ХутбаЦРО ДУМК | Страница 4

Пятница

27

ноября

11
Ребиу'ль-ахир
1442 | 2020
Утр.6:24
Вос.7:47
Обед.12:36
Пол.14:46
Веч.17:15
Ноч.18:38
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Издания Галерея

Хутба

ИНСАННЫНЪ КЕМАЛАТ ЁЛДЖУЛЫГЪЫ: ИСЛЯМ, ИМАН ВЕ ИХСАН

Опубликовано:

03.01.2020 - ИНСАННЫНЪ КЕМАЛАТ ЁЛДЖУЛЫГЪЫ: ИСЛЯМ, ИМАН ВЕ ИХСАН إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَأَخْبَتُوا إِلَى رَبِّهِمْ أُوْلٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ [Инне’ллезине амену ве амилю’с-салихати ве эхбету иля Раббихим. Уляике эсхабу’ль-дженнех. Хум фиха халидун]. Мухтерем мусульманлар! Бир кунь, Пейгъамберимиз (с.а.в.) сахабелеринен сухбет эткени вакъыт, янларына бир адам кельген. Кимсе оны танымай эди. Узакътан кельген олса керек. Амма ёлджу олгъанына бир ишарет ёкъ эди. Устю-башы тоз-топракъ дегиль эди. Урбасы бем-беяз, сачлары къап-къара эди. О, Пейгъамбернинъ янына отургъан ве: «Я, Мухаммед! Манъа Ислямны анълат», – деген. Пейгъамбер (с.а.в.) буюргъан: «Ислям – Аллахтан башкъа илях олмагъанына ве Мухаммед Аллахнынъ эльчиси олгъанына шаатлыкъ этмек, намаз къылмакъ, зекят бермек, Рамазан оразасыны тутмакъ ве, эгер кучюнъ этсе, хаджылыкъны ерине кетирмектир». Кельген киши: «Догъру айттынъ», – деген. Сахабелер адамнынъ эм суаль сорагъанына, эм де, джевапны алгъандан сонъ, «Догъру айттынъ» демесине шашыргъанлар. Сонъра бу адам: «Манъа иманны анълат», – деген. Пейгъамбер (с.а.в.): «Иман – Аллахкъа, Онынъ мелеклерине, китапларына, пейгъамберлерине, Ахирет кунюне, къадерге, яхшылыкъ ве яманлыкъ Аллахтан олгъанына инанмакътыр», – деп, джевап берген. Шу адам кене «Догъру айттынъ», – деп, оны догърулагъан. Сонъра исе, «Манъа ихсанны анълат», – деген. Пейгъамберимиз (с.а.в.) ихсанны бойле тариф эткен: «Ихсан – Аллахны корьгенинъ киби Онъа къуллукъ этмектир. Чюнки сен Оны корьмесенъ де, О, сени даима коре». Кельген киши кене Пейгъамберимизни догърулагъандан сонъ, къыяметнен алякъалы базы суаллер сорагъан ве, джевапларыны алып, кеткен. Пейгъамберимиз (с.а.в.) о ерде олып, эр шейни корьген Хазрет-и Умерге бойле деген: «Бу кельген – Джебраиль (а.с.) эди. О, сизге дининъизни огретмек ичюн кельген эди» (Бухарий, «Иман», 37.) Урьметли муминлер! Иман – Аллахнынъ бар олувыны ве бирлигини, Пейгъамберимизнинъ Юдже Аллахтан кетиргенини тиль иле икърар, къальп иле тасдыкъ этмектир. Яни юрегимизнен инанып, тилимизнен буны айтмакътыр. Иман – къулнен Аллах арасындаки севги ве ишанч багъыдыр. Иман – яратылыш гъаесини бильген инсаннынъ Раббине берген садакъат ве самимиет сёзюдир. Муминге тюшкен вазифе берген бу сёзюнинъ аркъасында турмакъ ве вазифелерини ерине кетирмектир. Ислям исе, – инангъаны киби яшамакъ, иманны аятта акс эттирмектир. Там бир теслимиетнен Аллахкъа ибадет этмек, маддий ве маневий барлыгъыны Онынъ ёлуна адамакъ, эмирлерине уймакъ, ясакъларындан сакъынмакътыр. Ислям – ялынъыз Аллахкъа къул олмагъа ве Онъа ич бир шейни ортакъ къошмамагъа сёз берген мусульманнынъ лафлары ве арекетлеринен бу сёзюне садыкъ къалмасыдыр. Хадисте анъылгъан ихсан исе, – къуллукъ шуурынынъ ве гузель ахлякънынъ энъ юксек дереджесидир. Ихсан – Раббимизнинъ бар олувыны аятнынъ эр анында ис этмектир. Аллах Тааля Къуранда: «Биз инсангъа шах дамарындан даа якъынмыз» ве «Къайда олсанъыз-олунъыз, О, сизнен берабердир. Аллах япкъанларынъызны коре» – деп, буюра («Къаф», 50/16; «Хадид», 57/4). Бунъа коре, эр ан Раббимизнинъ икрам ве ихсанына мухтадж олгъанымыз шуурынен яшамалы. Азиз муминлер! Иман этмек, Ислямнынъ эмри олгъан ибадетлерни ерине кетирмек ве ихсан шуурынен арекет этмек бири-бирини тамамлагъан басамакълар кибидир. Аллахкъа ве Онынъ бильдирген акъикъатларына иман эткен инсан, эльбетте, ибадетлерини акъсатмайып, самимий бир мусульман олмакъ ичюн гъайрет этеджек. Иманнынъ ве ибадетнинъ вазгечильмез кереги исе, гузель ахлякълы олмакътыр. Инангъан, амма буны ибадет ве ахлякънен кемалгъа ириштирмеген киши зияндадыр. Ахлякъы иман ве ибадетлернен берабер олмаса, инсан, Аллахнынъ разылыгъындан махрум къалыр. Ибадет эткени алда, ахлякий джеэттен зайыфлыкълары олгъан кимсе исе, озюни эсапкъа чекмели ве ибадетинде хушугъа дикъкъат этип, бу тюрлю янълышлыкълардан узакъ къалмалы. Демек ки, къул оларакъ Раббине иман эткен, дин оларакъ Ислямгъа бойсунгъан, пейгъамбер оларакъ да Хазрет-и Мухаммед (с.а.в)-ге таби олгъан эр инсан, иманыны, ибадетини ве ахлякъыны бир арада гузеллештирмели. Иште, о заман мумин «Худ» суресиндеки 23-юнджи аетнинъ шу муждесине наиль оладжакътыр: «Иман этип, салих амеллер ишлеген ве Раблерине гонъюльден багълангъанларгъа кельгенде, иште, олар дженнетликтир. Олар анда эбедий къаладжакълар» («Худ», 11/23). Мухтерем мусульманлар! Къальбимизни, иман киби бир ниметтен, ибадет киби бир гъыдадан, ихсан киби бир шуурдан махрум къалдырмайыкъ. Чюнки дюнья ве ахиретимизге аит эр тюрлю эйиликнинъ, хайырнынъ ве акъикъатнынъ темели, инсан олмакънынъ манасы ве къул олмакънынъ дегери бу учь джевхерде сакълыдыр. Бунынъ ичюн къуллукъ ёлунда самимий ве гъайретли олайыкъ. Тилимизден тёкюльген эр сёзнинъ, элимизнен япкъан эр ишимизнинъ, козюмизден сюзюльген эр бакъышнынъ, аткъанымыз эр адымнынъ Аллах Тааля къатында бир къаршылыгъы олгъаныны акълымыздан чыкъармайыкъ. Хутбени Севимли Пейгъамберимиз (с.а.в)-нинъ шу дуасынен битирем: «Аллахым! Мени амеллернинъ ве ахлякънынъ энъ гузелине ириштир. Оларнынъ энъ гузелине анджакъ Сен ириштире билесинъ. Мени ярамай ишлерден ве ярамай ахлякътан къорчала. Булардан анджакъ Сен къорчалап олурсынъ» (Несаий, «Ифтитах», 16).

БИР ОМЮР МЕСУЛИЕТ ШУУРЫНЕН ЯШАМАКЪ

Опубликовано:

