ХутбаЦРО ДУМК

Вторник

07

июля

16
Зуль-къаде
1441 | 2020
Утр.3:01
Вос.4:54
Обед.12:53
Пол.16:56
Веч.20:41
Ноч.22:34
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Издания Галерея

Хутба

БЕРААТ ГЕДЖЕСИ

Опубликовано:

03.04.2020 БЕРААТ ГЕДЖЕСИ   قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ اَسْرَفُوا عَلَى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ اِنَّ اللّٰهَ يَغ-ْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ [Къуль я ибадие’ллезине эсрафу аля энфусихим ля текънету мир рахметиллях. Иннеллахе егъфиру’з-зунубе джемиа. Иннеху хуве’ль-гъафуру’р-рахим].   Азиз муминлер! Рахмети сонъсуз, багъышлавы сынъырсыз олгъан Юдже Раббимиз окъугъаным «Зумер» суресининъ 39/53-юнджи аетинде бизлерге бу муждени бере: «Айт: «Эй, озь нефислерине къаршы адден ашкъан къулларым! Аллахнынъ рахметинден умют кесменъиз! Чюнки Аллах бутюн гунахларны багъышлай. Шубесиз, О, чокъ багъышлайыджы, чокъ мерхаметлидир». Урьметли мусульманлар! Базы дегерли вакъытлар бар ки, Юдже Раббимиз эсналарында мусульманларгъа даа зияде багъышланув ве тёвбе ичюн имкянлар бере. Бойле мубарек вакъытлардан бири – Шабан айынынъ ортасында ерлешкен Бераат геджесидир. Бу йыл апрельнинъ 7-сини 8-ине багълагъан шу гедже акъкъында Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) бир хадисинде бойле буюргъан: «Шабан айынынъ он бешинджи кунюни оразалы кечиринъиз. Геджесинде исе, ибадетке турунъыз. Чюнки, о куню, кунеш баткъаны вакъыт, Аллах Таала энъ якъын семагъа теджелли этип, танъ аткъангъа къадар: «Менден багъышланув тилеген ёкъмы, оны багъышлайым?! Менден рызыкъ истеген ёкъмы, онъа рызыкъ берейим! Мусибетке огърагъан ёкъмы, она афиет берейим, …», – буюра» (Ибн Маджe, «Икъамету’с-сaлят», 191). Мухтерем джемаат! Омюримиз – энъ къыйметли сермиямыздыр. Бераат геджеси де – аят ёлджулыгъымызнынъ энъ берекетли ерлеринден биридир. Бераат геджеси – бизлерге аятымызны янъыдан козьден кечирмек, озь-озюмизни эсапкъа чекмек ве тефеккюр этмек ичюн буюк фырсаттыр. Берат геджеси – иляхий рахметнинъ теджелли эткени куньдир. Берат геджеси – пешманлыкъ ве умют заманы, эллернинъ дуагъа, гонъюллернинъ коклерге ачылгъаны геджедир. Бу мубарек гедже бизлерге эр тюрлю гунахтан узакъ къалмагъа огрете. Аллахнынъ багъышлавына иришмеге тырышмакънен берабер афу этмек кереклигини де хатырлата. Чюнки Аллахтан афу беклеген кимсе озю де багъышлайыджы олур. Якъынларына, дин къардашларына, этрафтаки инсанларгъа нисбетен сабырлы, анълайышлы ве афу этиджи олур. Аллахнынъ разылыгъыны истеген мусульман, ич кимсени хор ве кичик корьмез. Аллахнынъ севгисине иришмек истеген мумин эр вакъыт юрегинде севги ве мерхамет ташыр. Бераат геджеси эм де гонъюллерни алмакъ, даргъынлыкъ диварларыны йыкъмакъ, кин, нефрет ве интикъам дуйгъуларыны ашмакъ куню олмалы. Сайгъылы диндашларым! Бу гедже весилесинен бир кере даа хатырлатмакъ истейим ки, инсанлыкъ ичюн ёлланылгъан хайырлы бир уммет олмакъ ёлунда эпимизге айры-айры месулиетлер юклене. Келинъиз, шу берекетли заман ичинде унуткъанымыз ве терк эткенимиз вазифелеримизни янъыдан хатырлайыкъ. Энъ якъынларымыздан башлап, этрафтаки инсанларгъа севги ве мерхаметимизни бералмасакъ, етим ве оксюзлерге, зулумгъа огърагъан къардашларымызгъа ярдым элини узатамасакъ, бунынъ ичюн тёвбе этейик. Ихмал эткен къуллугъымызны козьден кечирейик. Гонъюль дюньямызны дуа, ибадет ве тефеккюр иле гузеллештирейик. Гунахкъа ве ярамайлыкъкъа кеткен ёлларны къапатайыкъ. Эйилик укюм сюрген бир дюнья ичюн кучюмизни сарф этейик. Аллахнынъ рахмети бол олгъан бу геджени энъ гузель шекильде дегерлендирейик. Аллахкъа бойсунып ве теслим олып, гузель амеллеримизнен тёвбелеримизни ве истигъфарларымызны ялынъыз Онъа арз этейик. Хаталарымыздан, къусурларымыздан, гунахларымыздан, оларгъа бир даа къайтмамакъ узьре, юз чевирейик. Хутбени Пейгъамберимизнинъ дуасынен битирмеге истейим: «Аллахым! Гъазабынъдан разылыгъынъа, джезанъдан багъышлавынъа, Сенден кене Санъа сыгъынам. Санъа макътавларны саймакънен битирип оламам. Сен Озюнъни насыл макътагъан олсанъ, ойлесинъ» (Mуслим, «Сaлят», 222); «Аллахым, Сени анъып, зикир этмек, ниметине шукюр этмек, Санъа энъ гузель шекильде ибадет этмек ичюн бизге ярдым эт» (Эбу Давуд, «Витир», 26).

