», 25.)

АХИРЕТ ИЧЮН ЧАЛЫШМАКЪ

Опубликовано:

17.07.20 – АХИРЕТ ИЧЮН ЧАЛЫШМАКЪ   وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰئِكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُورًا [Ве мен эраде’ль-ахирате ве сеа леха саеха ве хуве муминун феуляике кяне саюхум мешкура].   Мухтерем мусульманлар! Окъугъаным «Исра» суресининъ 19-ынджы ает-и керимесинде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Ким де ахиретни истесе, ве, мумин оларакъ, онъа ярашкъан бир гъайретнен чалышса, иште, буларнынъ чалышувлары макъбулдыр». Севгили Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа (с.а.с.) де озь хадис-и шерифинде бизге бу насихатта булуна: «Акъыллы кимсе озюни эсапкъа чеккен ве олюмден сонърасы ичюн чалышкъан кимседир. Аджиз кимсе исе, арзуларына уйып, бундан сонъ Аллахтан багъышлав умют эткен кимседир» (Тирмизий, «Сыфату’ль-къыяме», 25). Азиз муминлер! Ислам бизлерни олюмден сонъраки аят ичюн чалшмагъа чагъыра. Къыямет кунюне, ольгенден сонъра тирилювге, бериледжек эсапкъа ве сонъсуз бир аяткъа азырлыкъ кормеге давет эте. Бунынъ ичюн, эльбетте ахиретке иманымыз кучлю ролмакъ керек. Муминнинъ аилесинен, къомшуларынен, иш аркъадашларынен, джанлы ве джансыз бутюн чевресинен мунасебетлери ахирет шуурынен шекиллене. Ахиретке иманны юректен менимсеген мумин эр ишинде Рабби къойгъан сынъырларны ве Онынъ ризасыны козете. Иманынынъ кереги оларакъ, салих амеллер ишлей ве гузель ахлякъ иле кемалгъа ирише. Озюни эр вакъыт эсапкъа чеке. Ярамай сёзлерден ве чиркин ишлерден узакъ тура.   Сайгъылы диндашларым! Мумин кяинаткъа ибрет назарынен бакъа. Аятны ве олюмни, сагълыкъны ве хасталыкъны, боллукъны ве тарлыкъны, севинчни ве кедерни имтиан дюньясынынъ бир парчасы оларакъ коре. Яшагъаны эр теджрибе, къаршылашкъаны эр адисе онынъ ичюн эйилик ве мукяфат весилесидир. Пейгъамберимизнинъ ифадесинен, къул ниметлерге шукюр этсе, бу онынъ ичюн хайырлы олур. Сыкъынтыларгъа сабыр этсе, бу да онынъ ичюн хайырлы олур. (Муслим, «Зухд», 64). Къыйметли ватандашлар! Къуллукъ ёлджулыгъымызнынъ сонъсузлыкъ турагъы – ахиреттир. Ахирет, бизим асыл юртумыз ве эбедий эвимиздир. Дюньяда сачкъанларымызны топлайджагъымыз ве яхшы-яман эр арекетнинъ къаршылыгъыны аладжагъымыз ердир. Бойле экен, Ахирет кунюне иришеджегимизни билип ве анълап, аятымызны яшайыкъ. О буюк кунь ичюн азырлыкъ япмакъны ихмал этмейик. Хутбени Раббимизнинъ «Зильзаль» суреси, 7-8 аетлеринде кечкен сёзюнен битирем: «Ким зерре къадар хайыр япкъан олса, оны корер. Ким де зерре къадар яманлыкъ япкъан олса, оны корер». [embed]https://www.youtube.com/watch?v=nDTuXFfLmaQ[/embed]  

ДОГЪРУ ЯШАМАКЪ

Опубликовано:

10.07.20 - ДОГЪРУ ЯШАМАКЪ   اِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ   [Инне’ллезине къалю Раббуналлаху сумместекъаму феля хавфун алейхим ве ля хум ехзенун].   Мухтерем мусульманлар! Бир сахабе Пейгъамбер Эфендимизнинъ янына келип, онъа бойле айткъан: «Эй, Аллахнынъ Ресулю, манъа Ислям иле алякъалы ойле бир насиат бер ки, бу мевзуда башкъа бир кимсеге суаль сорамагъа ихтияджым къалмасын». Бу риджагъа Севгили Пейгъамберимиз Мухаммед (с.а.с.) бойле къаршылыкъ берген: «Аллахкъа ишандым» айт, сонъра да дос-догъру ол» (Ибн Ханбель, III, 413). Азиз муминлер! Инсаннынъ яратылыш гъаеси – къуллукътыр, энъ муим вазифеси исе, – Аллахнынъ бар олувына ве бирлигине инанмакъ, сонъра да, бу иманнынъ кереги оларакъ, догъру яшамакътыр. Чюнки иман гонъюллерге ерлешкени вакъыт, дуйгъуларгъа, тюшюнджелерге ве арекетлерге тесир эте. Иман инсанны акъикъаткъа, догърулыкъкъа ёнельте. Бу ёлгъа кирген мумин бахытлы ве шерефли бир аят яшар. Эки дюняда да сыкъынты ве кедерден аман олур. Такъвагъа ве иляхий икрамгъа иришир. Урьметли мусульманлар! Догъру ёл устюнде олмакъ, иман узьре яшамакъ ве сёзюнде турмакъ ишине «истикъамет» деп айталар. Айны вакътта бу - Аллахкъа итаат этмек ве Ресулюллахнынъ суннетине уймакътыр. Истикъамет – куфюрден ве ширктен арынмакъ, гунахтан ве исьяндан сакъынмактыр. Фитне ве фесаттан узакъ турмакъ, нефиснинъ къарардан зияде истеклери ве шейтанынъ весвесеси иле курешмектир. Мухтерем муминлер! Догъру инсан, асыл да ялан сёйлемез. Адалетни козетир, акъсызлыкъ япмаз. Эйи ниетли ве самимий олур, риякярлыкъ япмаз. Ишини сагълам ве гузель япар, ийледен сакъыныр. Яраткъан Раббине олгъан севги ве сайгъысынен яратылгъангъа мерхамет косьтерер, ич бир джанны ынджытмаз. Аллахнынъ разылыгъыны къазанмакъны эр тюрлю къазанчтан азиз билир. Хутбемни Юдже Раббимизнинъ «Ахкяф» суресиндеки 13-юнджи аетиндеки хайырлы хаберинен битирмеге истейим: «Раббимиз Аллахтыр», – деп, сонъра дос-догъру олгъанларгъа къоркъу ёкътыр ве олар кедерленмейджеклер».