27.12.2019 – БИР ОМЮР МЕСУЛИЕТ ШУУРЫНЕН ЯШАМАКЪ كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ [Куллю нефсин заикъату’ль-мевт. Ве иннема тувеффевне уджуракум евме’ль-къыямех. Фемен зухзиха ани’н-нари ве удхиле’ль-дженнете фекъад фаз. Ве маль-хаяту’д-дюнья илля метау’ль-гъурур]. Мухтерем мусульманлар! Окъугъаным «Ал-и Имран» суресиндеки 185-инджи ает-и керимеде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Эр джанлы олюмнинъ дадыны аладжакъ. Ве, ич шубесиз, Къыямет куню япкъанларынъызнынъ къаршылыгъы сизге айнен бериледжек. Ким джеэннемден узакълаштырылып, дженнетке кирдирильсе, о, артыкъ, къуртулгъан. Дюнья аяты, затен, алдатыджы шейлерден ибареттир». Бир хадис-и шерифте исе, Севимли Пейгъамберимиз (с.а.в.) бойле буюргъан: «Акъыллы кимсе нефсине саип олгъан ве олюмден сонърасы ичюн чалышкъан кимседир. Аджиз кимсе исе, нефсининъ арзу ве истеклерине уйгъан ве, бунъа бакъмадан, аля Аллахтан эйилик тилеген кимседир» (Тирмизий, «Сыфату’ль-къыямe», 25). Азиз муминлер! Раббимиз къайсымыз даа гузель ишлер ишлейджегимизни сынамакъ ичюн олюмни ве аятны яратты («Mульк», 67/2). Эбедий алемде дженнетте я да джеэннемде оладжагъымыз бу аятта япкъанларымыз я да ихмал этип ташлагъанларымызнен бельгиленеджек. Эпимиз яшап коремиз ки, заман сув киби акъа ве эр кечкен кунь омюр сермиямыз азала. Кечкен эр дакъкъа бизни яшлыгъымыздан узакълаштырып пишкинликке ве, атта, къартлыкъкъа бир адым даа якъынлаштыра. Не вакъыт, къаерде ве насыл къаршымызгъа чыкъаджагъы билемегенимиз о олюм ве эсап кунюне догъру якъынлашамыз. Дегерли мусульманлар! Юдже Раббимиз Къуран-ы Керимде бойле буюра: «Инсан башы бош (озю-озюне) къалдыраладжагъыны тюшюнеми?» («Kъыямe» суреси, 75/36). Бу ает-и кериме, башта омюр олмакъ узьре, Раббимиз ихсан эткен бутюн ниметлернинъ айны заманда месулиет кетиргени хусусунда бизни тенбиелей. Инсан Аллах тарафындан берильген эр бир ниметни бизге эманет этти. Динимиз бир эманеттир, – диний дегерлеримизни козетмек, динимизни яшамакъ – вазифемиздир. Ана-ватанымыз да бизлер ичюн Аллахтан берильген бир эманеттир. Онъа саип чыкъмакъ ве оны абаданлаштырмакъ, эдждатларымыздан алгъанымыз киби, даа гузель бир шекильде кельген несиллеримизге теслим этмек – боюн борджумыздыр. Омрюмиз де Раббимизнинъ бизге бир эманетидир. Омрюмизни къаерде, не ичюн ве насыл кечиргенимизден сораладжакъмыз. Севимли Пейгъамберимизнинъ ифадесинен пек чокъ инсан сагълыкъ ве бош вакъыт меселесинде алданалар, бу эки эшсиз ниметнинъ къыйметини къаврамайлар (Бухарий, «Рикъакъ», 1). Амма, Аллахкъа нисбетен месулиет анълайышынен кечирильген заманлар къазанчкъа чевириле ве саибини пешманлыкътан къуртара. Аллахкъа иман ве Ресулюллахнынъ суннетине таби олмакънен кечкен омюр берекетленир. Эйилик, ихсан, фазилет ве гузель ахлякънен сюсленген омюрлер берекет толур. Азиз муминлер! Милядий янъы 2020 йылына кирер экенмиз, озюмизге сорайыкъ: Раббимизнинъ разылыгъыны къазанув азмини аятымызнынъ меркезине ерлештире бильдикми? Ёкъса, истеклеримизнинъ аркъасындан сюрюклендикми? Кучь ве къуветимизни, бильги ве эмегимизни, акъыл ве теджрибемизни ислямий акъикъатларны, инсаний ве ахлякъий дегерлерни юджельтмек ичюн харджадыкъмы? Ёкъса, куньделик арзуларымызны ве шахсий менфаатларымызны огге алдыкъмы? Гонълюмизде мерхамет, адалет, итаат ве икметке ер бердикми? Ёкъса, кибир, косьтериш, саранлыкъ ве асет хасталыгъына енъилип тюштикми? Раббимизнинъ «Mаидe» суреси, 5/90-ынджы аетте: «Эй, иман эткенлер! Ички, къумар, тикильген путлар ве фал окълары ялынъыз шейтан иши бирер писликтир. Олардан узакъ турунъыз ки, къуртулышкъа ириширсинъиз» иляхий эмрине садакъатнен багъланып олдыкъмы? Элимизни ярамайлыкълардан чекип олдыкъмы? Тилимизни ярамай сёзлерден къорчалап олдыкъмы? Зеинимизни ярамай тюшюнджелерден темизлеп олдыкъмы? Къальбимизни Аллах севгисинен толдурып олдыкъмы? Ана-бабамызнынъ, апайымызнынъ, балачыкъларымызнынъ акъларыны къорчаладыкъмы? Сонъки сефер къайсы етимнинъ башыны охшадыкъ? Къайсы къомшумызнынъ алыны-хатырыны сорадыкъ? Къайсы къартнынъ гонълюни алдыкъ? Къайсы фукъаренинъ ихтияджыны къаршыладыкъ? Къыйметли мусульманлар! Къалгъан омрюмизни Раббимизнинъ разылыгъыны къазандыраджакъ эйи ве гузель ишлернен донатмагъа къарар берейик. Инсан олмакънынъ шерефли месулиетини, эманети юкленмекнинъ агъырлыгъыны ве эсап кунюнинъ якъынлыгъыны унутмайыкъ. Заманымызны бошкъа сарф этмейик. Бош ве файдасыз ишлерден узакъ турайыкъ. Хата ве янълышларымыздан вазгечейик. Ибадетлеримизни, хайыр ве хасенатымызны чокълаштырайыкъ. Иште, о заман омрюмизнинъ эр йылы бизим ичюн керчек бир йыл, керчек бир имкян ве умютке чевириледжек.

КЪУЛ ВЕ ДЖЕМААТ АКЪКЪЫ

Опубликовано:

20.12.2019 – КЪУЛ ВЕ ДЖЕМААТ АКЪКЪЫ وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ وَمَنْ يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ [Ве ма кане линебиййин эй егъулле ве мей егълюль ети бима гъалле евме’ль-къыяме. Сумме тувеффа куллю нефсим ма кесебет ве хум ля юзлемун] Мухтерем мусульманлар! Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) бир кунь асхабындан: «Муфлис кимдир, билесинъизми?» – деп сорагъан. О ерде олгъанлар: «Малыны-мулькюни джойгъан, ифляс эткен кимседир, я, Ресуляллах», – деп джевап бергенлер. Аллах Ресули (с.а.в.) де бойле буюргъан: «Аксине, керчек муфлис шу кимседир: Къыямет куню къылгъан намазы, туткъан оразасы ве берген зекятынен келир. Амма, дюньяда экенде, инсанларны сёгген, ифтира аткъан, башкъаларынынъ малыны ашагъан, къанларыны акъыткъан, бир башкасыны талаштыргъан. Бозгъан бу акъларнынъ къаршылыгъы оларакъ, онынъ эйиликлеринден алынып, акъ саиплерине берилир. Эгер эсабы корюльмейп, эйиликлери битсе, зарар берген инсанларнынъ гунахларындан алынып, онынъ устюне юкленир, сонъра да джеэннемге атылыр» (Муслим, «Бирр», 59). Сайгъылы мусульманлар! Ислям акъ ве акъикъат, укъукъ ве адалет динидир. «Акъ» анъламы эм месулиетлеримизни, эм де къорчаламакъ керек олгъанымыз дегерлерни ифаде эте. Аят ве хузур менбамыз олгъан вахий бизлерни акъикъаткъа саип чыкъмагъа давет эте. Раббимизнинъ Эсма-и Хуснасындан бири де «Эль-Хакътыр». Бу себептен акъикъаткъа риает эткен инсан, аслында, догърунынъ ве акъикъатнынъ янында, яни Аллах Таалянынъ эмир эткени ве разы олгъаны ёлда олур. Урьметли муминлер! Инсан, ана къарнында джанлангъаны вакъыттан башлап, аят акъкъына саиптир. Раббимиз «Маиде» суреси, 5/32-нджи аетте: «Ким бир джангъа я да ер юзюнде бозгъунджылыкъ чыкъармагъа къаршылыкъ олмадан (акъсыз ерде), бир джангъа къыйса, бутюн инсанларны ольдюрген киби олур. Эр ким бир джанны къуртарса, бутюн инсанларны къуртаргъан киби олур», – буюрып, бу принципни бельгилей. Эр инсаннынъ малыны ве элял къазанчыны къорчаламакъ акъкъы бар. Акъсыз ёлларнен мал къазангъан, тиджаретте ийле япып, муштерисини алдаткъан ве ишчисининъ акъкъыны там оларакъ тёлемеген кимсе харамгъа эль узаткъан демектир. Инсаннынъ шахсиет дегерлери, шерефи, намусы ве инанчы да токъунылмаздыр. Бир башкъасынынъ дегерлерине акъарет этмек, адыны къараламакъ, ялан ве ифтира иле итибарыны лекелемек энъ муим акъ бозукълыкълары арасында ер ала. Акънынъ бозулмасы исе, къанунларгъа коре – къабааттыр, динимизге коре де буюк бир гунахтыр. Хусусан, эгер базы бир инсанлар, дигерлерине коре, сиясий я да иджтимаий бакъыштан фаркълы позицияда олсалар, оларнен разы олмагъанларны эр бир къабаатнен къабаатлай билелер. Бу да къул акъкъына кирмектир. Мухтерем мусульманлар! Иманнынъ кереги – аятнынъ эр саасында орта къарар, инсафлы ве адалетли арекет этмектир. Озь акъларыны къорчалагъаны киби, этрафында олгъанларнынъ акъларыны да къорумакъ мумин олмакънынъ шиарыдыр. Шахсий менфаатлары ичюн дигер инсанларнынъ, атта, айванларнынъ ве табиатнынъ акъкъыны бозгъан кимсе, къыскъа вакъытта къазанчлы олгъаныны тюшюнсе де, аслында, зиянда ве ифлястадыр. Акъ козетмек сезгирлиги энъ якъын аиле азаларындан башлай, эр акъ саибине акъкъы берильмели. Ана-бабамызнынъ акъларына сайгъы дуймакъ, апайымызнынъ акъларыны севги ве урьметнен ерине кетирмек, балачыгъымызнынъ акъларыны шефкъатнен къорчаламакъ эпимизнинъ месулиетидир. Акърабалыкъ мунасебетлеринде, хусусан, иш ортакълыгъы, той ве мирас пайлаштырувы киби мевзуларда зерре къадар акъ кечмемеси ичюн тырышмакъ эпимизнинъ вазифесидир. Азиз муминлер! Къул акъкъынынъ джемиетнинъ эписине таркъалгъаны саа исе, – джемаат акъкъыдыр. Джемаат акъкъы къул акъкъына коре чокъ даа агъыр месулиети олгъан бир эманеттир. Бу эманетке хаинлик этмек, инсанны эм дюньяда, эм де ахиретте агъыр вазиетке сюрюклер. Юдже Раббимиз «Ал-и Имран» суреси, 3/161-инджи аетте: «(Ич бир) пейгъамбернинъ эманетке хыянетлик этмеси тюшюнилемез. Ким эманетке хыянетлик этсе, къыямет куню хаинлик эткенинен берабер келир. Сонъра да, ич бир акъсызлыкъкъа огъратылмадан, эр кеске къазангъаны тас-тамам берилир», – буюра. Рахмет Эльчиси, Пейгъамберимиз (с.а.в.) исе, бу мевзуда умметини бойле тенбиелеген: «Кимсе акъкъы олмагъан бир къарыш топракъны биле алмасын! Эгер алса, къыямет кунюнде Аллах еди къат ерни онынъ бойнуна сарар» (Муслим, «Мусакат», 141). Бир башка хадисинде исе, бойле деген: «Ким бир ишке вазифелендирилип, япкъан ишининъ къаршылыгъында бир уджрет алса, онынъ бу уджрет тышында аладжагъы эр шей эманетке хыянеттир» (Эбу Давуд, «Харадж, фей ве имаре», 9-10). Сайгъылы мусульманлар! Адалетке таялы мунасебетлернинъ дюньяда хузургъа, ахиретте исе, къуртулышкъа весиле олгъаныны унутмайыкъ. Шахсий аятымызда эр тюрлю къул акъкъына кирмектен сакъынайыкъ. Етимнинъ акъкъыны тюшюнейик. Девлет я да топлулыкъ тарафындан берильген вазифени агъыр бир эманет оларакъ къабул этейик. Чюнки акъсатылгъан девлет акъкъы, зая этильген вакъыф малы айны заманда бинълердже къул акъкъы демектир. Эр хайырлы ишнинъ савабы олгъаны киби, эр акъсатув ве хатанынъ да къул ве джемаат акъкъы догъураджагъыны билип яшайыкъ. [embed]http://youtu.be/rAQIUJd5XPE[/embed]