ИНСАН, ИМАН ВЕ АЯТ

Опубликовано:

27.03.2020 - ИНСАН, ИМАН ВЕ АЯТ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ    ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ  إِلَّا الَّذِينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ [Лекъад халекъна’ль-инсане фи эхсени такъвим. Сумме радеднаху эсфеле сафилин. Илле’ллезине амену ве амелю’с-салихати фелехум эджрун гъайру мемнун].   Мухтерем мусульманлар! Окъугъаным «Тин» суресинде кечкен аетлерде Аллах Тааля бойле буюра: «Биз инсанны энъ гузель шекильде яраттыкъ. Сонъра, оны ашагъыларнынъ ашагъысына эндирдик. Иман этип, салих амель ишегенлер (бундан) истиснадыр. Олар ичюн эксильмеген (девамлы) мукяфат бар» («Тин» суреси, 95/4-6). Севгили Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа (с.а.с.) де озь хадисинде бойле буюра: «Аллахны Мевля, Ислямны дин, Мухаммедни пейгъамбер оларакъ гонъюльден менимсеген кимсе иманнынъ дадыны алгъан олур» (Муслим, «Иман», 56). Азиз муминлер! Ерлернинъ ве коклернинъ екяне саиби олгъан Юдже Аллах инсаны мукеммель шекильде яраткъан. Онъа догъру иле янълышны айырмагъа ярагъан бир акъыл ве эйилик ёлунда реберлик эткен бир видждан берген. Кучьлю, шуурлы, ираде ве месулиет саиби бир барлыкъ оларакъ, инсан кяинатнынъ козь бебегидир. Инсанны ёкътан бар эткен, оны ашаткъан, ичирген, тоюргъан, къорчалагъан Аллах Таалянынъ ондан истегени исе, иман этмеси ве гузель ишлер япмасыдыр. Инсаннынъ бар олув себеби – бир къул оларакъ эманетни юкленип, дюньяны инсанлыкъ ичюн хузурлы, адиль ве яшана биледжек бир юва япмакътыр. Къыйметли мусульманлар! Инсан огълу сонъ дередже устюн васыфларгъа, имтиязлы кучь ве къабилиетлерге саиптир. Булар саесинде эйиликке ниет этип, аятны эйи истикъаметте ёнлендире билир. Амма, ярамайлыкъны истеп, дюньягъа зулум да яя билир. Инсан сабырлы, азимли, федакяр, барышыкъ ве адиль арекетлернен бахтлы бир дюнья къура биледжеги киби, джаиль, кибирли, ачкозь, хырслы, аджеледжи ве нанкёр арекетлери себебинден озюни ве чевресини телюкеге де ата биле. Шу себептен Раббимиз, инсанны ич бир заман башы бош быракъмады, аятта ялынъыз, ниметсиз ве ярдымсыз къалдырмады. О, эр ань коре, козете, идаре эте, эр ань янымызда, боюн дамарымыздан бизге даа якъындыр. Юдже Аллахнынъ бизлерге энъ буюк дестеги исе, – пейгъамбери ве китабы иле ёл косьтермесидир. Дегерли муминлер! Дин ильк инсан иле башлагъан ве ахиретке къадар бар оладжакъ. Эпимиз билемиз ки, «Шубесиз, Аллах къатында дин Ислямдыр» («Ал-и Имран», 3/19). Къыяметке къадар бутюн инсанлыкъ Севгили Пейгъамберимиз Мухаммедге (с.а.с.) уммет олмакънен, онынъ даветине иджабет этмекнен мукеллефтир. Чюнки «Ким Ислямдан башкъа бир дин сайлап алса, бильсин ки, бу ондан асла къабул этильмейджек ве о, ахиретте зиян эткенлерден оладжакъ» («Ал-и Имран», 3/85). Инсаннынъ суаллерине джевап ала биледжеги, меселелерине чезюм тапа биледжеги энъ сагълам бильги менбасы диндир. Ислямнынъ даветине уйып, иман эткен кимсе, аятынынъ энъ догъру къарарыны берген. Эр анги бир зорлав олмадан, озь терджихи ве арзусынен Аллахкъа ёнельген. Онынъ эмир ве ясакъларыны къабул эткен. Артыкъ, ондан бу иманнынъ кереклерини ерине кетирмеси, муминдже яшамасы бекленир. Сайгъылы мусульманлар! Иман эткен кимсе, келиме-и шехадет кетирип, дюнья ве ахирет ичюн инанч, умют ве бахтлылыкъ къапыларыны ача. Бу къапыдан кечкен кимсе, низам ве сабырнен ибадетлерини эда этер. Ислямда ибадетнинъ макъсады – инсаннынъ озюнен, Раббинен ве дигер бутюн барлыкъларнен сагълам бир мунасебет къурмасыны теминлемектир. Бу себептен, эр бир ибадет гузель ахлякъ иле екюнленмекни беклер. Мусульманджа бир аят, ибадетлерде олгъаны киби, ахлякий эсасларгъа де саип чыкъмакънен яшаныр. Акъраба багъыны къорчаламакъ, буюклерге урьмет этмек, кичиклерге мерхамет косьтермек, адалет, дюрюстлик, алчакъгонъюллилик, ишкирлик ве джомертлик иле аяткъа берекет къошмакъ мусульманынъ аслий васыфыдыр. Унутмайыкъ, акъылыны хакъкъа, къальбини хайыргъа, имкянларыны файдалы ишлерге багълагъанлар иманнынъ керегини ерине кетирген олур. Мухтерем мусульманлар! Хутбени екюнлер экеним, бир хусускъа дикъкъатынъызны чекмеге истейим. Диний идаремиз Къырым мусульманлары фондынен берабер ярдымгъа мухтадж агъыр хаста балаларгъа, етимлерге, ихтиядж саиплерине ярдым ниетинен «Ёлунъ эйилик олсун» шиарынен башлатылгъан «Мерхаметлик» ярдым кампаниясыны девам эте. Эр кесни бу эйилик сеферберлигине давет этемиз. Садакъаланъызны имамларгъа я да Муфтиятнынъ озюне бермек мумкюн. Аллах садакъаларынъызны къабул этсин!

ИСРА ВЕ МИРАДЖ

Опубликовано:

20.03.2020 - ИСРА ВЕ МИРАДЖ سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ اٰيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ [Субхане’ллези эсра биабдихи лейлем мине’ль-месджиди’ль-харами иле’ль-месджиди’ль-экъса’ллези баракна хавлеху линуриеху мин аятина. Иннеху хуве’с-семиу’ль-басыр].   Мухтерем мусульманлар! Мартнынъ 21-ини 22-сине багълагъан гедже – Исра ве Мирадж геджесидир. Исра Дженаб-ы Аллахнынъ къулу ве пейгъамбери Хазрет-и Мухаммедни (с.а.с.) Месджид-и Харамдан алып, Месджд-и Акъсагъа алып бармасыдыр. Мирадж исе, Хазрет-и Мухаммеднинъ (с.а.с.) Месджид-и Акъсадан юксек табакъаларгъа чыкъмасыдыр. Муджизевий шекильде бир геджеде олып кечкен Исра ве Мирадж адисеси эм рух, эм де беден оларакъ керчеклешти. Бу вакъиа хиджреттен эвель, пейгъамберликнинъ 13-нджи йылында, Реджеп айынынъ 27-нджи геджеси олып кечти. Ресулюллах (с.а.с.) Месджид-и Акъсагъа (Бейт-и Макъдиске) ёлджулыгъыны адымыны козьнинъ ирише биледжеги ернинъ огюне аткъан Буракъ адындаки бир айван устюнде япкъан. Месджид-и Акъсагъа кельгенде, Аллахнынъ Ресули о ерде бутюн пейгъамберлерге намаз къылдырып, сонъра семагъа догъру юксельтильди. Эр къатта она чешит тюрлю адиселер ве ибретлер костерильди. Энъ сонъ Сидрету’ль-мунтеха деген ерге барып етти. Анда Джебраиль (а.с.) Ресулюллахтан айрылды, Пейгъамберимиз исе, Аллах иле корюшти. О ерде мусульманлар ичюн куньде беш вакъыт намаз къарар этильди, «Бакъара» суресининъ сонъ эки аети – «Аменеррасулю» берильди; ширк тышында бутюн гунахларнынъ афу этиле биледжеги муждеси берильди. Мираджда Мухаммед Пейгъамберге (с.а.с.) дюньядаки эйи амеллернинъ мукяфаты, ярамай амеллернинъ де джезасы костерильди. Азиз муминлер! Ресулюллах (с.а.с.), Мирадж ёлджулыгъыны анълаткъанда, иман этмегенлернинъ кюфюри, мусульманларнынъ исе, иманы къат-къат арта эди. Иманлары пекинмегенлернинъ бир къысымы, бу адисенинъ хабери чыкъкъан сонъ, мушриклернинъ тесиринен динден чыкъып, бу имтианда мувафакъиетсиз олгъан эдилер. Базы мусульманларнынъ юрегине шубе тюшти, дигерлери бу фитнеден раатсыз олдылар. Иманлары къавий олгъанлар: «Эшиттик ве итаат эттик!» – деп, Пейгъамберни тасдыкъ эте эдилер. Хазрет-и Эбу Бекир (р.а.) инкяр эткенлерге: «Эгер бу адисени Ресулюллах (с.а.с.) анълаткъан исе, мытлакъа догърудыр. Бунда шашыладжакъ не бар?» – деп теслимиетини ортагъа къойгъан эди. Бу айда Хазрет-и Пеигъамбернинъ догъру сёзлю, ишанчлы бир инсан олгъаны ортагъа къоюла эди. Чокъ вакъыт кечмеден, Пейгъамберимизнинъ сёзю догъру олгъаныны тасдикъ эткен делиллер пейда олды. Ич бир вакъыт Къудусте олмагъан Пейгъамберимиз (с.а.с.) Аллахнынъ ярдымынен андаки Бейт-и Макъдиснен алякъалы мушриклернинъ суаллерине джевап берип, Мираджгъа чыкъкъаныны тасдикълагъан. Дегерли мусульманлар! «Исра» суресининъ 1-нджи аетинде анъылгъан Месджд-и Харам ве Месджид-и Акъса мусульманлар ичюн пек эмиетли ве мукъаддес олгъан эки мекяндыр. Мекке ве Къудус (Иерусалим) шеэрлеринде ерлешкен бу мубарек ерлер тевхид динининъ бир бютюн олгъаныны косьтерген бирер тимсальдир. Месджд-и Акъса мусульманларнынъ биринджи къыбласы, Месджд-и Харам исе, 14 асыр эвель аетнен бельгиленген къыбламыздыр. Зиярет этильмесине ляйыкъ мукъаддес мекянлар учтюр – ичинде Кябе олгъан Месджид-и Харам, Месджид-и Акъса ве Медине шеэринде ерлешкен Месджид-и Небийдир. Урьметли мусульманлар! Исра ве Мирадж муджизесининъ эр бир мусульман ичюн эмиети пек буюктир. Бу геджени бир фырсат билип, ибадетлеримизни ве хайыр-хасенатымызны чокълаштырайыкъ. Эм Исра ве Мирадж адисесининъ, эм де динимизнинъ бирер муджизе ве нимет олгъаныны хатырлайыкъ, буны балаларымызгъа анълатайыкъ. Эр йылнынъ Мирадж геджесинде мукъаддес топракъларнынъ бизлер ичюн эмиетини ве Месджид-и Акъсанынъ шимдики алыны эр вакъыт акъылымызгъа кетирейик. Андаки вазиетнинъ тюзельмеси, мусульманларгъа япылгъан зулумларнынъ токътамасы ве шейтан оюнларынынъ бозулмасы ичюн Аллахкъа дуа этейик, Ондан ярдым истейик.   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=4b5SOHBuc9E&t=6s[/embed]

ТЕФЕККЮР

Опубликовано:

13.03.20 - ТЕФЕККЮР وَمَا هـٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ۚوَإِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ [Ве ма хазихи’ль-хаяту’д-дюнья илля ляхвув ве леиб. Ве инне’д-дара’ль-ахирате лехийе’ль-хаеван. Лев кану елемун].   Мухтерем мусульманлар! Окъугъаным «Анкебут» суресининъ 29/64-юнджи ает-и керимесинде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Бу дюнья аяты садедже бир эглендже, бир оюндыр. Ве, ич шубесиз, ахирет юрту исе, – (асыл) яшав еридир. Кешке бильселер эди!». Мевзунен алякъалы хадис-и шерифте исе, севгили пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа (с.а.с.) бойле буюргъан: «Дюньяда кимсесиз бир гъарип я да келип кечкен бир ёлджу киби ол!» (Бухарий, «Рикъакъ», 3). Азиз муминлер! Яшларымыз фарклы олса да, эпимиз омюр деп айтылгъан сайылы куньлерге саипмиз. Не бир нефес эвель, не де бир нефес сонъра, ялынъыз Аллах Тааля бильген бир вакъытта джан эманетимизни теслим этип, бу дюньядан кочеджекмиз. Эсап ичюн махшер мейданына догъру ёлгъа чыкъкъанымыз вакъыт, янымызда иманымыз ве салих амеллеримиз тышында алгъанымыз олмайджакъ. Заманнынъ къыйметини, аятнынъ анъламыны, яшлыкънынъ эмиетини, бир локъма ниметнинъ ве бир нефес сагълыкънынъ шукюрини идрак эткен олсакъ, не гузель бизге! Амма куньлеримизни зая эткен, малымызны исраф эткен, акъылымызны я да беденимизни зеэрлеген, севгенлеримизни ынджыткъан, ибадетлеримизни акъсаткъан олсакъ, эйвахлар олсун бизге! Мухтерем мусульманлар! Бу дюнья аятымызнынъ макъсадыны, япкъанларымызнынъ догъру олып-олмагъаныны анъламакъ ичюн даима тефеккюр этмек керекмиз. Тефеккюр – эр анги бир мевзуда терен тюшюнип, онынъ шууруна бармак демектир. Тефеккюр инсанны инсан япкъан, онъа хас ве оны дигер махлюкълардан айыргъан энъ муим хусусиеттир. Динимизде тюшюнмек пек муимдир. Къуран-ы Керимде бир чокъ ает-и кериме бутюн инсанларны тюшюнмеге чагъыра. Тюшюнген инсан этрафта олгъан эр бир шейде Юдже Раббимизнинъ барлыгъы, бирлиги ве къудретининъ аляметлерини корер. Сайгъылы мусульманлар! Раббимизнинъ бизлерге ихсан эткени омюр ичинде Онъа олгъан багълылыгъымызны, севги ве итаатымызны эп берабер тюшюнейик. Ниметлернинъ шукюри ве ихтиядж саиплернинъ акъкъы олгъан садакъа ве зекят анълайышымызны козьден кечирейик. Пайлашкъанымыз вакъыт бахтлы оладжагъымызны ве саранлыкъ хасталыгъындан къуртуладжагъымызны билейик. Пейгъамберимизни орьнек алып, аиле дегерлеримизге саип чыкъайыкъ. Севгинен къургъанымыз юваларымызны адалет ве мерхаметнен къорчалайыкъ. Къадынларымызгъа баскъы япмайып, меселелеримизге акъл-ы селим иле чаре тапайыкъ. Къыйметли муминлер! Дюнья аятында ахиретке догъру юрген инсан месулиет юкленген бир ёлджу кибидир. Омюр исе, мешакъкъатлы, амма къыйметли бир ёлджулыкътыр. Ойле экен, дюньяда ёлджу олгъанымызны акъылымыздан чыкъармайыкъ. Бу яланджы дюньяда къалдырып кетеджегимиз беш къурушлыкъ мал ичюн, сиясет ичюн, макъам ичюн бир-биримизнинъ джаныны агъыртмайыкъ. Сой-соп арасында къавгъа-дава олмасын. Айрылыкъкъа тюшмейик. Дюньялыкъ олгъан не бар исе, эписине бир ёлджу къадар къыймет берип, сонъ мурадымызнынъ Аллахнынъ разылыгъы ве дженнети олгъаныны унутмайып яшайыкъ. Омюримизнинъ ве элимиздеки имкянларнынъ къыйметини билейик. Эр кюнюмизни Раббимизнинъ ризасына келишкен файдалы ишлер иле эйилик япып, аятымызны тефеккюр иле кечирейик. Хиджрий 1441-инджи йылнынъ орталарына кельгенимиз шу куньлерде, келинъиз, ярым хиджрий йыл ичинде нелер яшагъанымызны, къайсы маневий берекет къапыларындан ве иляхий имтианлардан кечкенимизни, къайсы имтианларны берип оламагъанымызны тюшюнейик.   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=Fm74eEZjL7k&t=4s[/embed]