МЕСУЛИЕТЛИ БАБА ОЛМАКЪ

Опубликовано:

03.07.2020 - МЕСУЛИЕТЛИ БАБА ОЛМАКЪ   وَاِذْ قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ وَهُوَ يَعِظُهُ يَا بُنَىَّ لَا تُشْرِكْ بِاللّٰهِ اِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ [Ве из къале Лукъману либнихи ве хуве еизуху я бунеййе ля тушрик биллях. Инне’ш-ширке лезульмун азым]   Мухтерем мусульманлар! Юдже Раббимизнинъ инсангъа лютф эткени энъ къыйметли ниметлерден бири – аилесидир. Чюнки аиле – ишанч ве таянч менбасы, бир сыгъынакътыр. Эйиликте ярдымлашмакъ, берабердже ярамайлыкъкъа мани олмакъ ичюн весиледир. Айны заманда къоранта инсанны келеджекке азырлагъан энъ муим муэссиседир. Инсан ильк тахсилини аилесинден ала. Табиаты аиле оджагъында шекиллене. Севгини, сайгъыны, дюрюстликни инсан кене ана-бабасындан огрене. Аиледе ана иле берабер бабагъа да муим вазифелер тюше. Бабанынъ месулиети садедже къорантасынынъ маддий ихтияджларыны къаршыламакътан ибарет дегильдир. Мерхамет талимини алгъан, гузель ахлякънен зийнетленген, дегерлерини менимсеген бир несиль етиштирмек эр бабанынъ биринджи дереджели месулиетидир. Пейгъамберимиз (с.а.с.) бир хадисинде бойле буюргъан: «Бир баба озь баласына гузель тербиеден даа хайырлы бир мирас къалдырамаз» (Тирмизий, «Бирр», 33). Азиз муминлер! Баба олмакъ, Хазрет-и Нух (а.с.) мисали, эвлядынынъ иман иле шерефленмеси ичюн гъайрет косьтермектир. Онынъ дюнья ве ахирет бахтлылыгъыны къазанмасы ичюн сарсылмакътыр. Хазрет-и Нух (а.с.) тевхит гемисине минмесини ред эткен огълуна сонъ бир умют иле бойле сесленген: «Явручыгъым! (Сен де) бизнен берабер мин, кяфирлернен берабер олма!» («Худ» суреси, 11/42). Къыйметли мусульманлар! Баба олмакъ, Хазрет-и Ибрахим (а.с.) мисали, дуаны тилинден тюшюрмемектир. Итааткяр бир къул олмакъ ичюн, Аллахкъа сыгъынмакъ, салих бир несиль ичюн Онъа ялвармакътыр. Ибрахим (а.с) Раббине бойле нияз эткен эди: «Раббимиз! Бизни санъа бойсунгъанлардан эйле, несилимизден де санъа итаат эткен бир уммет чыкъар, бизге ибадет усулларымызны косьтер, тёвбемизни къабул эт; тёвбелерни къабул этиджи, чокъ мерхаметли олгъан ялынъыз Сенсинъ.” («Бакъара» суреси, 2/128) Дегерли муминлер! Баба олмакъ, Хазрет-и Якъуб (а.с.) киби зорлукълар къаршысында метанетли олмакътыр. Не къадар агъыр олса-олсун, дюнья имтианыны сабыр ве тевеккюльнен къаршыламакътыр. Эвлядына эр вакъыт севгини, мерхаметни, адалетни ве шефкъатны ашыламакътыр. Янълыш япкъанлары вакъыт оларны тенбиелемек, амма ич бир вакъыт олардан умют кесмемектир. Хазрет-и Якъуб (а.с.), къыскъанчлыкълары себебинен къардашлары Хазрет-и Юсуфны къуюгъа аткъан балаларына бойле сесленген: «Аксине, нефислеринъиз сизге (фена) бир ишни гузель косьтерди. Артыкъ (манъа тюшкени) хакъкъы иле сабыр этмектир. Анълаткъанынъыз къаршысында (манъа) ярдым этеджек анджакъ Аллахтыр» («Юсуф» суреси, 12/18). Азиз мусульманлар! Баба олмакъ, Хазрет-и Лукъман (а.с.) киби эвлядына шефкъатнен огют бермектир. Онъа догъруны ве янълышны, харамны ве элялны огретмектир. Хазрет-и Лукъман огълуна бойле гузель насиатлар япкъан: «Явруджыгъым! Аллахкъа ортакъ къошма! Догърусы, ширк буюк бир зулумдыр», «Явруджыгъым! Намаз къыл, яхшылыкъны эмир эт, яманлыкътан вазгечир, башынъа кельгенлерге сабыр эт», «Кучюмсеп, инсанлардан юзь чевирме ве ер устюнде гъурурланаракъ юрьме», «Юрюшинъде орта къарар ол, сесинъни алчалт» («Лукъман» суреси, 31/13,17-19). Дегерли мусульманлар! Баба олмакъ, алемлерге рахмет оларакъ ёлланылгъан Пейгъамберимиз (с.а.с.) суннетининъ изинден кетмектир. Аллах Ресули нумюне бир аиле бабасы эди. Балачыкълары арасында ич бир айырым япмагъан. Къызы Фатимени корьгени вакъыт, аякъкъа турып, элинден тутар, шефкъатнен опер ве ерине отурта эди. (Эбу Давуд, «Эдеб», 143, 144). O, ялынъыз озь явруларына дегиль, бутюн балачыкъларгъа шефкъатыны косьтере эди. Пейгъамберимизнинъ тербиесинде оскен Хазрет-и Энес (р.а.) Ресул-и Экрем акъкъында бойле анълаткъан: «Ресулюллахкъа он сене хызмет эттим. Валлахи, манъа бир кере олсун «Уф!» биле айтмады» (Муслим, «Федаиль», 51). Мухтерем муминлер! Балачыкъларымыз бизден дикъкъат ве шефкъат беклейлер. Бизлер ичюн къыйметли олгъанларыны дуймагъа истейлер. Аятны огренгенлери вакъыт, олар ичюн ёл косьтереджек бир пусла, сыгъынаджакълары бир лиман олмамызны истейлер. Айса, куньлюк аятнынъ шаматасы ве яшайыш теляшы ичинде балачыкъларымызгъа мукъайтсызлыкъ этмейик. Динине, ватанына ве бутюн инсанлыкъкъа файдалы несиллер етиштирмек ичюн эр тюрлю федакярлыкъны косьтерейик. Явруларымызны севгимизден, дикъкъатымыздан ве дуамыздан махрум къалдырмайыкъ. [embed]https://www.youtube.com/watch?v=gcuDGR7PjTY[/embed]