КЕЧИДЖИ ШЕЙЛЕРГЕ ГОНЪЮЛЬ БАГЪЛАМАКЪ

Опубликовано:

13.12.2019 – КЕЧИДЖИ ШЕЙЛЕРГЕ ГОНЪЮЛЬ БАГЪЛАМАКЪ بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ﴿١٦﴾ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ وَاَبْقٰى ﴿١٧﴾ [Бель тусируне’ль-хаяте’д-дюнья, вель-ахирату хайрув ве эбкъа].   Мухтерем мусульманлар! Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) Бахрейн халкъынен бир анълашма япкъан ве о ерге бир эльчи ёллагъан. Бу эльчи бир талай вакъыттан сонъ буюк микъдардаки мал-мулькнен Мединеге къайткъан. Сахабелер меракънен эльчи ве кетирген маллары этрафында топланмагъа башлагъанлар. Шу маальде месджиттен чыкъкъан Аллах Ресули (с.а.в.), вазиетни корип, эвеля, кулюмсиреген, сонъра, шу сёзлерни айткъан: «Севининъиз ве сизни севиндиреджек ниметлерни бекленъиз! Валлахи, сизлер ичюн фукъареликтен къоркъмайым. Амма, мен, сизден эвельки умметлернинъ огюне дюнья ниметлери серильгени киби, сизинъ огюнъизге де серильмесинден; оларнынъ о дюнья ниметлери ичюн янып тутушкъанлары киби, сизинъ де янып тутушманъыздан, ве, бунынъ оларны эляк эткени киби, сизлерни де эляк этмесинден къоркъам» (Бухарий, «Мегъази», 12; Муслим, «Зухд», 6). Урьметли муминлер! Юдже динимиз Ислям аятымызнынъ эписини ичине ала. Раббимизнинъ эмир ве ясакълары дюньяда догъру ёлгъа, ахиретте исе, дженнетке иришювимизге весиледир. Бунъа бакъмайып, базы вакъытларда бизлер дюнья ишлерине даламыз, динимизнинъ аят бериджи эсасларыны санки корьмеймиз. Пейгъамберимиз (с.а.в.) косьтерген ёлдан узакълашып, Ислямнынъ аятымызгъа анълам къошкъан тесирини кет-кете джоямыз. Кечиджи олгъангъа мейиль беремиз, дюнья-ахирет тенълигини козетмеймиз, дюньявийлешемиз. Сайгъылы мусульманлар! Дюньявийлешмек – Аллахны ве ахиретни унутып, буюк бир корьмемишликнен дюньягъа сарылмакътыр; Аллахкъа нисбетен месулиетлерни ихмал этмек, бутюнлей дюньягъа ёнельмектир; диний инанч ве дегерлерни аяттан узакълаштырмакътыр; ич олюм кельмейджек киби, дюнья малына тюшкюн олмакътыр. Юдже Раббимиз инсанынъ бу янълыш позициясы акъкъында бойле буюра: «Анджакъ сиз (эй, инсанлар!) ахирет даа хайырлы ве даа девамлы олгъаны алда, дюнья аятыны усьтюн корьмектесинъиз» («Aля», 87/16, 17). Азиз муминлер! Аллах Тааля бизлерни бу фаний дюньягъа имтиан ичюн ёллады. Мусульман, эльбетте, дюньясы ичюн чалышаджакътыр. Амма, ахиретини де ихмал этмейджек. Эр не къадар асыл макъсад ахирет юртуны къазанмакъ олса да, дюнья ниметлеринден де элял шекильде файдаланмакъ эсастыр. Етер ки, мумин къазангъан имкянларынынъ махкюми олмасын, имкянларыны Раббимизнинъ разылыгъына келишкен бир шекильде къуллансын. Аллах Тааля Къуран-ы Керимде, «Къaсaс» суресинде, бойле буюра: «Аллах санъа бергенинден (Онынъ ёлунда масраф этип,) ахирет юртуны исте; амма дюньядан да насибинъни унутма. Аллах санъа ихсан эткени киби, сен де (инсанларгъа) яхшылыкъ яп. Ер устюнде бозгъунджылыкъ арзулама. Шубесиз, Аллах бозгъунджыларны севмей» («Къaсaс», 28/77). Къыйметли мусульманлар! Дюньявийлешмекнинъ бизге берген зарарларынынъ башында шуурсыз тюкетюв келе. Дюньянынъ бир кошесинде инсанлар ашайджакъ бир локъмагъа биле мухтадж экенде, дигер бир кошесинде баягъы исраф япыла. Языкъ ки, кунюмизде инсанлар бахтлы олмакъны эр шейни бол къулланувнен багълайлар. Чокъ ве паалы шейлерни къулланып, бахтлы оладжагъымызны тюшюнген алгъа кельдик. Амма къарарсыз къулланув инсаний ве ахлякъий дегерлеримизни зеэрлендире. Шуурсыз тюкетюв себебинден бир чокъ инсан бордж ве фаиз батакълыгъында бата. Нидже аиледе хузурсызлыкъ ве чаресизлик мейдангъа келе. Албуки, Севимли Пейгъамберимиз (с.а.в.) юзйыллар эвелинден инсанлыкъны бойле тенбиелеген: «Адем огълу (инсан): «Малым, малым!» – дей. Эй, Адем огълу! Аджеба, ашап тюкеткенинъден, кийип эскирткенинъден ве ахиретте къаршылыгъыны алмакъ узьре берген садакъанъдан башкъа сенинъ малынъ бармы?» (Муслим, «Зухд», 3). Сайгъылы муминлер! Исрафны икътисаткъа, ачкозьлюкни къанааткъа, къасеветни тевеккюльге, боллукъны берекетке чевирмекнинъ ёлу дюнья ве ахирет арасында тенълик къурмакътыр. Эр эки аятымызгъа да акъ эткенлери къадар ятырым япмакътыр. Бойле экен, дюнья аятынынъ козь ачып къапаткъаны къадар тез кечкенини акълымыздан чыкъармайыкъ. Сонъсуз олгъан ахирет аятымыз ичюн азырлыкъ япайыкъ. Эр ишимизде ве арекетлеримизде косьтериштен узакъ, саде ве алчакъгонъюлли олайыкъ. Хутбени Юдже Раббимизнинъ «Фатыр» суреси, 35/5-нджи аетинен битирем: «Эй, инсанлар! Аллахнынъ вадеси керчектир; сакъын дюнья аяты сизни алдатмасын ве алдатыджы (шейтан) да, Аллах акъкъында сизни къандырмасын!» [embed]http://youtu.be/eGeSq0m3v4M[/embed]

ИСЛЯМДА ЭВ НИЗАМЫ

Опубликовано:

ИСЛЯМДА ЭВ НИЗАМЫ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنُكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاء [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Я эййуха’л-лезине амену лиестэ’зинукуму’л-лезине мелекет эйманукум ве’л-лезине лем еблюгъу’ль-хулюме минкум селясу мерратин мин къабли салятиль’-феджри ве хине тедаунэ сиябекум мине’з-захирати ве мин бади саляти’ль-иша]. Азиз джемаат! Мусульман аятынынъ эр саасы тертип ве низамнен олмалыдыр. Истек ве ихтиячлары яхшы билинип, не дюньясына, не де ахиретине зарар кетирильмемели. Чюнки, ихтияч олгъаны алда, оны къаршыламамакъ месулиеттир.  Ихтиячнынъ зиядеси де, вебаль ве сорумлылыкътыр. Эбу Хурейреден (р.а) ривает этильдигине коре, Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) бойле деген: «Къыямет аляметлеринден бири – ялан аякълы, чыплакъ чобанларнынъ эвлерини юксельтмекте бир-биринен ярыш этмелеридир». Энес (р.а) ривает эткен бир хадисте Пейгъамберимиз (с.а.в) бойле буюргъан: «Ихтияджындан зияде япылгъан эр эв саиби ичюн бир вебальдир». Лякин, бунен берабер, эвнинъ ихтияджы къадар ве махремиетни къоруйджагъы къадар балабан олмасы тевсие этиле. Чюнки эвнинъ бол олмасы, сынъырларынынъ юксек диварларнен къорчаланмасы эв халкъынынъ махремиети ичюн пек муимдир. Эвнинъ балабан олмасы къыз ве огълан балаларнынъ бир-биринден айырылмасы ичюн керек. Диварларнынъ юксек олмасы да тыштан бакъкъан ве махрем олмагъан адамларнынъ бакъышларындан къорчаланмакъ ичюн муимдир. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) бир хадис-и шерифинде бизлерге еди яшкъа кельген къыз ве огълан балаларнынъ яткъан ерлери айырылмасыны тевсие этти. Бир башкъа хадис-и шерифте де Севимли Пейгъамберимиз (с.а.в) эвнинъ бол олмасына тевсие этип, бойле буюргъан: «Адем огъулларынынъ сеадети ичюн уч шей етерли, булар: салиха къадын, бол эв ве раат миниледжк айван» (Муснед). Эв инсан тербиеси ичюн биринджи медреседир, ана-баба ичюн исе, биринджи оджалыкъ еридир. Эв – махремиет, севги ве мерхамет къорчалангъан, ичинде белли низамы ве тертиби олгъан кичик бир девлет мисалидир. Бу девлетнинъ озь халифеси, малие назирлиги, медресеси, ашханеси, чалышма ерлери, ишчилери ве белли сынъырлары бар. Эгер бу низам ве сынырлар къорчаланса, эр кес озь вазифесини ерине кетирсе, о эвде севги, мухаббет ве къарарлыкъ олур. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) къадынгъа къоджасынынъ харам шейлер тышында айткъаны эр бир сёзюни ве эмирини ерине кетирмесини эмир буюргъан. Балалар исе, эвеля ана-баба янында эдепли олмагъа огренмелери керек. Ана-баба янында эдепли олмагъа огренмеген балалар не оджасынынъ, не мудирининъ, не де башкъа инсанларнынъ янында эдепли олур. Эдеп исе, имандандыр. Буюклер сёзге башламадан сёз юрсетмемек керек. Чюнки сёз акъыл саиби, ферасетли ве хайыр айткъан кимсенинъ акъкъыдыр. Пейгъамберимиз (с.а.в.) бир хадис-и шерифинде: «Я хайырлы сёз айт, я да сус!», – деп буюргъан. «Сёз айткъан – сачар, динълеген – топлар» дегенлер. Балаларнынъ дертлери динъленмели. Дертлери динъленмеген балалар, дердини телевизор, интернен ве башкъа янълыш ерлерде тапар. Мумкюн олгъаны къадар балаларнен берабер диний ве башкъа китаплар окъулмалы, оларны джамиге ве ибадетке алыштырмалыдыр. Эвнинъ перделери акъшам вакътында къапатылмалыдыр. Тышарыдан кимсе эвде олып-кечкенлерни корьмесин. Эв халкъы да эвде олгъан айыпларны озь агъызларынен тышарыгъа чыкъармамалары керек, чюнки бу – харамдыр. Акъшам вакъты киргенинен, кунеш къавушмасынен балалар эвге кирмек кереклер. Чюнки о вакъытта шейтанлар ве башкъа техлюкелер ортагъа чыкъа. Эвнинъ берекети, Аллаха олгъан шукюрдедир, иффети ичинде олгъанларнынъ тышкъа къачмамасындадыр, севгиси ичиндеки эр кеснинъ бир-бирине олгъан урьметиндедир, мувафакъиети Раблерине олгъан якъынлыкъларындадыр. Хутбемни башында окъугъан аетимнен битирмеге истейим: «Эй, иман эткен кимселер! Къолунъызнынъ тюбюнде олгъан (къул, джариелер, хызметчилеринъиз) ве ичинъизден даа пишкинлик яшына кирмеген кимселер (куньде) учь кере, сабах намазындан эвель, уйле вакътында, урбаларынъызны чыкъаргъанынъызда, ве ятсы намазындан сонъ (янынъызгъа киреджеклери вакъыт) сизден изин истесинлер…» («Нур» суреси, 58). Раббим эвлеримизни сагълам, иманларымызны кучьлю, келеджегимизни айдын, дуаларымызны макъбул, джумамызны мубарек эйлесин. Амин! [embed]https://www.youtube.com/watch?v=XUBs0VE7Xls[/embed]

Динимизге коре айван насыл союлмалы?

Опубликовано:

Динимизге коре айван насыл союлмалы? بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالْدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلاَّ مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُوا بِالأَزْلاَمِ ذٰلِكُمْ فِسْقٌ [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Хурримет алейкуму’ль-мейтету ве’д-дему ве лехму’ль-хинзири ве ма ухилле лигъайрилляхи бих. Ве’ль-мунханикъату ве’ль-мевкъузету ве’ль-мутераддиету ве’н-натыхату ве ма экеле’с-себуу илля ма зеккейтум ве ма зубиха але’н-нусуби ве ин тестекъсиму би’ль-эзлям, заликум фискъ]. Урьметли диндашларым! Динимиз Ислям шефкъат ве мерхамет динидир. Союладжакъ айвангъа эзиет этмемек, аджджы чектирмемек, зулум япмамакъ – динимизнинъ эмиридир. Пейгъамберимиз (с.а.в.) айван союлгъаны вакъыт, белли усулгъа уюлмасыны ве бу ишнинъ мерхаметнен япылмасыны эмир буюра. Бир хадис-и шерифте бойле айтыла: «Аллах эр шейде гузелликни эмир эте. Бунынъ ичюн, ольдюргенде, гузель ольдюринъ, сойгъанда да, гузель союн. Пычакъларынъызны яхшы къайранъыз, айвангъа зулум япмадан, мукъайт этип яткъызынъыз. Айван джан бермеден, башыны беденинден айырманъыз ве терисини сыдырмагъа башламанъыз» («Эт-тергъиб вет-терхиб»). Алимлеримиз айванларнынъ союлмасыны экиге болелер: а) зарурий кесим, б) ихтиярий кесим. А) Зарурий кесим, айваннынъ бир ерини яраламакънен ола. Бу чешит кесим, эв айваны олмагъан, ябаний айванлар ичюн кечерлидир. Авджы тюфекни, окъны я да яралайыджы башкъа шейни къулланмадан эвель «бисмиллях», деп атмасы керек. Янына кельгенде, айван даа аятта исе, пычакънен богъазламалыдыр. Эгер союлгъан айваннынъ ичинден бутюн органлары шекилленген яврусы чыкъса, о да ашалмасы мумкюн. Пейгъамберимиз (с.а.в.) шойле буюргъан: «Айваннынъ союлмасы, ичинден чыкъкъан яврусынынъ да союлмасыдыр» (Ибн Мадже, Даримий). Б) Ихтиярий кесим исе, бир эв айванынынъ союлмасыдыр. Бойле бир айван союлгъанда, дёрт шейнинъ кесильмесине дикъкъат этильмели. Нефес борусы, аш борусы ве эки шах дамарыдыр. Бу дёрт шейден учюни кесмек фарздыр. Бунынъ янында, союладжакъ айван кесилюв эснасында тири олмалы. Эгер айван хасталыкътан, богъулмакътан, бир ерден тюшмектен, йыртыджы айванлар тарафындан парчаланмакътан, электриктен я да башына агъыр шей урулып ольдюрильген олса, бу айваннынъ эти харам олур. Чюнки, союлгъан айваннынъ ольме себебинде шубе олмамакъ керек. Азиз агъаларым, къардашларым! Динимизге коре, айван сойгъан къасапнынъ акъылы еринде олмасы керек. Дели, не япкъаныны анъламагъан сархош я да наркотик тесиринде олгъан кимсеге айван соювыны ишандырмакъ олмай. Кичик бала «темйиз», яни ашагъы-юкъары еди яшына кельмеген олса, о да айван чаламаз. Къасапнынъ мусульман олмасы керек. Эгер сояджакъ киши мусульман олмаса, о вакъыт эхл-и китаптан – яхудий я да христианнынъ – соймасы мумкюн. Путперест, атешперест, атеист ве муртедлернинъ кескенлери айванларнынъ эти харамдыр. Кесюв эснасында «бисмиллях» сезю ханефий мезхебине коре шарттыр. Эгер къасап сойгъанда, «бисмиллях» сёзюни айтмаса, ойле айваннынъ эти ашанмаз. Амма, унутып я да бильгисизлик себебинен айтылмагъан олса, бойле айваннынъ эти элял ола. Эгер яхудий я да христиан Узеир, Иса я да Аллахтан гъайры башкъа танъры адына айван чалса, о айваннынъ этини ашамакъ харам олур. Соймадан эвель пычакълар яхшы къайранмасы керек. Пычакъ айваннынъ козю огюнде къайранмамакъ керек. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) бир кере айваннынъ козю огюнде пычакъ къайрагъан адамны корип, она бойле айткъан: «Сен оны бир къач кере ольдюрмеге истейсинъми?» (Бейхакий). Союлгъан вакъытта, айванны къыйнамадан, богъазы къыбла тарафына бакъаджакъ шекильде яткъызып, бир кереден соймагъа чалышмалыдыр. Бу себептен къадынларнынъ ве кичик балаларнынъ айван соймалары мекрухтыр. Чюнки союв эснасында бир кереден соямайып, айвангъа эзиет кетирелер. Элял союлгъан айван этини асмакъ ичюн къулланылгъан аскъы, кутюк, балта, пычакъ, буздолап, къыйма машинасы киби алетлер, домуз ве башкъа харам айванлар ичюн къулланылмамакъ керек. Хутбемни башында окъугъан аетимнинъ манасынен битирмеге истейим. Юдже Раббимиз бойле буюргъан: «Олю, къан, домуз эти, Аллахтан башкъасы адына богъазлангъан, богъулып, урулып, юксекликтен юварланып я да башкъа айван тарафындан ольдюрильген, йыртыджы айванлар тарафындан парчалангъан айванларны ашамагъа харам къылдыкъ. Джанлары чыкъмадан эвель кесмеге етиштиргенинъиз элялдыр. Тикленген ташлар (путлар) ичюн кесильгенлер ве, фал бакъып, кысмет къыдырмакъ ичюн союлгъан айванлар да сизге харам къылынды. Буларнынъ эписи гунахтыр…» («Маиде» суреси, 5/3 ает). [embed]https://www.youtube.com/watch?v=OoxUaotSDeg[/embed]