ИСЛЯМДА КЪАДЫН

Опубликовано:

06.03.20 - ИСЛЯМДА КЪАДЫН يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى [Я эййюха’н-насу инна халекънакум мин зекерив ве унса].   Азиз муминлер! Aллaхнынъ инсанлыкъкъa рахмети олгъан Ислям динининъ гузелликлеринден бири – къадынлар джемиетини юджельтип, оларнынъ акъларыны ве урриетлерини бельгилемесидир. Эркеклерге нисбетен, беден ве рух тарафындан фаркълы хусусиетлер ташыгъан къадын динимизде эр кишинен тенъ дегерлендириле. «Эй, инсанлар! Сизни бир эркек иле бир къадындан яраттыкъ» аети къадын ве эркекнинъ инсаниетликте бир бутюн олгъаныны ифаде эте («Худжурат» с., 49/13). Раббимизге къуллукъта да эркек ве къадын тенъ шекильде месулиетлидир. Намаз, зекят, ораза ве хадж киби ибадетлер эркеклерге эмир этильгени киби, къадынларгъа да эмир этильген. Зина, фаиз, къумар ве ички киби гунахлар да эр экисине ясакъ этильген. Динимизде къадынларгъа, эркеклерден бир фаркъ олмадан, чалышмакъ, къазанмакъ, масраф этмек, алмакъ, сатмакъ, васиет этмек, хайрие ишлерини япмакъ, темсиль этмек ве этильмек киби акълар берильген. Динимиз, къадынларнынъ яратылышыны итибаргъа алып, базы темель меселелерде оларны эркеклерден фаркълы тутаракъ, вазифелерини азлаштыра ве къолайлаштыра, акъларыны титизликнен къорчалай, месулиетни даа зияде эркеклер устюне юклей. Мухтерем муминлер! Аятлары бонджа къадынлар къыз бала, омюр аркъадашы ве ана оларакъ огюмизге чыкъа. Ве эр бир сыфатында динимиз оларгъа гузель бакъылмасыны эмир этип, бунынъ буюк савапларгъа ёл ачкъаныны бельгилей. Къыз балаларнынъ дегерини Пейгъамберимиз (с.а.с.) бир хадисинде бойле анълаткъан: «Эр кимнинъ бир къыз баласы олса, ве о, къызыны хор корьмесе ве огълан баланы онъа устюн тутмаса, Аллах, о кимсени дженнетке къояр» (Тирмизий, 1915). Келеджек несильнинъ маневий мимарлары оладжакълары ичюн, хусусан, къыз балачыкъларнынъ тербиесине агъырлыкъ берген Пейгъамберимиз (с.а.с.) эм де бойле буюргъан: «Бир мумин эки къызыны гузель бир шекильде тербие этип, ихтияджларыны къаршыласа, мен ве o кимсе дженнетте ян-янгъа оладжакъмыз» («Теджрид-и Сарих», 10/432). Гузель тербие – динимизни ве элял-арамны огренмек демектир. Эвлиликтен сонъра да къадынларгъа насыл давранмакъ керек олгъанымыз акъкъында Юдже Раббимиз бойле эмир эте: «Къадынларынъызнен яхшы мунасебетте олунъыз» («Ниса» суреси, 4/19). Веда хутбесинде исе, Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюргъан: «Эй, инсанлар! Къадынларнынъ акъларына риает этменъизни ве бу хусуста Аллахтан сакъынманъызны тевсие этем. Сиз къадынларны Аллахнынъ эманети оларакъ алдынъыз. Оларны Аллах адына сёз берип, элял эттинъиз. Сизинъ къадынлар устюнде акъкъынъыз, оларнынъ да сизинъ устюнъизде акълары бар» («Муснед», 5/278). Урьметли муминлер! Пейгъамбер Эфендимиз энъ хайырлы ниметлернинъ бири – инанчына коре яшамагъа ярдымджы олгъан къадын олгъаныны бильдирип (Тирмизий, 1162), онъа мунасебетимиз насыл оладжагъыны бойле бильдирген: «Сизинъ энъ хайырлыларынъыз къадынларына нисбетен ахлякълы олгъанларынъыздыр» («Мишкатуль-Месабих», 1898). Сайгъылы муминлер! Юдже Раббимиз аналарымызны сёзю мытлакъа динъленеджек, оларгъа алякъа косьтериледжек азиз кимселер оларакъ такъдим эте. «Исра» суресининъ 23-нджи аеттинде бойле буюрыла: «Раббинъ ялынъыз Онъа ибадет этменъизни ве ана-бабагъа эйиликлер япманъызны эмир эте». Севгили Пейгъамберимиз (с.а.с.) исе, эйилик ве сайгъы ичюн энъ ляйыкъ кимсе ана олгъаныны бильдирип (Ибн Мадже, 3658), бойле айткъан: «Дженнет аналарнынъ аякълары астындадыр» («Кешфу’ль-хафа», 1078). Анагъа косьтериледжек лякъайтлыкъ ве сайгъысызлыкъ да – агъыр бир гунахтыр. Азиз муминлер! Кунюмизде де къадын, бир тарафтан, динимизнинъ эмирлерине ве къадыннынъ фытратына терс шекильде тербие алып, яшай биле, дигер тарафтан исе, онъа динимиз юклемеген вазифелер берилип, акъкъына кириле биле. Ич шубесиз, кучюмизден файдаланып, къадынны эзмек – буюк зулумдыр! Эр заманда олгъаны киби, къадынгъа керчек дегерини береджек ве оны бахтлы этеджек низам динимиз Ислямдыр. Динимизни яшап, хайырлы мусульманлар олмагъа, Раббимизнинъ разылыгъына етишмеге истесек, къадынларымыз ичюн хайырлы арекет япмагъа тырышайыкъ.   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=v1PWo6yAfDE[/embed]