НАМАЗ: РАББИМИЗГЕ ЯКЪЫН ОЛМАКЪ ГЪАЙРЕТИМИЗ

Опубликовано:

26.06.2020 - НАМАЗ: РАББИМИЗГЕ ЯКЪЫН ОЛМАКЪ ГЪАЙРЕТИМИЗ   اُتْلُ مَا اُوحِىَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَاَقِمِ الصَّلَاةَ اِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ   [Утлю ма ухие илейке мине’ль-китаби ве экъими’с-салях. Инне’с-саляте тенха ани’ль-фехшаи вель-мункер. Ве лезикруллахи экбер. Веллаху ялему ма теснеун].   Мухтерем мусульманлар! Бир кунь Пейгъамберимиз (с.а.с.) сахабелеринен сухбет эткенде, олардан бойле бир суаль сорагъан: «Биринъизнинъ къапысы огюнден бир озен кечсе, ве о, озенде куньде беш кере ювунса, онда кирден бир шей къалырмы?» Сахабе-и кирам (р.а.): «Къалмаз, я, Ресуляллах», – деп, джевап берди. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) бойле буюргъан: «Иште, беш вакъыт намаз да бойледир. Аллах бу намазларнен гунахларны ёкъ эте» (Бухарий, «Мевакъиту’с-салят», 6). Азиз муминлер! Пейгъамберлернинъ тарих боюнджа эсас ибадети олгъан намаз, юдже динимизнинъ беш темель эсасындан биридир. Намаз – инсаннынъ руху, бедени, акъылы, юреги, севгиси ве урьмети иле, къыскъаджасы, бутюн барлыгъынен Аллахкъа ёнелишининъ тимсалидир. Инсан не вакъыт Раббининъ къуллукъ даветине гонъюльден джевап берип, намазларыны эда этсе, о вакъыт керчек манада хузургъа къавуша. Лякин, намазларыны ихмал этип, Рабби иле арасындаки багъны зайыфлатса, о вакъыт нефсаний арзуларынынъ эсири ола ве зиянгъа огърай. Къыйметли мусульманлар! Эзаннынъ даветинен Яраткъаннынъ хузурунда намазгъа тургъан мумин ашкъыны, багълылыгъыны, итаатыны ве теслимиетини Онъа арз эте. Бу алынен, намаз муминнинъ асретнен беклегени ве Юдже Раббине энъ якъын олгъаны къаршылашув вакъытыдыр. Намаз дюньягъа аит шамата, дерт ве сыкъынтылар бир кенаргъа быракъылып, чыкъылгъан мукаддес бир ёлджулыкътыр. Асыл ватаны олгъан дженнеттен узакъкъа тюшкен инсаннынъ самимиетини ве догъру ёнелишини къорчалагъан бир аят иле Раббине къайтмакъ арзусыдыр. Намаз шукюр ве миннетдарлыкъ заманыдыр. Яраткъан ве яшаткъан, нимет берип тоюргъан, къорчалагъан ве багъышлагъан Аллах Таалягъа нисбетен мумининъ вефа борджудыр. Дегерли муминлер! Хутбенинъ башында окъугъаным «Анкебут» суресининъ 29/45-инджи аетинде Хакъ Тааля бойле буюра: «(Ресулым!) Санъа вахий этильген Китапны окъу ве намаз къыл. Шубесиз, намаз, аясызлыкътан ве яманлыкътан къорчалай. Аллахны анъмакъ, эльбетте, (ибадетлернинъ) энъ буюгидир. Аллах япкъанларынъызны биле». Бойле экен, намаз арынув ве къорчаланув гъайретидир. Намазларына дегер берген, гъайрет косьтерген, текбиринден селямына къадар намазнынъ бутюн рукюнлерини дос-догъру ве хушу ичинде эда эткен бир мумин ибадет шуурына саип демектир. Ибадет шууры исе, къул олмакъны бильмектир. Аллахнынъ эр вакъыт бизни корьгенини ве эшиткенини билип, такъва, мерхамет ве незакет иле яшамакътыр. Иште, бу себептен намаз муминнинъ ялынъыз ибадет борджуны дегиль, айны заманда устюн ахлякъыны да темсиль эте. Намаз къылгъан кимсе эр тюрлю ашырылыкътан, къабалыкътан ве зорбалыкътан къорчалана. Намаз иле кучьленген маневияты саесинде ая ве эдепке келишмеген арекетлерден узакъ ола. Азиз мусульманлар! Пейгъамберимизге ве онынъ шахысында бутюн муминлерге сесленген Къурандаки «Tаха» суреси, 20/132-нджи аетинде бойле буюра: «Аиленъе намазны эмир эт; озюнъ де онъа сабырнен девам эт. Сенден рызыкъ истемеймиз, (аксине,) Биз сени рызыкъландырамыз. Гузель нетидже – такъва иледир». Аллах Ресули (с.а.с), Аллахнынъ бу эмирини ерине кетирип, эр саба къызы Хазрет-и Фатименинъ къапысына келе ве: «Эй, эв халкъы! айдынъыз, намазгъа!» – деп, оларны намазгъа давет эте эди (Тирмизий, «Тефсиру’ль-Къуран», 33). Бугюн бизлер де, Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) япкъаны киби, озюмизни ве аилемизни беш вакъыт намазгъа ве техеджджуд намазына алыштырмакънен мукеллефмиз. Айса, намазнынъ шифа берген, ишанч ве тынчлыкъ ашылагъан авасында Раббимизнен къаршылашмакътан, озюмиз ве аилемиз, махрум къалмайыкъ. Бу аятта динимизнинъ диреги, ахиретте исе, эсабымызнынъ ильк суали олгъан намазларымызны ихмал этмейик. Унутмайыкъ ки, намаз бир къыйынлыкъ дегиль, аксине, озюмизни танымагъа, янъартмагъа, зикир, шукюр ве тефеккюр иле кемалгъа келювге весиле олгъан эшсиз бир ниметтир. Севгили Пейгъамберимизнинъ муждесинен хутбени битирмеге истейим: «Ким, Аллахнынъ бир эмири олгъаныны къабул этип, рукуларына, седжделерине, абдестлерине ве вакъытларына дикъкъат этип, беш вакъыт намазны къылмагъа девам этсе, дженнетке кирер» (Ибн Хaнбeль, IV, 266).