МИРАДЖ

Опубликовано:

МИРАДЖ بِسْــــــــــــــــــمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ البَصِيرُ [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Субхане’ллези эсра биабдихи лейлем мине’ль-месджиди’ль-харами иля’ль-месджи’ль-экъса’ллези баракна хавлеху линуриеху мин аятина. Иннеху хуве’с-семиу’ль-басир]. Сайгъылы джемаат! Юдже Мевлямызнынъ Пейгъамберине (а.с.) ве умметине олгъан энъ буюк эдиелеринден бири «Исра ве Мирадж» муджизесидир. Бу мубарек адисе хиджреттен бир бучукъ йыл эвель олып кечкен эди. О, Пейгъамберимиз (с.а.в.) ве Ислям уммети ичюн пек къыйын ве алимлеримиз «кедер йылы» деп айткъанлары йылдан сонъ керчеклешкен бир адиседир. О кедер йылында эмджеси Эбу Талиб ве, учь кунь сонъра, севгили къадыны Хазрети Хатидже вефат эткен эдилер. Амма, эр бир къыйынлыкъ битеджегини бильдирген Юдже Раббимиз бойле буюра: «Ич шубесиз, эр къыйынлыкънен берабер бир къолайлыкъ бар» («Инширах» суреси, 5-инджи ает). Бойлеликнен, Аллаху Тааля севгили къулуны теселли этмек ве яныгъыны тындырмакъ ичюн оны янына давет этти. Ич бир къулгъа шу дюньяда къысмет этмейджеги якъынлыкъ косьтерди. Оны бир геджеде Меккедеки Месджид-и Харамдан Къудустеки Месджид-и Акъсагъа «Буракъ» адында, бакъкъаны ерге къадар адым аткъан миниледжек бир яратыкънен алып барды. Ве, Къудусте, бутюн пейгъамберлерге имам эттирди. Иште, бойле узун ёлнынъ бир ан ичинде кечильмеси, шубесиз, буюк бир муджизедир. Бу адисеге динимизде «Исра» деп айтыла. Пейгъамберимиз (с.а.в.) Къудуске бармадан эвель, Джебраильнен берабер хиджр-и Исмаилде намаз къылдылар. Ёлда Пейгъамберимизни (с.а.в.) бириси чагъырды. Пейгъамберимиз (с.а.в.) онъа бакъмагъа истесе де, Джебраиль онъа: «Кеттик», –деген. Ёлда кеткенде къарт бир апайнен къаршылаштылар. Пейгъамберимиз (с.а.в.) Джебраильден: «Бу ким?», – деп сорагъан. Джебраиль: «Кеттик», –деген. Ёлда кене бир джемаатнен къаршылашкъанлар ве оларнынъ селямларыны алдгъанлар. Даа сонъра Джебраиль (а.с.) бу адиселерни пейгъамберимизге шойле ачыкълагъан: «Сени биринджи чагъыргъан Иблис эди, экинджиси – къарт олгъан апай – дюнья эди, селям берген джемаат исе, Ибрахим, Муса ве Иса пейгъамберлер эди». Ёлджулыкъта Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) бир шейлер сачкъан ве пешинден аман онынъ мейваларыны топлагъан джемаатны корьген. Джебраильден: «Булар ким?», – деп сорагъан. Джебраиль: «Булар муджахитлердир», – деп буюргъан. Сонъра, башлары ташнен эзильген бир джемааткъа раст кельдилер. Пейгъамбер Эфендимиз, «Булар да ким?», – деп сорагъан. Джебраиль: «Булар намаз къылмагъан кимселердир», – деген. Сонъра, анджакъ аврет ерлери къапалы олып, айванлар киби отлагъан бир джемаатны корьгенлер. Джебраиль: «Булар зина эткен кимселердир», – деген. Сонъра, бир ерде, одун топлагъан адамны корьгенлер. Джебраиль: «Бу, эманет алып, ерине кетирмеден, яны-яны эманетлер алгъан кимседир», – деген. Сонъра, тили ве дудакълары кесильген кимселерни корьгенлер. Джебраиль: «Булар инсанларны фитнеге давет эткен кимселердир», – деген. Сонъра, кичкене бир тешиктен балабан бир богъа чыкъкъаныны корьгенлер. О богъа кене чыкъкъан тешигине къайтмагъа истесе де, къайтып оламай эди. Джебраиль: «Бу – сёз берип, оны тутып оламагъан кимседир», – деген. Къудуске барып еткенде, Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) янына эки мелек келип, бирисининъ элинде шарап, башкъасында сют бар эди. Пейгъамберимиз (с.а.в.) сютни алгъан ве мелек онъа: «Сен фытратны (темиз олмакъны) сайладынъ. Эгер шарапны сайлагъан олса эдинъ, сенден сонъра умметинъ ёлуны шашырыр эди», – деген. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) Джебраильнен берабер еди семагъа чыкъып, сырасынен, Адем, Яхья ве Иса; Юсуф, Идрис, Харун, Муса ве Ибрахим пейгъамберлернен (а.с.) корюшкен, эписинен селямлашып, хайыр дуаларыны алгъан. Сонъра эр шейнинъ сонъу олгъан «Сидрет-и Мунтехагъа» къадар баргъанлар. Пейгъамберимиз (а.с.) Мевлямызнен корюшип, Ондан беш вакъыт намаз эмирини, «Аменеррасулю» аетлерини ве Шефаат муждесини алып, дюньягъа къайткъан. Эвине къайткъан вакъытта яткъан тёшеги аля даа сыджакъ эди. Бойлеликнен, шу гедже эмир этильген намаз эр бир мусульманнынъ Раббисинен корюшюви, Онъа юкселиши, мираджы олды. Иште, бойледже, эр бир мусульманнынъ мираджы, Юдже Раббинен корюшиви, куньде беш кере намаз къылмакънен эмир этильди. Ким бу эмирни ерине кетирсе, санки куньде элли кере намаз къылгъаны киби савап къазаныр. Амма, ким бу эмирни ерине кетирмесе, оны шиддетли бир азап беклей. Юдже Раббимиз шойле буюра: «(Дюньяда) гунах ичинде олгъан кимселерге соралгъанда: «Сиз не ичюн Джехеннемге тюштинъиз?» Олар бойле джевап береджеклер: «Биз намаз къылмай эдик» («Муддессир» суреси, 43). Хутбемни башында окъугъаным аетнинъ манасынен битирмеге истейим: «Мухаммед къулуны бир геджеде Месджид-и Харамдан, онъа базы аетлерни косьтермек ичюн, чевресини мубарек эткенимиз Месджид-и Акъсагъа етиштирген Аллах эр тюрлю нукъсанлыкътан узакътыр. О, эр шейни эшитиджи ве корюджидир» («Исра» суреси, 1). Мирадж гедженъиз мубарек олсун! Намаз къылынъ, Къуран окъунъ ве халкъымыз ичюн, инсанлакъ ичюн дуа этинъ Мевлягъа. Аллах миллетимизнинъ мираджыны корьмеге бизлерге къысмет эйлесин!  