Пейгъамберимизнинъ тилинден дуалар

Опубликовано:

28.02.20 - ПЕЙГЪАМБЕРИМИЗНИНЪ ТИЛИНДЕН ДУАЛАР وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ [Ве иза сеэлеке ибади анни феинни къариб. Уджибу давете’д-даи иза деан. Фель-естеджибу ли вель-юмину би леаллехум ершудун].   Мухтерем мусульманлар! Фаний дюнья аятында, кунь келе, ниметке иришемиз, шукюр этемиз; кунь келе, сыкъынтыгъа огъраймыз, сабыр этемиз. Мувафакъиетни, бахтны да, кедер ве мешакъкъатны да мумин киби къаршыламагъа гъайрет косьтеремиз. Бизлер, эр алымызда, иманымызны арттыргъан, аятымызгъа умют ве тиренмек кучюни къошкъан эшсиз бир ниметке саипмиз. Иште, бу нимет – ибадетлернинъ озеги олгъан дуадыр. Дуа – Аллахкъа ичтен ялварып сорамакътыр. Раббимизнинъ сонъсуз къудрети къаршысында зайыфлыгъымызны итираф этмектир. Онынъ лютуфына ве багъышлавына сыгъынмагъа гъайреттир. Онъа къуллугъымызны арз этип, Ондан ярдым истемектир. Къыйметли муминлер! «Бакъара» суресининъ 2/186-нджы аетинде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Къулларым, Мени сенден сорасалар, бильсинлер ки, Мен оларгъа чокъ якъыным. Манъа дуа эткенде, дуа эткеннинъ дуасына къаршылыкъ берем. Айса къулларым даветиме уйсунлар ве Манъа иман этсинлер, бельки де, бойледже, догъру ёлны тапарлар». Аллах Таалянынъ бир ады да «Эль-Муджиб», яни дуаларгъа джевап бергендир. Бизге бизден даа якъын олгъан Раббимиз гизли я да ачыкъ бутюн дуаларымызны эшите ве биле, озь ирадесинен къабул эте. Дегерли мусульманлар! Эр арекетинде Раббине севгисини, садакъатыны ифаде эткен Пейгъамберимиз (с.а.с.) тилинден дуаны эксик этмеди. Эр ан ве эр мекянда дуа эте эди. Бизлерге насыл дуа этеджегимизни де о огретти. Саба, кунь башлагъанда, бойле дуа эте эди: «Аллахым! Къудретинъ иле сабагъа чыкътыкъ, къудретинъ иле акъшамгъа ириширмиз. Къудретинънен яшаймыз, къудретинънен олюрмиз. Энъ сонъ къайтышымыз да анджакъ Санъадыр» (Тирмизий, «Даават», 13). Кунь бою, бойле дуа эте эди: «Аллахым! Манъа хайырлысыны бер ве меним ичюн энъ хайырлысыны сайла» (Тирмизий, «Даават», 85); «Аллахым! Бизге дюньяда эйилик бер, ахиретте де эйилик бер. Бизни джеэннем азабындан къорчала!» (Эбу Давуд, «Витр», 26). Гедже исе, дуасы бойле эди: «Я, Рабби! Бу геджеде олгъанларнынъ ве сонъра оладжакъларнынъ хайырыны сенден тилейим. Бу геджеде олгъанларнынъ ве сонъра оладжакъларнынъ шерринден де Санъа сыгъынам» (Муслим, «Зикир», 75). Ятаджакъта, бойле дуа эте эди: «Сыгъынаджакъ ери ве ихтияджыны кореджек кимсеси олмагъан ниджелери бар экен, бизни ашаткъан, ичирген, ихтияджларымызны къаршылагъан ве бизни барындыргъан Аллахкъа хамд олсун» (Тирмизий, «Даават», 16.) Азиз муминлер! Дуа дертлерге дева тапмакъ, эр тюрлю ярамайлыкътан къорчаланмакъ, корюнир-корюнмез мусибетлерден узакъ олмакъ ичюн къулнынъ Раббине сыгъынмасыдыр. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) Раббине бойле сыгъына эди: «Аллахым! Аджизликтен, тембелликтен, саранлыкътан, къоркъакълыкътан, буналткъан къартлыкътан ве къабир азабындан Санъа сыгъынам. Аллахым! Нефисиме такъваны насип эт ве онъы арындыр, оны энъ эйи арындыраджакъ Сенсинъ. Онынъ досту ве велиси Сенсинъ. Аллахым! Хушу дуймагъан къальптен, тоймагъан нефистен, файда бермеген илимден ве къабул олунмагъан дуадан Санъа сыгъынам» (Муслим, «Зикир», 73; Несаий, «Истиазе», 13). Мухтерем мусульманлар! Бир муми дуалары къабул олмагъаны тюшюнджесинде асыл да олмамакъ керек. Чюнки Пейгъамберимиз (с.а.с.) бир хадисинде бойле буюрды: «Сизден биринъиз: «Дуа эттим де, дуам къаршылыкъ корьмеди», – деп ашыкъмагъандже, дуасы къаршылыкъ корер» (Эбу Давуд, «Витр», 23). Юдже Раббимиз, дуаларымыз саесинде, устюмиздеки мусибетлерни ёкъ эте, гунахларымызны афу эте, базан да, истегенимизден даа хайырлысыны ихсан эте. Айса, озюмиз ичюн, аилемиз, якъынларымыз, джемиетимиз ве Ватанымыз ичюн дуа этмеге унутмайыкъ. Ана-бабамызнынъ, хасталарнынъ, къартларнынъ ве мухтаджларнынъ дуасыны алмагъа гъайрет этейик.   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=G6ea9-8JCAo[/embed]