Джума ве джемаатнынъ къыймети

Опубликовано:

19.06.20 -Джума ве джемаатнынъ къыймети وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰـهِ الَّذِى اَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ  اِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ [Ве къалю’ль-хамду лилляхи’ллези эзхебе анналь-хазен. Инне Раббена легъафурун шекур].   Мухтерем мусульманлар! Джуманъыз мубарек олсун! Ибадетлер ве дуалар къабул олгъан бу куньде гонълюнъиз, къорантанъыз, омюринъиз ве рызыкъынъыз джуманынъ берекетинен толсун. Кунеш догъгъаны энъ хайырлы куньде бизлерни саф-саф хузурына къабул эткен, бизлерге джемаат олмакъ севинчини янъыдан яшаткъан Раббимизге сонъсуз хамд ве сеналар олсун. Къуран-ы Керимде дженнетке бараджакъларнынъ айткъан сёзюне биз толусынен къошулып, айтамыз: «Бизден къасеветни кеткизген Аллахкъа хамд олсун. Догърусы, Раббимиз чокъ багъышлайыджы, чокъ нимет бериджидир» («Фатыр» суреси, 35/34.) Умметине темизликни ве нефисни тербиелемекни, маддий ве маневий эр тюрлю кирден ве кирли иштен узакъ олмакъны огреткен Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа Эфендимизге салят ве селям олсун. Азиз муминлер! Джума куню муминлернинъ байрамыдыр, ве бу байрам Аср-ы Сеадеттен бу кюньге къадар энъ гузель алынен джамилерде, джемаатнен яшана. Ер юзюнде Аллахнынъ месджитлериндеки хузур ве ишанчны башкъа къайсы бир ер темин эте билир? Тевхиднен толу юреклер бирликте седждеге баргъаны вакъыт, бу агъа-къардашлыкънынъ севинчи башкъа къаерде яшаныр? Умют ве инанч, теселли ве теслимиет, муаббет ве самимиет башкъа къайсы ерде бойле кучьлене биле? Джамиден илим ве икмет алына, эдеб ве ихсан яйыла. Эзан-ы шерифлер едиден етмишке муминлерни бирлик ве бераберликке чагъыра. Шукюрлер олсун, бу чагърыгъа уйдыкъ. Асретнен бу кунни беклей эдик. Шимди истегимизге иришмек заманыдыр. Ислеримизни анълатмагъа келимелер етмей! Вакъыт Раббимизге къуллугъымызны, шукюримизни, дуамызны арз этмек вакъытыдыр. Агъаларым, къардашларым! Юкъуджы хасталыкъ себебинден белли вакъыттан берли джумаларны къыламадыкъ. Джамилеримиз бугунь кене азиз миллетимизни ве къыйметли джемаатымызны бир арагъа топлады. Бу буюк ниметнинъ къыйметини билейик. Месулиетлигимизни унутмайыкъ. Тедбирлерге хассасиетнен уяйыкъ. Азиз муминлер! Шимди, иншаллах, джума намазынынъ фарзыны къыладжакъмыз. Артындан, бир-биримизнен мусафаха этмеден, къол тутушмайып, арамыздаки месафеге дикъкъат этип, фарздан сонъ айырыладжакъмыз. Джума намазынынъ суннетини эвлеримизде къыладжакъмыз. Юкъунчлы хасталыкъ техлюкеси гъайып олмагъанына къадар, келеджек джумаларгъа эр кес озь намазлыгъынен кельсин. Джамиге кельгенде, эр биримиз маска киймелимиз. Арамыздаки месафени 1,5 метр къадар тутмакъ керекмиз. Сыджагъы олгъан ве алсызлыкъ дуйгъан кимселер де эвлеринде къалсын. Джума ваазы олмайджакъ, намаздан сонъ къол тутушмалар да япылмайджакъ. Джамиден чыкъкъанда, арамыздаки месафеге дикъкъат этейик. Аллаху Тааля ибадетлеримизни къабул этсин. Бутюн дюньяны ве уммет-и Мухаммедни бу юкъуджы хасталыкътан энъ къыскъа заманда къуртарсын. Хутбени Пейгъамбер Эфендимизнинъ шу дуасынен битирем: «Аллахым! Сени зикир этмек, санъа шукюр этмек ве санъа гузель бир шекильде ибадет этмек ичюн манъа ярдым эт!» (Эбу Давуд, «Витр», 26; Несаий, «Сехв», 60).   [embed]https://www.youtube.com/watch?v=eJKX-o5IOns&t=11s[/embed]

Рамазанны озгъаргъанда

Опубликовано:

Ойле бир айнен ведалашамыз ки, бу айда ораза тутып,  Аллахнынъ разылыгъыны къазанмагъа тырыштыкъ, туткъан оразаларымызнен сагълыгъымызгъа къавуштыкъ, берген зекят ве садакъаларымызнен малларымыз темизленди, маддий-маневий аятымызда пек чокъ гузелликлер олып кечти. Бу куньлери артыкъ  сененинъ сонъки  оразаларыны тутамыз ве  теравих намазларыны къыладжамыз. Бизни Рамазангъа къавуштыргъан ве ораза тутмагъа фырсат берген Раббимизге сонъсуз шукурлер олсун. Юдже Раббимиз туткъан оразаларымызны къабул этсин. Бир сенеден келеджек Рамазан айына сагъ-селямет олып, бутюн уммет-и Мухаммедни къавуштырсын. Эфендимизнинъ сёзлерине коре, Рамазан айынын башы - рахмет, ортасы - магъфирет, сонъу исе Джехеннемден къуртулыш вакъытыдыр. Бу айда рахмет таптыкъ, бу айнынъ урьметине, Ин ша Аллах, гунахларымыз багъышланды, бу айда япкъан ибадетлернен инсанлар арасы мунасебетлеримизнен, мусульманлыкъкъа келишкен яшайыш кечирип, Джехеннем азабындан, аз олса да, узакълаштыкъ. Рамазан айы девамында аятымызгъа кечирген бу гузелликлерни йыл боюнджа ве аятымызнынъ эр саасына яйылмасы - бизге ахиретте къуванч ве бахт береджек. Раббимиз Къуранда: «Санъа олюм кельмегендже ибадет эт» (Хиджр суреси, 15/99 ает) буюрып, бизге бу бахтнынъ ёлуны косьтере. Рамазан айыны озгъарыр экенмиз, энъ эвеля нелерни къазангъанымызнынъ  эсабыны япайыкъ. Эгер нелер къазангъанымызны анъласакъ, бу гузель къазанчларны омюр бою девам эттирмеге имкян олур. Рамазан - ораза айыдыр. Бу айда Юдже Аллахнынъ эмир эткен ибадетлеринден бириси олгъан оразамызны туттыкъ. Раббим оразаларымызны къабул этсин. Ораза ибадети Ислям динининъ беш шартындан бириси. Рамазан айында фарз оларакъ туткъан оразаны, Рамазан айындан сонъра да, базы куньлерде нафиле оларакъ тутмагъа девам этейик. Пейгъамберимиз эр афтанынъ Базарэртеси ве Джумаакъшамы куньлери, эр айнынъ 14, 15, 16 куньлерини оразанен кечире эди. Бизлер де элимизден кельгени къадар нафиле оразаларны тутмагъа тырышайыкъ. Чюнки ораза нефис истеклерини токътата, бизлерге ачлыкънынъ не олгъаныны косьтерип, мухтаджларнынъ вазиетини хатырлата, беденимизге сагълыкъ, гонълюмизге къуванч ве раатлыкъ бере. Рамазанда биз элимизге, тилимизге дикъкъат эттик. Бойле бир ораза беден ве рухумызны камиллештире, ахлякъны гузеллештире. Беденимизнинъ эр азасынен ораза тутып, кендимизни янълышкъа тюшмектен токътаттыкъ. Бу ал ве вазиетни омюр бою девам эттирип, Аллахнынъ эмир эткен шейлерини ерине кетирмели, ясакълагъан шейлеринден узакъ турмалы. Эр кес дюнья ве ахиретте бахтлы олмагъа истей. Ахиретте къайб эткен инсанлардан олмагъа ич биримиз истемеймиз. Не дюньямызны йыкъмакъ, не де ахиретимизни зараргъа огъратмакъ истемеймиз. Ойле исе, инангъанымыз къыйметлерге дикъкъат этип, эписини омюрге кечирейик. Рамазан - Къуран айыдыр. Бу айда Къуран эндирильмеге башлагъаны себебинден Рамазан айы он бир айнынъ султаны оларакъ къабул этильди, бу айда ораза тутмакъ фарз къылынды. Бу айда бинъ айдан даа да хайырлы олгъан Къадыр геджеси бар. Бу айда башкъа вакъытлардан даа да чокъ Къуран окъудыкъ. Бу алышкъанлыкъны бутюн омюрге яймакъ керекмиз. Чюнки Къуран, Оны окъугъан инсангъа севап кетире, гонъюллюлерге шифа бере, инсангъанларны рахметке къавуштыра, догъру ёлны косьтере.  Къуран - сонъки иляхи месадждыр. Къыяметке къадар келеджек инсанларгъа Аллахнынъ бир нимети. Бу ниметнен файдаланмакъ - бизим элимиздедир, бизге къадар ич бир арифи биле денъишмейип кельген Къуранны окъумакъ, анъламакъ ве аятымызгъа кечирмек керекмиз. Биз инсан оларакъ бир арада яшамакъ меджбурмыз. Кедерлермизни пайлашсакъ - азарыр, севинчлеримизни пайлашсакъ - чокълашыр. Иште, Рамазан айы бирлик-бераберлигимизни энъ юксек дереджеге чыкъармагъа весиле олгъан бир ай эди. Бергенимиз садакъа, зекятлар ве ифтар софраларында корюшювлер - бирлигимизни костерген къыйметлердир. Теравих намазларында бир арагъа кельгенимиз, бир сырада омуз-омузгъа тургъанымыз, бир къыблеге бакъмакъ, бир Раббимизге ибадет этмекнен къардашлыгъымыз къуветленди. Бу айда къазангъанымыз бирлик-бераберликни омюр бою девам эттирмек керек. Рамазан - ярдымлашув айыдыр.Бу айда зенгинлеримиз - зекятларыны, имкяны еринде олгъанлар - фитир садакъаларыны мухтаджларгъа берди ве бермеге девам эте. Эгер бу вакъыт кечсе, ве зекятымыз, фитир садакъаларымызны бермеген олсакъ, байрам сабахына кедер ичинде олмагъа истемеген къардашларымызгъа садакъаларымызны берейик. Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюра: «Мусульман мусульманнынъ къардашы. Онъа зулюм этмез.Оны душмангъа теслим этмез.Ким дин къардашына ярдым этсе, Аллах та онъа ярдым этер .Ким мусульман къардашынынъ  бир сыкъынтысыны кеткизсе, Аллах та онынъ къыямет кунюндеки сыкъынтыларындан бирисини кеткизир. Ким бир мусульманнынъ айыбыны сакъласа,  Аллах та къыямет куню онынъ айыпларыны орьтер» (Бухари). Рамазан - севимли Пейгъамберимизнинъ муждесине коре, гюнахларгъа кефалет айы.Чюнки Пейгъамберимиз бойле буюрды: «Инсан буюк гунахлардан узакъ турса, беш вакъыт намаз, эки джума ве эки Рамазан, араларында ишленген кучюк гунахларгъа кефалетидир» (Муслим). Рамазанда гунахлардан узакъ турып, гонълюмизни темизледик ве, бойлеликнен, ишлеген хаталарымызны тюшюнмеге имкянымыз олды. Бу ай бизге сабырны огретти. Нефиснинъ истеклерине сабыр, шейтан весвеселерине сабыр, ачлыкъ ве сувсызлыкъкъа сабыр, инсанлардан кельмеси ихтимали олгъан яманлыкъларгъа сабыр, буларнынъ эписи бу айнынъ бизге огреткен гузелликлеридир. Бу сабырны аятымыз бою косьтермели. Мына-мына Рамазан айы битеджек. Бир къач куньден сонъ онынънен веда этеджемиз. Бельки де, бир даа Рамазангъа етишип оламамыз. Бир даа Рамазаннынъ фейз ве берекетинден файдаланып оламамыз.Элинде олгъанынынъ къыйметини бильген инсанлар бахтлыдыр. Унутмайыкъ ки, омюр - бизге берильген энъ буюк ниметлерден бириси. Бу аятны мувафакъиетнен битирмек ичюн Рамазанда къазангъанымыз къыймет ве гузелликлерни омюрюмизге яймакъ керекмиз. Севгили Пейгъамберимизнинъ шу сёзлерини даима акъылымызда тутайыкъ: «Амеллернинъ энъ хайырлысы, аз олса да, девамлы олгъандыр» (Бухари). Аллаху Теаля туткъан оразаларынъызны ве Рамазан боюнджа япкъан хайырлы ишлеринъизни къабул этсин!   Иса ВЕЛИЕВ