ДЖАМИЛЕРНИ ЯШАТМАКЪ

Опубликовано:

ДЖАМИЛЕРНИ ЯШАТМАКЪ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللّٰهِ مَنْ آمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلاَةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلاَّ اللّٰهَ فَعَسَى أُوْلَـئِكَ أَن يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Иннема емуру месаджиделлахи мен амене билляхи ве’ль-евми’ль-ахири ве экъаме’с-саляте ве ате’з-зекяте ве лем ехше илляллах, феаса уляике эй йекуну мине’ль-мухтедин]. Сайгъылы джемаат! Ислям дини джемаат рухуна буюк эмиет бере. Джемаат олгъан ерде рахмет, ниметте берекет, ибадетте исе, саваб чокътыр. Бунынъ ичюн беш вакъыт намазнынъ джемаатнен эда этильмесинде йигирми еди дередже даа чокъ савап бериледжеги ваде этильди. Намазларнынъ топлу алда эда этильмеси ичюн джами ве месджитлер къурулды. Ер юзюнде ильк къурулгъан джами – Кябе-и Муаззаманы дёрт тарафындан чеврелеген Месджид-и Харамдыр. Даа сонъра Месджид-и Акъса япылгъан. Ондан сонъ Куба месджиди, даа сонъра исе, Пейгъамбер Эфендимизнинъ Медине-и Муневвередеки месджиди къурулгъан. Джамилер бир мемлекетнинъ ислямий тугърасыдыр. Джамилер намазнынъ джемаат алында эда этильген ерлердир. Джамилер мемлекетимизнинъ тарихий хызмет ерлеридир, ве аталарымызнынъ эманетидир. Пейгъамбер Эфендимиз, Мединеге хиджрет эткенде, озюне эв япмадан эвель, месджит къурулышына башлагъан, ве бу иште шахсен озю де чалышкъан. Энъ агъыр ташларны о ташыгъан. Сахабилер ярдымгъаа чапып, ташны аладжакъларында, Ресулюллах Эфендимиз башкъа бир ташны алып ташый эди. Пейгъамбер Эфендимиз вакътында месджит садедже намаз къылынгъан бир ер дегиль эди. Онда эр тюрлю илимлер огрениле, диний меселелер музакере этилип, къараргъа багълана эди. Пейгъамберимиз иман эсасларыны бу ерде теблигъ эткен. Асхабларынынъ суаллери о ерде динъленип, джеваплана эди. Юдже Мевлямыз буюра ки: «Аллахнынъ месджитлерини анджакъ Аллахкъа ве Ахирет кунюне иман эткен, намазны дос-догъру къылгъан, зекятыны берген ве Аллахтан башкъасындан къоркъмагъан кимселер имар этер. Иште, догъру ёлгъа иришмелери умют этильгенлер булардыр» («Тёвбе» суреси, 18 ает). Месджитлерни имар этмек, оларны садедже къурмакъ дегильдир. Бойле тюшюнмек джамилернинъ япылув макъсадыны унутмакъ олур. Джамилер эм маддий, эм маневий тарафтан къурулып яшатылмалы. Маддий тарафтан къурулышы элял мал-мулькнен япылып, джемааткъа ачылмасыдыр. Маневий тарафтан да, ичинде намаз къылмакъ, Къуран окъумакъ ве Аллахны зикр этмектир. Вааз ве насихатлар ве ильмий сёзлер джамилернинъ маневий сюслеридир. Пейгъамбер Эфендимизнинъ сезлерини унутмайыкъ: «Ким Аллахнынъ ризасыны тилерек бир месджит къурса, Аллах да дженнетте онынъ бир бенъзерини япар» (Муслим). Мухтерем мусульманлар! Мусульманлар, яз ве къыш демейип, сувукътан ве сыджакътан чекинмейип, джамилерге кельмели. Чюнки эпимиз маневий тарафтан джамилеримизни сюслемек борджлумыз. Раббимиз де бизлерге къаршылыкъ оларакъ чокъ-чокъ саваплар береджек. Бир хадис-и шерифте бойле буюрыла: «Къаранлыкъ геджелерде месджитлерге чокъ кеткелерни къыямет куню там бир нур иле мужделер» (Эбу Давуд). Эви джамиден узакъ олгъанларнынъ эджри де о къадар буюктир. Ресулюллах Эфендимиз джума эртеси куньлери базыда юрип, базыда да айвангъа минип, Куба месджидине кете ве ибадет япа эди. Бу суннетнен амель этмек ичюн Абдуллах бин Умер де айны шекильде арекет эте эди. Хазрети Умер (Аллах ондан разы олсун.) шойле айткъан: «Месджитлер Аллахнынъ эвлеридир. Намаз къылгъан бир мумин де о ернинъ зияретчисидир. Зиярет олгъан, зияретке кельгенге, эльбетте, икрамда булунаджакъ». Аталарымыз Къырым топракъларына кельген вакъытта, Ислямдан тербие алгъанлары ичюн, ильк япмагъа тырышкъан шейлери, джемааткъа джами япмакътыр. Бизим вазифемиз де, бу ёлны девам этмек, джамилеримизге саип чыкъып, сайыларыны арттырмакъ ве бутюн джамилеримизни джемаат иле толдурмакътыр. Унутмайыкъ, джемаат олмагъан джамилер: бойну букюк, оксюз ве гъариптир. Къафеснинъ къыймети бульбульнен олгъаны киби, джамининъ нешеси де джемаатнендир. Месджид-и Харам, Месджид-и Небевий ве Месджид-и Акъсадан башка бир джамиде намаз къылмакъ ичюн ёлджулыкъкъа чыкъылмаз. Чюнки месджитлернинъ дегери эп айныдыр. Кебир джамиде къылынгъан намаз иле уфакъ койдеки джамиде къылынгъан намазнынъ савабында фаркъ ёкътыр. Кишининъ иманындан ве ихлясындан фаркъы бар. Мусульман къардашларым! Урбаларымыз кирли олмамалы. Чорапларымыз тер-темиз олмалы. Эр не къадар чорапсыз намаз къылмакънынъ диний бир ясагъы ёкъ исе, бир себеби олмаса, сагълыкъ ве темизлик тарафындан джамилерге чорапсыз кельмемек керек. Сарымсакъ, согъан ве бунъа бенъзеген шейлер ашап, джемаатны раатсыз этмемели. Джамиде дюнья келямы лаф этильмемели, алыш-вериш япмамалы. Бир шей джоюлгъан олса, багъырып-чагъырап аранмамалы. Усулына уйгъун оларакъ илян этильмели. Джемаатнынъ омузларындан атлап, эзиет берип, огге кечмемели. Месджитке бесмеле чекип, хушу, Аллах къоркъусы ичинде кирмели, Аллаху Таалягъа хамд ве Пейгъамбер Эфендимизге саляват окъумалы. Мекрух вакъты дегиль исе, эки рекят тахиййету՚ль-месджит намазыны къылмалы. Джамиде ер ичюн къавгъа этмемели, намаз къылгъанларнынъ огюнден кечмемели. Аллаху Тааля юреклеримизни даима джамилерге багълы эйлеп, бу дюньяда ве ахиретте гузеллигимизни насип эйлесин! [embed]https://www.youtube.com/watch?v=Lpv9lCYeg0M[/embed]

УВЕЙ БАЛЛАР ВЕ АКЪЛАРЫ

Опубликовано:

УВЕЙ БАЛЛАР ВЕ АКЪЛАРЫ بِسْــــــــــــــــــمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ مَا أَنفَقْتُم مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِيمٌ [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Есалюнеке маза йунфикъун, къуль ма энфекъту’м-мин хайрин фели’ль-валидейни ве’ль-экърабине ве’ль-етама ве’ль-месакини вебни’с-себили ве ма тефалю мин хайрин феиннеллахе бихи алим]. Урьметли ве азиз джемаат! Севабы буюк олмасынен берабер, кульфети ве месулиети буюк олгъан, эвлятлыкъ бала алма меселеси, динимизде буюк ве онемли ер алмакътадыр. Чюнким кучюк бир инсаннынъ тербиеси, ашы, суву, урбасы, иляджы ве сайре ихтиячларындан сорумлу ве месуль олуна. Амма буну адалет ве хикметнен япабильген кимсенинъ севабы буюктир. Нитеким севгили Пейгъамберимиз (с.а.в.) бир хадис-и шерифте шойле буюрдулар; "Етимни бакъкъан кимсенен мен Дженнетте, шехадет пармагъынен орта пармакъ киби якъын оладжакъмыз." (Бухарий, Муслим). Иште Дженнетте Пейгъамберимизге (с.а.в.) къомшу олманынъ ёлу, етим балларгъа дикъкъат айырмакътыр. Пейгамберимизде (с.а.в.) бунун энъ белиргин орнегидир. Чюнким о да, озюне Зейд бин Харис адында кичкене баланы эвлятлыкъ олуп алгъан эди. Хз. Зейд кичик яшында коле олуп сатылды. Хз. Хатидже де ону корип аджыды ве сатып алды. Сонъ ону Пейгамберимизге (с.а.в.) эдие этти. Пейгамберимиз (с.а.в.) Хз. Зейдни колеликтен къуртарып онъа сербестлик берди. Зейднинъ къорантасы фукъаре олгъанлары ичюн ону бакъамаз къалдылар. Бунун ичюн Пейгъамберимиз (с.а.в.) ону озюне эвлятлыкъ олуп алды. Иште озь миллети ичюн къасевет этип, эркезге ярдым къолуну узатмагъа чалышкъан бу юдже Пейгъамбер, эпимиз ичюн айдын бир орнектир. Севабы буюк олгъан ишнинъ месулиети де, пек буюктир. Чюнким Дженнетни къазанмакъ къолай дегильдир ве якъын келеджекте къорантагъа кельген бу эвлятлыкъ къуванджы шер'и месулиетлерни ерине кетирильмесини талап этеджектир. Дикъкъат этильмеси керек олгъан бу месулиетлерни шу шекильде сыраламагъа мулькундир; 1.        Эвлятлыкъ алынгъан бала, кучюкликтен эвлятлыкъ алынгъаныны бильмеси керектир. Бунун себеби эввеля; а) несиль къарышыкълыгъыны онлемектир. Чюнким динимизге коре тек озь асыл балларымыз неслимизни девам эте, бунун ичюн оларгъа акъикъий ана-баба айтыла. Юдже раббимиз шойле бурду; «(Аллах) эвлятлыкъ алдыгъыныз кимселерни сизин балларыныз къылмады.» (Ахзаб суреси, 4-джи ает), б) айрыджа, оськен сонъ, бала ана-бабасынынъ керчек ана-бабалары олмадыкъларыны огренгенде псиколожик раатсызлыкъкъа ве аяль къырыкълыгъына угърамасы мулькундир. 2.        Увей ана-бабагъа ве эвлятларына къаршы махремиетлерини къорчаламакъ. Шериатнынъ бу эмри чокъ джиддий ве онемлидир. Нитеким эргенлик яшына улашкъан увей бала сют эммекнен махремликни олуштурмагъан олса, увей ана-бабалары янында къыз хиджапсыз джурип оламаз. Эгер акъай исе, увей анасы хиджапсыз джуремез. Бир бирине тиймеге, къучакъламагъа, бир одада къалмагъа гюнах олур. Шериатнынъ бу джиддий талабы харамдан къачмакъ, увей балларнынъ акъ ве укъукъларыны къорчаламакътан къайнакълана. Бу эмирге козь къапаткъан кимселер вакъыт ичинде дуймайып гюнах ичине баталар. Кунюмизде аврупа киби ерлерде увей баллар озь увей бабалары, эмджелери, къардашлары тарафындан теджавузгъа угърамакътадырлар. Бойлеликнен аятлары псиколожик буналымгъа кире ве атта бу киби аллар себебинден озлерини аскъан, ольдюрген сойлары ола. Бизге эмир этильген исе, намус, шереф ве махремиетни къорчаламакътыр. 3.        Увей эвляткъа мирастан пай тюшмес. Амма ана-баба дагъа сагъ олгъанда малларынынъ учьте бирисине къадар увей баласына эдие этебилир. Увей балларнынъ озь ана-бабаларындан мал къалгъан исе, увей ана-баба бу малларны озь ихтиячлары ичюн арджап оламазлар. Тек увей баланынъ ихтияджы ичюн арджанабилир. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) шойле буюрдулар; «Еди буюк гюнахтан бири, оксюзнинъ малыны ашамакътыр.» (Беззар). 4.        Озь эвляды киби остюрюлир, зулум ве зарар кетирильмес. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в.) бир хадис-и шерифинде шойле буюрдулар; «Эвлернинъ энъ якъшысы оксюзге якъшы бакъылгъан эвдир. Энъ ярамайыда оксюзге ярамайлыкъ япылгъан эвдир.» (Ибн Мадже). Хутбемни хутбе башында окъудугъум аетнинъ меалинен битирмеге истейим. Юдже раббимиз шойле буюрду; «Санъа Аллах ёлунда малларыны къанда береджеклерини сорайлар. Айт! Береджегиниз мал, ана, баба, якъынларыныз, оксюзлер, биршийлери олмагъан ве ёлда къалгъанлар ичюндир. Севап адына не япсанъыз Аллах ону мутлакъа билир.» (Бакъара суреси, 215-джи ает). [embed]https://www.youtube.com/watch?v=1-AVulqWRX8[/embed]