Рамазан айы акъкъында 5 меракълы малюмат

Опубликовано:

Бизим яш эр шейни бильмеге севген, яш окъуйыджыларымыз! Биз шимди мубарек Рамазан айындамыз. Бу гузель, февкъуляде айы акъкъында даа чокъ бильмеге истесенъиз, келинъиз шу 5 меракълы малюматларны окъуйыкъ! Малюмат № 1: Рамазан - ислямий такъвимнинъ 9-нджи айыдыр. Ислямий такъвими – къамер такъвимидир. Анда да 12 ай бардыр. Оларнынъ арасында Рамазан айы 9-нджи ай сайылмакъта. Эр бир ай янъы къамер догъушынен башлана.   Малюмат №2: «Рамазан» сёзю арапчадан «якъкъан», «якъкъан сыджакъ» киби терджиме этиле.   Малюмат №3:Рамазан айында энъ мубарек, энъ хайырлы (бинъ айдан даа хайырлы олгъан) бир гедже сакъланмакъта. Шу гедженинъ ады – Къадыр геджесидир. Къураны Керимде бу гедже акъкъында «Къадыр» адлы бир суре бардыр. О гедже Къураны Керим энмеге башлады. Бунынъ ичюн Рамазан айгъа Къуран айы, деп айтыла, ве бунынъ ичюн, бу айда Къуранны чокъ окъулмасы ве огренильмесине дикъкъат этмек керек.   Малюмат №4:Рамазан айы девамында хусусий бир намаз къылына. Бу  Теравих намазыдыр. Теравих намаз – Пейгъамберимизнинъ (саляллаху алейхи ве селлемнинъ) суннетидир. О ятсы намазындан сонъ къылына, 8 я да 20 рекяттан ибарет. «Теравих» сёзю арапчадан «раатлыкъ» демектир. Чюнки шу намазны къылгъан инсанлар эр 4 рекяттан сонъ отурып, зикр этип, раатланалар.   Малюмат №5: Энъ узун Рамазан (ораза) куньлери 2016 сенесинде эди. 2016 сенеси Рамазан айы тамам яз куньлерине расткельди. Бильгенимиз киби, яз куньлери энъ узун сайылмакъта (июнь 22 куню йылнынъ энъ узун ве кунешнинъ язлыкъ турушы кунюдир). 2017 сенесинден башлап, ве такъминнен даа 16-17 сене девамында ораза куньлерининъ узунлыгъы кет-кете къыскъараджакъ.   Гульсум ШИРИНСКАЯ

Оразанынъ инсангъа къазандыргъан дегерлери

Опубликовано:

Раббимизнинъ бизлер ичюн мубарек къылгъан айлардан энъ муими – Рамазан айыдыр. О, ичинде пек чокъ гузеллик ве хайыр олгъан бир айдыр. Къуран Рамазан айында эндирильмеге башланды ве бу айда ораза тутулмасы фарз этильди. Рамазан – Аллахнынъ мерхамет къапыларыны ачкъан рахмет, берекет ве магъфирет заманыдыр.   Дженнет къапыларыны ачкъан бир ай Пейгъамбер  Эфендимиз (с.а.в.) муминлерге Рамазан айынен багълы бу муждени бере: «Рамазан айы киргенде, иляхий рахмет муминлерни эр вакъыттакинден даа чокъ къучакълай. О къадар ки, дженнетке алып баргъан бутюн хайыр ве берекет къапылары ачыла. Джеэннемге чагъыргъан шейтанларнынъ фаалиетлери, арекетлери тарлаша, тесирлери пек азала. Бойлеликнен, джеэннемге алып баргъан яманлыкъ къапылары къапала ве муминлерни весвесеге тюшюрип, ёлдан чыкъармагъа тырышкъан инсан ве джин шейтанларынынъ эли-къолу зынджырларнен багълана» (Бухарий). Мумин туткъан оразасынен, окъуп анълагъан Къураннен, къылгъан намазларынен, теравихлернен, япкъан тесбих ве зикирлеринен, зекят, садакъа ве ярдымларынен озюне дженнетнинъ ёлуны ача. Харамлардан, яманлыкътан, зулумдан узакъ тургъаны ичюн де, джеэннемнинъ къапылары къапала ве шейтанлар зынджырларнен багълангъан ола. Ораза – бир тек Аллахнынъ эмири олгъаны ичюн тутулмакъ керек. Бунен берабер, ораза инсанлар ичюн пек чокъ файдасы олгъан бир ибадеттир. Рамазан айы – Къуран ве Ораза айыдыр. Къуран ве оразанен топлум бир йыллыкъ эсабыны япып, дигер айларгъа орьнек оладжакъ гузель ахлякъ ве арекетлер къазана. Рамазан бир йыл девамында яшайыш чапкъаламасындан болдургъан беденге эм маддий, эм де маневий джеэттен кучь бере.   Ораза не демек? Ораза ибадети – Ислямнынъ беш шартларындан биридир. Ораза Пейгъамбер Эфендимизнинъ (с.а.с.) Мединеге хиджретинден бир ярым йыл сонъ, Шабан айында фарз этильди. Оразанынъ эр мусульманнынъ боюн борджу олгъаны бу аетнен бильдирильди: «Эй, иман эткенлер! Сизден эвелькилерге фарз этильгени киби, ораза сизлерге де фарз этильди» («Бакъара» суреси, 2/183 ает). Имсакъ (яни темчит) арапчадан «озюни тутмакъ, маниа олмакъ» манасына келе. Оразанынъ темелинде де бу бар. «Имсакъ вакъыты» (темчит вакъыты) ибареси динимизде оразанынъ ясакъларындан (ашамакътан, ичмектен ве джынсий мунасебетлерден) узакъ турмакъ вакъытынынъ башлангъаны манасында къулланыла. Имсакъ вакъыты танъ ерининъ агъарувы (феджр-и садыкъ) заманы демектир. Ораза ибадети имсакъ вакъыты башламасынен, яни уфукънынъ агъармагъа башламасынен кунешнинъ къавушмасына къадар девам эте.   Оразанынъ инсангъа къазандыргъан дегерлери:   Ораза буюк мукяфат къазандыра ве гунахларнынъ багъышланмасына имкян бере. Муминлер оразанен Аллахнынъ афу ве магъфиретине наиль олалар. Оразаны кереги киби туткъанлар эр тюрлю гунахтан темизленелер. Ораза ойле бир ибадет ки, онынъ ичине косьтеришнинъ къарышмасы пек къыйын. Бу ибадетнинъ савабы не къадар бол олгъаныны Пейгъамберимизден (с.а.с.) динълейик: «Ким (юректен) инанып ве къаршылыгъыны тек Аллахтан беклеп (яни ихляс ве самимиетнен) Рамазан оразасыны тутса, (къазанаджакъ мукяфатынен берабер) кечмиш гунахлары да багъышланыр» (Бухарий, Муслим). Бу мевзунен багълы башкъа хадис-и шерифлерде бойле айтыла: «Оразалы киши ашамасыны, ичмесини ве джынсий мунасебетини Меним ризам ичюн терк эте. Ораза Меним ичюн япылгъан бир ибадет олгъаны ичюн, онынъ мукяфатыны Мен береджем. Эр эйилик ичюн он къат мукяфат алырлар» (Бухарий); «Дженнетте Рейян адлы бир къапы бар ки, Махшер куню о ерден тек ораза туткъанлар киреджек, олардан башкъа ич кимсе о къапыдан киремейджек. «Оразалылар не ерде?» – деп чагъыраджакълар, олар да турып, о ерден дженнетке киреджеклер. Оразалылар кирген сонъ, о къапы къапатыладжакъ ве бир даа о ерден ич кимсе кирип оламайджакъ» (Бухарий). Ораза яманлакълардан къорчалай. Ораза себебинен мусульманлар эр тюрлю гунахтан, яманлыкътан къорчалана. Севимли Пейгъамберимиз (с.а.с) бойле айта: «Ораза, (эр тюрлю яманлыкъларгъа, гунахларгъа къаршы) бир къалкъандыр. Онынъ ичюн биринъиз оразалы олгъанда, (не олса-олсун) яман сёз айтмасын, багъырып чагъырмасын.Эгер бири оны сёгсе я да онъа илишсе: «Мен оразалым! (Яманлыкъкъа яманлыкънен джевап бермем)», – десин». Бойлеликнен, Ораза туткъан инсан ахлякъыны да гузеллештирир. Чюнки яманлыкъкъа къаршы яманлыкъ япмамакъ тербиеси ораза себебинен къазаныла.   Ораза ирадени ве шехветни контроль астында тутып, нефисимизге аким ве сабырлы олмакъны огрете. Инсаннынъ аятта мувафакъиетли олмасы ичюн ираде акимиетининъ ве къыйынлыкълар къаршысында сабыр этип, даянмасынынъ буюк ролю бар. Ораза нефис истеклерини контроль этювде тесирли бир ёлдыр. Ораза ибадети фаркълы шекильде олса да, аман-аман бутюн динлерде бар. Ораза туткъан адам ачлыкъкъа ве сувсызлыкъкъа даянып, сабыр этмекни де огрете.   Ораза ахлякъны гузеллештире. Ораза инсанда мерхамет ве аджымакъ дуйгъуларыны кучьлендире. Инсанлар арасында ярдымлашув, сайгъы ве эйилик япмакъ киби арекетлерни яя. Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюргъан: «Ким ялан айтмакъны ве яланнен амель этмекни быракъмаса, о инсаннынъ ашамакъны, ичмекни быракъмасына Аллах мухтадж дегиль» (Бухарий). Ораза яман алышкъанлыкълардан къуртулып, гузель алышкъанлыкълар къазанмакъ ичюн энъ муим фырсаттыр. Ораза тек ашкъазан иле тутуладжакъ бир ибадет дегиль. Оразаны бутюн азаларымызнен берабер тутмакъ керекмиз. Эллернинъ ве аякъларнынъ ораза тутмасы – эр тюрлю гунахтан узакъ турулмасыдыр. Козьлернинъ оразасы – гунахкъа бакъмамакъ, къулакъларнынъ оразасы – инсанны гунахкъа, яманлыкъкъа алып кеткен эр тюрлю сёзден узакъ олмакътыр. Ашкъазан ве агъызнынъ оразасы исе, – ашамамакъ, ичмемек, эр тюрлю ялан, ошек, бефтан ве бош лаф киби гунахлардан узакъ турмакътыр.   Ораза сагълыкъны къорчалай ве шукюр этмекни хатырлата. Ораза туткъан инсан, сагълыгъыны да къорчалагъан ола. Бир йыл токътамайып чалышкъан ашкъазан ве онен багълы азалар раатланып янъартыла. Мусульманлар эм маневий, эм де маддий янъартувны япа билелер. Ораза вакъытында, ашамакъны ве ичмекни токътаткъанымыз ичюн, ниметлернинъ къыйметини хатырлаймыз ве бу ниметлерге шукюр этмекни огренемиз. Оразалы кишилернинъ ифтар ве темчитлерде керегинден чокъ ашамалары янълыштыр. Языкъ ки, бугуньки джемиетимиз ораза тутулгъан куньлерде, дигер вакъытларгъа бакъкъанда, даа зияде ашай. Санки Рамазан айы «ашамакъ» айыдыр. Эльбетте, ифтарда да къарарлы олмакъ керек.   Ораза фукъарелернинъ, ачларнынъ алларыны хатырлатып, къардашлыкъны, ярдымлашмакъны ве пайлашмакъны арттыра. Ораза фукъаре инсанларнынъ алларыны даа яхшы анъламакъны къолайлаштыра. Бойлеликнен, оларнынъ дертлеринен дертленмекни огрете. Ораза дюньягъа алданып, малны топлап, озь менфаатындан башкъа ич бир кимсени тюшюнмеген, менменджи ве къызгъанч инсанларгъа буюк огютлер бере. Инсан аятында аз къыйынлыкълар яшагъан олса да, оразанен ач ве сувсыз къалып, озю ёкъсулларнынъ алларыны анълай. Рамазан айы ве оразанынъ шуурында олгъан мусульманлар Аллахкъа нисбетен вазифе ве месулиетлерини хатырлай. Къурангъа олгъан багълылыкъларыны янъарталар. Бойлеликнен, Аллах иле олгъан багълары къуветлене.   Аллах джумлемизге бу ибадетни кереги киби кечирмеге насип эйлесин! ИСА Велиев 

БЕРААТ ГЕДЖЕСИ

Опубликовано:

03.04.2020 БЕРААТ ГЕДЖЕСИ   قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ اَسْرَفُوا عَلَى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ اِنَّ اللّٰهَ يَغ-ْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ [Къуль я ибадие’ллезине эсрафу аля энфусихим ля текънету мир рахметиллях. Иннеллахе егъфиру’з-зунубе джемиа. Иннеху хуве’ль-гъафуру’р-рахим].   Азиз муминлер! Рахмети сонъсуз, багъышлавы сынъырсыз олгъан Юдже Раббимиз окъугъаным «Зумер» суресининъ 39/53-юнджи аетинде бизлерге бу муждени бере: «Айт: «Эй, озь нефислерине къаршы адден ашкъан къулларым! Аллахнынъ рахметинден умют кесменъиз! Чюнки Аллах бутюн гунахларны багъышлай. Шубесиз, О, чокъ багъышлайыджы, чокъ мерхаметлидир». Урьметли мусульманлар! Базы дегерли вакъытлар бар ки, Юдже Раббимиз эсналарында мусульманларгъа даа зияде багъышланув ве тёвбе ичюн имкянлар бере. Бойле мубарек вакъытлардан бири – Шабан айынынъ ортасында ерлешкен Бераат геджесидир. Бу йыл апрельнинъ 7-сини 8-ине багълагъан шу гедже акъкъында Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) бир хадисинде бойле буюргъан: «Шабан айынынъ он бешинджи кунюни оразалы кечиринъиз. Геджесинде исе, ибадетке турунъыз. Чюнки, о куню, кунеш баткъаны вакъыт, Аллах Таала энъ якъын семагъа теджелли этип, танъ аткъангъа къадар: «Менден багъышланув тилеген ёкъмы, оны багъышлайым?! Менден рызыкъ истеген ёкъмы, онъа рызыкъ берейим! Мусибетке огърагъан ёкъмы, она афиет берейим, …», – буюра» (Ибн Маджe, «Икъамету’с-сaлят», 191). Мухтерем джемаат! Омюримиз – энъ къыйметли сермиямыздыр. Бераат геджеси де – аят ёлджулыгъымызнынъ энъ берекетли ерлеринден биридир. Бераат геджеси – бизлерге аятымызны янъыдан козьден кечирмек, озь-озюмизни эсапкъа чекмек ве тефеккюр этмек ичюн буюк фырсаттыр. Берат геджеси – иляхий рахметнинъ теджелли эткени куньдир. Берат геджеси – пешманлыкъ ве умют заманы, эллернинъ дуагъа, гонъюллернинъ коклерге ачылгъаны геджедир. Бу мубарек гедже бизлерге эр тюрлю гунахтан узакъ къалмагъа огрете. Аллахнынъ багъышлавына иришмеге тырышмакънен берабер афу этмек кереклигини де хатырлата. Чюнки Аллахтан афу беклеген кимсе озю де багъышлайыджы олур. Якъынларына, дин къардашларына, этрафтаки инсанларгъа нисбетен сабырлы, анълайышлы ве афу этиджи олур. Аллахнынъ разылыгъыны истеген мусульман, ич кимсени хор ве кичик корьмез. Аллахнынъ севгисине иришмек истеген мумин эр вакъыт юрегинде севги ве мерхамет ташыр. Бераат геджеси эм де гонъюллерни алмакъ, даргъынлыкъ диварларыны йыкъмакъ, кин, нефрет ве интикъам дуйгъуларыны ашмакъ куню олмалы. Сайгъылы диндашларым! Бу гедже весилесинен бир кере даа хатырлатмакъ истейим ки, инсанлыкъ ичюн ёлланылгъан хайырлы бир уммет олмакъ ёлунда эпимизге айры-айры месулиетлер юклене. Келинъиз, шу берекетли заман ичинде унуткъанымыз ве терк эткенимиз вазифелеримизни янъыдан хатырлайыкъ. Энъ якъынларымыздан башлап, этрафтаки инсанларгъа севги ве мерхаметимизни бералмасакъ, етим ве оксюзлерге, зулумгъа огърагъан къардашларымызгъа ярдым элини узатамасакъ, бунынъ ичюн тёвбе этейик. Ихмал эткен къуллугъымызны козьден кечирейик. Гонъюль дюньямызны дуа, ибадет ве тефеккюр иле гузеллештирейик. Гунахкъа ве ярамайлыкъкъа кеткен ёлларны къапатайыкъ. Эйилик укюм сюрген бир дюнья ичюн кучюмизни сарф этейик. Аллахнынъ рахмети бол олгъан бу геджени энъ гузель шекильде дегерлендирейик. Аллахкъа бойсунып ве теслим олып, гузель амеллеримизнен тёвбелеримизни ве истигъфарларымызны ялынъыз Онъа арз этейик. Хаталарымыздан, къусурларымыздан, гунахларымыздан, оларгъа бир даа къайтмамакъ узьре, юз чевирейик. Хутбени Пейгъамберимизнинъ дуасынен битирмеге истейим: «Аллахым! Гъазабынъдан разылыгъынъа, джезанъдан багъышлавынъа, Сенден кене Санъа сыгъынам. Санъа макътавларны саймакънен битирип оламам. Сен Озюнъни насыл макътагъан олсанъ, ойлесинъ» (Mуслим, «Сaлят», 222); «Аллахым, Сени анъып, зикир этмек, ниметине шукюр этмек, Санъа энъ гузель шекильде ибадет этмек ичюн бизге ярдым эт» (Эбу Давуд, «Витир», 26).