ЭВЕЛЯ ОЗЮМИЗДЕН МЕСУЛЬМИЗ

Опубликовано:

ЭВЕЛЯ ОЗЮМИЗДЕН МЕСУЛЬМИЗ [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Ате’муруне’н-насе би’ль-бирри ве тенсевне анфусекум ве антум тетлюне’ль-китаб. Эфеля те’къилюн.] Мухтерем Мусульманлар! Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.в)нинъ, Меккелилерни тевхидке давет эткени куньлер эди. Юдже Раббимиз,  «Башта якъын акърабанъны тенбиеле!» (Шуара, 214.)  буюргъан сонъра Аллах Расули, якъынларыны Сафа тепесинде топлады. Олары Аллахнынъ барлыгъына ве бирлигине иман этмеге ве ялынъыз Онъа къуллукъ этмеге чагъырды. Эр бирининъ бу даветни къабул этмеге меджбур олгъаныны  сойледи. Даа сонъра севгили къызы Хз. Фатымагъа бакъты ве шойле буюрды: «Яврум! Месулиетлеринъи ерине кетир ве кендинъни атештен къорчала. Яшагъаным муддетче бабалыкъ вазифемни къусурсыз ерине кетиририм. Лякин эсап куню санъа бир файдам токъунмаз.» (Бухари, Менакъиб, 10) Азиз джемаат! Эпимиз бир имтиан дюньясында яшаймыз. Ве бир къул оларакъ эвеля озь имтианымызда мувафакъиетли олмамыз керектир. Дюнья ве ахиретте хузургъа къавушмакъ ичюн месулиет шуурынен арекет этмеге меджбурмыз. Кендимизге, Раббимизге ве чевремизге къаршы вазифелеримизни ерине кетирмек керекмиз. Нитеким Аллах Теаля да, Къуран-ы Керимде шойле буюра:  «Эй иман эткенлер! Сиз кендинъизден месульсинъиз. Сиз догъру ёлда олгъанынъыз муддетче далялетке тюшкен кимселер сизге асла зарар бералмаз.»(Маиде, 105) Къыйметли Муминлер! Месулиет саиби киши, эр даим вазифе шуурынен яшар. Аяткъа, вакъиаларгъа ве кяинаткъа ибретнен бакъар. Бу дюньяда озьбашына быракъылмагъаныны; эр бир ниметнинъ, эр бир сёзюнинъ, эр бир ишининъ бир кунь эсабы сораладжагъыны гъает яхшы билир. Месулиет дуйгъусы ташыгъан кимсе, аятынынъ эр саасында самимиет ве дюрюстлиги, ахлякъ ве фазилети къушаныр. Ялан, ифтира, ийле, алдатма киби тюрлю ярамайлыкъларнен озюне ве чевресине зарар бермез. Сайгъылы джемаат! Месулиетлерининъ фаркъында олгъан киши, кендисини хатасыз коререк кибирге къапылмаз. Башта озь къусурларыны тюзельтмек ичюн гъайрет этер. Озь муасебесини япмакъны быракъып башкъаларынынъ гунахларыны араштырмаз. Аксине башкъаларнынъ хаталарыны ве айыпларыны гизлер. Чюнки Пейгъамбер Эфендимиз (сав) шойле буюргъан: «Ким бир Мусульманнынъ айыбыны орьтсе, Аллах да дюнья ве ахиретте онынъ айыпларыны орьтер.»(Эбу Давуд, Эдеб, 60) Месулиет шууры булунгъан бир мумин, билир ки; онынъ вазифеси, Ислямнынъ эмир ве ясакъларына риает этерек яшамакътыр. Хеляль харамгъа дикъкъат этмектир. Эр бир янълыш адымы ичюн самимиет ве пишманлыкънен тевбе этмектир. Биле биле гунахта ысрар этмемектир. Азиз джемаат! Юдже Раббимиз, «Китапны окъугъанынъыз алда, озюнъизни унутып яхшылыкъны башкъаларына эмир этесинъизми? Акълынъызны къулланмайсынъызмы?» (Бакъара, 44)  буюргъандыр. Месулиет шуурынен арекет эткен киши, яхшылыкъны башта озю татбикъ этер. Ахлякъынен, сёзюнен чевресине орьнек олур. Зира шу бир керчектир ки; догърулыкъ ёлунда юрюмеген, башкъаларыны догъру ёлгъа къоялмаз. Ярамайлыкънынъ эсири олгъан, башкъаларыны ярамайлыкътан узакъ тутамаз.  Хакъ ве хакъикъатнынъ хызметкяры олмагъан, башкъаларына хакъ ве хакъикъатны огретемез. Мухтерем Мусульманлар! Ер юзюнинъ энъ къийметли варлыгъы оларакъ, инсан оларакъ яратылдыкъ. Бу къийметимизни иманымызнен шерефлендирдик. Ойле исе инсанлыкъ ве иман ниметининъ къийметини билейик. Бу ниметлернинъ бизлерге месулиет юклегенини асла унутмайыкъ. Кендимизнен, Раббимизнен, месуль олгъанларымызнен алякъаларымызда самимий олайыкъ. Башта озь месулиетлеримизнинъ фаркъында олайыкъ. Ве эп берабер Раббимизнинъ рызасына къавушмакъ ичюн бар кучюмизнен чалышайыкъ. [embed]https://www.youtube.com/watch?v=RPFzeu1XY8I[/embed]

УЧЬ АЙЛАР

Опубликовано:

УЧЬ АЙЛАР بِسْــــــــــــــــــمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيم إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتَابِ اللهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَات وَالأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ [Бисмилляхи’р-рахмани’р-рахим. Инне иддете’ш-шухури инделлахи’сна ашера шехран фи китабилляхи евме халякъа’с-семавати вель-эрда минха эрбеатун хурум]. Сайгъылы джемаат! Ахыр замангъа якъынлаштыкъ, вакъыт даа да тезлешти, омюримиз насыл тез келип-кечкенини дуймай къаламыз. Вакъыт, санки къылыч киби, омюримизден даима бир парча кесип, бизлерни олюмге даа зияде якъынлаштыра. Даа якъында Рамазан айыны озгъаргъан эдик, амма козюмизни ачып къапаткъанджа, бир бакъсакъ – кене Рамазан айынынъ хаберджилери олгъан мубарек Реджеп ве Шабан айларына киргенмиз. Иште, бу мубарек айлар къапуларымызгъа келип, бизлерге мубарек Рамазан оразасы якъынлашкъанындан хабер берелер. Олар санки бизлерни Рамазан оразасына азырлагъанлары киби, нефислеримизни ве беденлеримизни маддий ве маневий кирлерден темизлевимизни истейлер. Насыл бир фарз намазынынъ башында, о фарзгъа азырлыкъ олсун деп, суннет намазы кельген олса, Реджеп ве Шабан айлары да, санки Рамазан айына бир азырлыкъ олып келелер. Бунынъ ичюн эр кес Реджеп ве Шабан айларында ораза тутып, озюни Рамазан айына азырламасы керек. Пейгъамбер Эфендимиз де (с.а.в.) бу айларны бус-бутюн оразанен кечирмесе де, кучю еткени къадар чокъча ораза тутмагъа тырыша эди. Азрет-и Айше анамыз ривает эткени киби: «Пейгъамбер (с.а.в.) Шабан айынынъ буюк бир къысмыны оразанен кечире эди» (Муслим). Бойлеликнен Пейгъамберимиз (с.а.в.) озюни маддий ве маневий олуп Рамазан айына азырлай эди. Кумерде кучю еттиги къадар бу айларны бус-бутюн оразанен кечирмеге чалыша эди, атта сахабелер; «гъалиба бу айда ара бермийджек», деп тюшунур эдилер. Чюнким ораза, Шейтаннынъ весвесесине къаршы бир къалкъандыр, гюнахларгъа кеффареттир, къасталыкъларгъа шифадыр ве энъ онемлиси ахирет ичюн пек онемли ятырымдыр. Азиз джемаат! Аллахнынъ дюнья ве семаларны яраткъанындан берли айларнынъ сайысы он экидир ве бу айлар арасында мубарек айлар, куньлер ве анлар бар. Юдже Раббимиз хутбе башында окъугъаным ает-и керимеде бойле буюра: «Догърусы, айларнынъ сайысы, коклерни ве ерни яраткъан кунюнден берли, Аллахнынъ китабында он экидир. Иште, буларнынъ дёртю харам (айларыдыр)» («Тёвбе» суреси, 36-нджы ает). Иште, бу айлар – Зилькаде, Зильхидждже, Мухаррем ве Реджептир. Бу мукъаддес айлар, харам айларыдыр. Яни, бу айларда дженк этмек, къан тёкмек, зулум япмакъ харамдыр. Бу мукъаддес айлардан бириси олгъан Реджеп айына киремиз. Бунун ичюн къардашлар арасындаки мунасебетлерге, акъ ве укъукъларгъа даада зияде риает этийик. Чюнким япылгъан гюнахлар бу харам айларында дагъа да агъырлаша. Бу айларны зикир, тефеккюр ве илим меджлислеринде кечирейик. Чюнким бойле меджлислер мелеклернен чевреленгендир ве анда булунгъан эр бир инсангъа савап бардыр. Аллахнынъ ризасы, Оны чокъча анъгъан кимселер ичюндир. Бу айларда даа зияде дуалар этип, Раббимизге ялварайыкъ ве гунахларымызнынъ багъышланмасыны тилейик. Чюнки О, чокъ багъышлайыджы ве чокъ мерхамет этиджидир. Техеджджуд намазларына турып, геджелерни ибадетнен кечирейик. Вакътымызны Къуран окъумакъ ве огренмек ичюн харджайыкъ ки, Рамазан айында озь кучюмизнен хатим япа билейик. Иште ким буларны япып Рамазангъа озюни азырласа, Рамазан айы хайыр ве берекетнен кечер. Ким исе озюни азырламаса, онун ичюн Рамазан айы бирден келер ве агъыр корюнир. Бунун ичюн дуа силяларымызнен силянайыкъ ве бу айларнын хайыр ве берекетнен кечмесини тилеп, Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) бу дуасыны да тиллеримизде, зикир киби, тутайыкъ: «Аллахым! Реджеп ве Шабанны бизлер ичюн мубарек эт ве бизлерни Рамазан айына къавуштыр» (Ахмед бин Ханбель). Реджеп ве Шабан айларыныз хайырлы ве мубарек олсун, Рамазан айына да берекетнен къавушмагъа насиб олсун. [embed]https://www.youtube.com/watch?v=2n0KNqDVcR0[/embed]

ШЕХИДЛИК

Опубликовано:

ШЕХИДЛИК بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ عِندَ رَ‌بِّهِمْ يُرْ‌زَقُونَ Бисмилляхир-рахманир-рахим. Вэ ля тэхсэбэннэл-лэзинэ къутилю фи сэбилилляхи эмвата, бэль ахяун ындэ раббихим юрзекъун. Сайгъылы джемаат! Аллах ёлунда джан берген кимсеге динимизде Шехид деп айтыла. Бунынъ ольчюси, Аллах ризасы ичюн Динни юджельтмек ве яйылмасы ичюн гъайрет этмектир. Башкъа макъсатлар ташыгъан кимселер исе, бу юдже мертебеге асла улашамазлар. Бир кунь Пейгъамберимизге (с.а.в.) кельген сахабелер онъа: «Эй, Аллахнынъ Ресули! Базы адамлар гъанимет ичюн, базылары шурет ичюн, базылары да рия ве косьтерюв ичюн дженк этелер. Дженк эткен кимселернинъ къайсы бири Аллах ёлундадыр? Пейгъамберимиз (с.а.в.) оларгъа бойле джевап берди: Ким Аллахнынъ сёзюни юджельтмек ичюн дженк этсе, тек о Аллах ёлундадыр.» (Муслим) Бу мукъаддес дереджеге, рия, пара, костериш ве менфаатнен дегиль, тек Аллах ризасынен улашмагъа мумкюн. Ким темиз юрекнен Аллах ёлунда гъайрет косьтерсе, озь ятагъында вефат этсе биле шехид олур. Муим олгъан, ниети ве япкъан иши догъру ве гузель олсун. Пейгъамберимиз (с.а.в.), бир хадисинде шойле буюрду: «Шехидликни Аллахтан бутюн юректен тилеген кимсе, ятагъында ольсе биле, Аллах онынъ адыны шехидлер арасына язар» (Муслим) Башкъа бир хадисте де бойле буюрула: «Шехидликни юректен талап эткен кимсе, шехид олмаса да, севабына наиль олур» (Муслим). Инсан, Аллахнынъ шехидке береджек мукяфатны бильсе, шехид олмагъа истемеген ич бир адам къалмаз эди. Бунынъ тарих ичинде бир чокъ мисальлери бар. Пейгъамберимиз (а.с.), бир хадисинде бойле буюра: «Нефсим къудрет элинде олгъан Аллаха емин этем ки, Аллах ёлунда ольдюрильмемни, сонъ тирилип, кене ольдюрильмемни не къадар чокъ истейим» (Бухарий). Сайгъылы диндашларым! Бойле мукъаддес ве юдже, акъ ве акъикъат огъуруна олмагъан, инсаннынъ нефсаний арзулары ве башкъа истеклери ёнелишинде бир олюм, бош ерде олюм олур! Энъ ярамайы башкъа инсанларнынъ ольмесине себеп олур. Бойлеликнен шехид олма ерине къатиль олур, озюне, къорантасына, якъынларына, миллетине зарар кетирир. Бунынъ ичюн динимиз шубели шийлерден узакъ турып фитнеден узакъ турмамызны эмир буюра. Юдже Раббимиз: “фитне инсан ольдюр-мектен бетердир”, дей. Пейгъамбер Эфендимизде (с.а.в.) хадис-леринде, къыяметке якъын чыкъаджакъ фитнелер акъкъында бахс эткенде, бизим бу фитнеледен узакъ турмамызны, керек олса къылычлар ташкъа урып къырмамызны эмир эте. Азиз къардашларым! Ватанымыз Къырым, топракъларымыз къыйметли, миллетимиз азиздир. Бу топракълар тарих ичинде эм бу ватан ичюн, эм бутюн дюнья ичюн бир чокъ алим, къады, абид ве шехид берди. Эписининъ бир макъсады бар эди, Аллах ризасы ичюн бу ватан, бу миллет, бу уммет ичюн файдалы олмакъ. Иште бу къараманларымыздан бири Нуман Челеби Джихандыр. Къырым мусульманларнынъ уянувы ичюн гъайрет эткен, диний ве миллий къыйметлеримизни юджельткен, Къырымда яшагъан бутюн инсанларгъа эмиет костерди. Къырым, Украина, Литва, Польша ве Беяз Русьянынъ сайлангъан муфтиси олды. Большевиклерден къоркъып Къырымдан къачмады, миллетинен берабер ватан Къырымда къалды ве бу юдже ёлда шехид олду. Йигирми учь февраль бинъ докъуз юзь он секизинджи сенесинде, гедже саат экиде аписке кирген залим анархистлер, ольдюрмек ичюн беш адам сечтилер, Нуман Челеби Джихан да оларнынъ арасында эди. Залимлер, о инсанларны къыйнап, вахший шекильде ольдирип, парчаладылар ве сонъунда да, парчаларыны къара денизге аттылар. Бу къадар зорлукъкъа рагъмен, бу къутсал ёлдан айырылмадылар. Пейгъам-беримиз (с.а.в.) бир хадис-и шерифинде шойле буюрду: «Дженнетке кирген ич бир мусульман, дюньяда олгъан эр шей онъа берильсе биле, дюньягъа кене къайтмагъа истемез. Тек шехид истиснадыр! Онъа костерильген урьмет ве берильген икрамлар себебинден кене дюньягъа къайтып, даа он кере шехид олмагъа истер» (Бухарий, Муслим). Хутбемни хутбе башындаки аетнинъ меалинен битирмеге истейим; «Аллах ёлунда ольдюрильгенлерни сакъын олю сайманъыз, аксине, олар тирилер; Аллах озь лютюф ве джумертлиги себебинден оларгъа берген ниметлери саесинде олар Яратыджынынъ рызыкъларына наиль олалар» («Ал-и Имран» суреси, 169 ает). Раббим бизни ана ватанымыздан, диний ве миллий къыйметлеримизден, тилимизден, намус ве шерефимизден айырма. Эп берабер бу ватангъа бу миллетке хизмет этмеге ве озь ана юртумызны гузеллештирип огге алып бармагъа насиб эйле. Амин! [embed]https://www.youtube.com/watch?v=ZeazwXF0Isg[/embed]