Учь айлар ве Регъаип геджеси

Опубликовано:

21.02.20 – УЧЬ АЙЛАР ВЕ РЕГЪАИП ГЕДЖЕСИ وَسَارِعُوا إِلٰى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ وَ قَالَ رَسُولُ اللهِ (ص.): اَللّٰهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي رَجَبَ وَشَعْبَانَ وَبَلِّغْنَا رَمَضَانَ [Ве сариу иля магъфиратим мир Раббикум ве дженнетин ардуха’с-семавату вель-эрду уиддет лиль-муттекъин. Ве къале Расулюллахи (с.а.с.): «Аллахумме барик лена фи Раджебе ве Шабан ве беллигъна Рамазан].   Мухтерем мусульманлар! Эр шейни ёкътан бар эткен Юдже Аллах махлюкъатны фаркълы яратты, базы шейлерни дигерлерден устюн этти. Раббимиз, яратылгъанлар ичинде инсанны, мекянлар ичинде исе Кябени энъ фазилетли эткени киби, фаркълы вакъытлар ичинде Учь айлар дегенимиз Реджеп, Шабан ве Рамазан айларыны ве ичинде олгъан мубарек кунь ве геджелерни дигер айлардан, кунь ве геджелерден даа берекетли ве фазилетли эткен. Иште, бу маневият толу мевсимге якъынлаштыкъ. Бу йыл Учь айлар февраль 25-те, салы куню башлана. Риваетке коре, Пейгамбер Эфендимиз (с.а.с.) бу заман тилиминде: «Аллахым! Реджеп ве Шабан айыны бизге берекетли эйле, ве бизни Рамазан айына къавуштыр», – деп, дуа эте эди (Ахмед, «Муснед», 2346). Бу дуадан анълаймыз ки, биз Рамазангъа догъру кетемиз. Устюмизге тюшкен – бу мубарек мевсимнинъ акъкъыны эйи бир шекильде эда этмеге тырышмакъ, эр кунюни ве саатыны файдамызгъа шаатлыкъ япаджакъ салих амеллернен толдурмакътыр. Азиз муминлер! Учь айларнынъ ильки – Реджеп айы – Къуранда анъылгъан харам айлардандыр. Урьмет этильген айлар манасына кельген харам айлар, ичинде ишленген саваплар да, гунахлар да къат-къат язылыр. Келеджек афта, февраль 27 джума акъшамыны февраль 28 джумагъа багълагъан гедже Реджеп айынынъ ильк джуума геджеси олгъан Регъаиб къандилидир. Регъаип – чокъча арзу этильген, истенильген, рагъбет этильген шейлер демектир. Мусульманлар Учь айларнынъ башында Регъаип геджеси себебинен ёнелишлери, мейиллери, меракълары, севгилери, рагъбетлери кимге, неге ве не ичюн олгъаныны бир кере даа козьден кечирмек, озюни эсапкъа чекмек ичюн бир фырсат къазана. Илериде, Реджеп айынынъ сонъ куньлеринде Мирадж геджеси, даа сонъра, Шабан айынынъ ортасында, Бераат геджеси, ве, ниает, Рамазан айы ве Къадир геджеси келеджек. Сайгъылы джемаат! Раббимиз «Ал-и Имран» суреси, 133-юнджи аетинде бойле буюра: «Раббинъизнинъ магъфиретине ве такъва саиплери ичюн азырлангъан кенъишлиги коклер ве ерлер къадар олгъан дженнетине ашыкъынъыз!» Раббимиз бу аетте бизге багъышланмагъа, даа догърусы, багъышланув себеплерине ве дженнетке ириштиреджек гузель амеллерге сарылмамызны эмир эте. Бу мубарек айларны фырсат билип, Къуран-ы Керимни окъумагъа, зикиримизни, файдалы окъувларымызны, садакъаларымызны, нафиле оразаларымызны чокълаштырмагъа тырышайыкъ! Азиз мусульманлар! Биз алемлерге рахмет оларакъ ёлланылгъан пейгъамберимизге акъкъынен таби олсакъ, Учь айларгъа ве Рамазан-ы шерифке гузель бир шекильде азырлангъан олурмыз. Буларны япкъанда, макъсадымыз бу айларда къазанаджагъымыз гузелликлерни аятымызнынъ бир стандарты алына кетирмек олмакъ керек. Бойле олгъанда, Аллахнынъ лютуфы ве ихсанынен багъышлавына ириширмиз, дженнетке намзет олурмыз. Аллах бизни Алаха якълашма фырсатларыны къачырмайып, шу берекетли мевсимден файдалангъанлардан эйлесин! [embed]https://www.youtube.com/watch?v=a0xQnvmYvn0&pbjreload=10[/embed]

Федакярлыкъ

Опубликовано:

14.02.2020 – ФЕДАКЯРЛЫКЪ   لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ [Лен теналю’ль-бирра хатта тунфикъу мимма тухиббун]. Бакара 154-156; Урьметли мусульманлар! Эр бир мусульман Раббимиз тарафындан берильген ниметлернинъ бир къысымыны Онынъ ёлунда масраф этильмеси иле юкюмлидир. Аллахнынъ ве джемиетнинъ огюнде вазифелеримизни ерине кетирмек ичюн гонъулюмизнинъ, вакъытымызнынъ ве малымызнынъ бир къысымыны айырмалы. Аллах берген ниметлер, инсангъа пек татлы келе. Бу ниметлерни Аллах ёлунда къулланмагъа гъайрет этмели. Раббимиз «Ал-и Имран» суресининъ 92-нджи аетинде бойле буюра: «Севген шейлеринъизден масраф этмегендже, асла эйиликке иришалмазсынъыз». Азиз муминлер! Инсаннынъ саип олгъан ве дегер берген шейлерини Аллах ризасы ичюн сарф этмесине, эр тюрлю заметке къатланып, давасы огъурына себат этмесине федакярлыкъ дейлер. Шу бир керчек ки, инсаниет, шу джумледен мусульман уммети бир чокъ инсаннынъ федакярлыкълары нетиджесинде аякъта турмакътадыр. Федакярлыкъ – фазилеттир. Инсан огълу Аллах ризасы ичюн инсанлыкъкъа, умметке, халкъына, Ватанына, сой-сопу ве къорантасына эйилик ве федакярлыкъ япмалы. Кими вакъытындан, кими эмегинден, кими имкянларындан, кими макъам ве вазифесинден, кими ибадет ве дуасындан федакярлыкъ япа биле. Бир талебенинъ ёкълукъкъа къатланып, окъумасы, бир зенгиннинъ де онъа степендия бермеси эп федакярлыкътыр. Эгер эр кес элинден кельгенлерини япмагъа тырышса, умметимиз буюк макъсадларгъа иришир, ама кимсе раатыны бозмагъа истемез исе алымыз перишан олур.   Мухтерем джемаат! Бизлер федакярлыкънынъ энъ гузель нумюнелерини Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа (с.а.с.) ве сахабелерининъ аятында коремиз. Олардан сонъ кельген салих эдждатларымызнынъ яшайышында бунъа шаат оламыз. Олар ич бир шейлерини аямадан, эп ульвий макъсатлар ичюн яшагъанлар. Ниметлернинъ энъ буюги – джанларыны биле, Аллах ёлунда бергенлер.   «Ант олсун ки, сизни бираз коркъу ве ачлыкъ; маллардан, джанлардан ве махсуллардан бираз эксильтювнен (факъырлыкъ иле) денъермиз. (Эй, Пейгъамбер!) Сабыр этиджелерни мужделе! О сабыр эткенлер, озьлерине бир беля кельген вакъытта: «Биз Аллаhнынъ къулларымыз ве биз Онъа дёнеджекмиз», дерлер.»   Буларнынъ арасында, юз йыл эвельси, бутюн дюнья дженклер ичинде парчаланып тургъанда, айны бойле федакяр инсанлар халкъымызнынъ келеджегини тюшюнип, ортагъа чыкътылар. Къырым мусульманларынынъ къурултайы, артындан I Миллий Къурултай топланып, Номан Челебиджиханны Къырым, Акърусие ве Литва муфтиси, сонъра да миллий укюметнинъ башлыгъы оларакъ сайладылар. Диний ве миллий яшайыш джанланып башлагъан эди. Челебиджихан ве сафдашлары эм къырымтатар халкъы ичюн, эм де Къырымда яшагъан бутюн халкъларнынъ келеджеги ичюн арекет эте эдилер. Къырым халкъларыны гузелликте бир демет чичек киби корьген муфти, заманнынъ бутюн телюкелерине бакъмадан, сонъуна къадар давасындан вазгечмеди, Къырымны терк этмеди. Аписке алынгъан Номан Челебиджихан 1918 сенеси, февраль 23 куню Акъяр шеэринде анархистлер тарафындан къуршунланды. Шеит муфтининъ вуджуды Къара денъизге атылды. Бу фаджиа Ватаны, миллети ве инсаниетлик ичюн, джаныны феда этмек нумюнеси олды. Урьметли халкъым! Динимизни, инанчымызны, бар олувымызны ве намусымызны къорчалап сакъламакъ ичюн нидже шеитлеримиз джанларыны берди. Бу ерни юрт япкъан онлардыр. Ер топесиндекилерни яшаткъан ер дюбюнде яткъанлардыр. «Иште, Рабблеринден багъышлавлар ве рахмет эп оларгъадыр. Ве догъру ёлны тапъканлар да олардыр.» Инсаннынъ дереджеси онынъ хакъ ёлунда нелер феда эте биледжегинен ольчюлир. Онъа коре, Аллахкъа даа якъын кимселер, иманы ве анъы даа къуветли мусульманлар, озюни дегиль де башкъаларыны тюшюнгенлердир. Миллетимизге бешик олгъан, аталарымыздан мирас къалгъан ве шеитлеримизнинъ къанларынен сувлангъан бу топракъ Ватанымыздыр! Алахтан эманет этильген бу юрт садыкъ, адалетли, иманлы ве федакяр эвлятларыны беклемектедир. Онъа саип чыкъмакъмакъ, абаданлаштырмакъ ве гуллендирмек бизим вазифемиз олгъаныныасла унумайыкъ. Аллах бутюн шеитлеримизге, ватан ве миллет огърунда джанларыны феда эткен буюклеримизге рахмет эйлесин! Бизлерни де догъру ёлдан айырмасын! https://www.youtube.com/watch?v=01l6MXdEX08&t=164s      

КЕЛИМЕ-И ШЕХАДЕТ

Опубликовано:

07.02.20 – КЕЛИМЕ-И ШЕХАДЕТ   وَإِلٰهُكُمْ إِلٰهٌ وَاحِدٌ لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيمُ وَ قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ (ص.): مَا مِنْ أَحَدٍ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلٰهَ إِلاَّ اللّٰهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللّٰهِ صِدْقًا مِنْ قَلْبِهِ إِلاَّ حَرَّمَهُ اللّٰهُ عَلَى النَّارِ [Ве иляхукум иляхув вахид. Ля иляхе илля хуве’р-рахману’р-рахим. Ве къале Расулюллах (с.а.с.): Ма мин эхадин ешхеду эль ля иляхе илляллаху ве энне Мухаммеден расулюллахи сыдкъан мин къальбихи, илля харрамахуллаху аля’н-нар].   Азиз Муминлер! Окъугъаным «Бакъара» суресининъ 2/163-юнджи аетинде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Иляхынъыз бир тек олгъан Аллахтыр. Ондан башкъа илях ёкътыр. О, Рахмандыр, Рахимдир». Окъугъаным хадис-и шерифте исе, Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюрды: «Ким самимиетнен Аллахтан башкъа илях олмагъанына ве Мухаммед (а.с.)-нынъ Аллахнынъ эльчиси олгъанына шаатлыкъ этсе, Аллах онъа джеэннемни ясакъ этер» (Бухарий, «Илим», 49). Келиме-и шехадет, яратылышындан башлап, сонъсузлыкъкъа узангъан ёлда инсанынъ аятыны эр вакъыт айдынлаткъан бир акъикъат беяныдыр, Раббимизге берген бир еминимиздир. Келиме-и шехадет, тили, миллети, урф ве адетлери фаркълы олса да,  инсанларны айны инанч, дуйгъу ве идеалларда бирлештирген, бизлерни бир-биримизге сым-сыкъ багълагъан ве Эфендимиз Мухаммед (а.с.)-гъа уммет эткен бир тевхид ве бирлик беяныдыр. Мухтерем мусульманлар! Биз, янъы догъгъан балаларымызгъа адыны къойгъанда, оларнынъ сагъ къулагъына келиме-и шехадет олгъан эзанны окъуймыз, сол къулагъына айны шехадетни текрарлагъан къаметни кетиремиз. Баланынъ тили чыкъкъанда келиме-и шехадетни огретемиз. Ислямнен шерефленеджек кимсеге, эвеля, бу келимени айтыртамыз. Аятынынъ сонъ дакъикъаларында олгъанларгъа да оны телькъин этемиз. Асылында, бутюн булар, мусульманнынъ омюри келиме-и шехадет кольгесинде кечкенини косьтере. Азиз муминлер! Келиме-и шехадет, Исламнынъ озегини тешкиль эткен эки темель устюнде къурулгъан. «Эшхеду эль ля иляхе илляллах» шекилиндеки биринджи къысымы ялынъыз Аллахкъа къул олмакъ вазифемизни бильдире. Аллахтан башкъа ич кимсеге боюн эгмемек ве ибадет этмемек манасына келе. Бу сёзнинъ ойле берекетли бир анъламы бар ки, эр мухтадж арагъаныны онда тапар. Буны бир зулумгъа огърагъан айткъан вакъытта, «Залымнынъ зулумы бар исе, мазлумнынъ Аллахы бар» деген олур. Буны бир етим, кимсесиз, бир гъарип сёйлегенде, «Таянчым, сыгъынгъаным, умютим ялынъыз Сенсин, Я, Рабби!» деген олур. Бир алим ифаде эткенде, «Мытлакъ бильгининъ саиби сенсин Аллахым. Сен эр шейни акъкъынен билесинъ» деген олур. Бир идареджи, «Ля гъалибе илляллах», яни «Раббим! Сенден башкъа гъалип ёкътыр. Кучь ве къуветнинъ екяне саиби Сенсинъ. Мен де Сенинъ бир къулунъым» деген олур. Келиме-и шехадетнинъ «Ве эшхеду энне Мухаммеден абдуху ве расулюх» шекилиндеки экинджи къысымы Ислям Пейгъамбери Мухаммед Мустафа (с.а.с.)-нинъ пейгъамберлигини къабул ве тасдыкъ этмектир. Бу сёз – Аллах бизлерни яратты ве озь-озюмизге къалдырмады, разылыгъына келишкен бир аятны насыл яшайджагъымызны огретмек ичюн бизлерге эльчилер ёллады, бизге эмиет берди, бизлерни сонъ пейгъамбер Мухаммед Мустафа (с.а.с.)-ге уммет олмакънен шерефлендирди, демектир. Айны вакъытта, «Биз Къуран иле берабер Пейгъамберимизнинъ суннетине ве реберлигине таби оладжакъмыз», – деп, сёз бермектир. Сайгъылы джемаат! Унутмамакъ керек ки, келиме-и шехадет бир бутюндир. Ялынъыз «Эшхеду эль ля иляхе илляллах» деп, «Ве эшхеду энне Мухаммеден абдуху ве расулюх» къысымыны къабул этмеген кимсе иман эткен дегильдир. Чюнки эм Аллахкъа, эм Пейгъамберимизге ве кетиргенлерининъ эписине, шубе этмеден, инанмагъандже, мумин олунмаз. (Бакъ: «Ниса» суреси, 4/150-151; «Араф» суреси, 7/158.) Бу эсас, къыяметке къадар Ислямнынъ, асыл денъишмейджек бир акъикъатыдыр. Азиз мусульманлар! Юдже Раббимиз, бизлерни келиме-и шехадетнинъ берекетинден, бир ань олсун, марум этмесин. Бизлерни Онынъ косьтерген ёлда аят яшагъанлардан, эр нефесини, ве сонъ нефесни келиме-и шехадет иле кечиргенлерден эйлесин!   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=MpgMQ7vjhR4[/embed]

«ФАТИХА» СУРЕСИ

Опубликовано:

31.01.20 – «ФАТИХА» СУРЕСИ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ﴿٢﴾ الرَّحْمـٰنِ الرَّحِيمِ ﴿٣﴾ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ﴿٤﴾ إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ ﴿٥﴾ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ﴿٦﴾ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ [Эль-хамду лилляхи раббиʼль-алемин. Эр-рахманиʼр-рахим. Малики евмиʼд-дин. Иййяке набуду ве иййяке нестеин. Ихдинаʼс-сыратаʼль-мустакъим. Сыратаʼллезине энамте алейхим, гъайриʼль-магъдуби алейхим ве лед-даллин]. Мухтерем мусульманлар! Юдже Китабымыз Къуран-ы Керимде бир суре бар, онъа «Умму’ль-Китап», яни «Китапнынъ анасы» дейлер. Къуран онен башлагъаны ичюн онъа «Фатиха», яни «Китапны ачкъан» суре айтылды. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) бутюн намазларгъа онен башлайджагъымызны буюргъан (Бухарий, «Эзан», 95). Пейгъамберимиз (с.а.с.) анълаткъанына коре, «Фатиха» суреси Раббимизнен бир къонушма, диалог шекилиндедир. Рахман ве Рахим олгъан Аллахнынъ адынен башлап, биз бойле айтамыз: الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ «Хамд (макътав) алемлернинъ Рабби Аллахкъа аиттир», – дегенимизде, Алемлернинъ Рабби: «Къулум Манъа хамд этти», – буюра. Биз: الرَّحْمـٰنِ الرَّحِيمِ «О, Рахмандыр ве Рахимдир», – дегенимизде, Юдже Аллах: «Къулум Мени  урьметнен анъды», – буюра. Биз: مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ «Эсап кунюнинъ саибидир», – дегенимизде, Раббимиз: «Къулум Мени юджельтти», – буюра, хамд ве сена эткенимизден мемнюниетини бильдире. Биз: إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ «(Раббимиз!) Ялынъыз Санъа къуллукъ этемиз ве ялынъыз Сенден ярдым истеймиз», – дегенимизде, Раббимиз: «Бу – къулумнен арамыздадыр. Къулумнынъ истегине джевап береджем», – буюра. Даа сонъра, дуа этемиз: اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ ﴿٦﴾ صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ «Бизни догъру ёлгъа ёнельт. Нимет бергенлернинъ ёлуна; ачувгъа огърагъанларнынъ ве сапкъанларнынъ ёлуна дегиль!» Бу сёзлер айтылгъанда, Аллах Тааля: «Къулумнынъ бу арзусы къаршылыкъсыз къалмайджакъ. Къулум не истесе, онынъдыр», – буюра (Муслим, «Салят», 38). Азиз диндашларым! Намазнынъ эр рекятында «Фатиха» суресини окъумакънынъ истенильмеси, ялынъыз тилимизнен оны айтмакъ ичюн дегильдир. Оны теренден анъламакъ ве аятымызгъа  догъру бир ёнелиш бермек ичюндир. «Фатиха» эр кунь бизим ичюн янъыдан джанланмагъа себеп ола. Раббимизге такъдим эткенимиз самимий бир аризамыздыр о. «Бисмиллях» иле аризамызны кимге ёнлендиргенимизни белли этемиз. Хамднен Оны юджельтемиз. «Рахман» ве «Рахим» исимлерининъ берген умюти иле «Эсап кунюнинъ саиби» сёзюнинъ берген къоркъусы арасында Раббимизнинъ хузурына чыкъамыз. Бутюн аджизлик ве кучьсюзлигимизнен арзу алымызны Раббимизге такъдим этемиз. Билемиз ки, сыгъынагъымыз, таянчымыз, битмеген умютимиз ялынъыз Одыр. Къуллукъ япыладжакъ, эль ачылып, ярдым беклениледжек екяне кучь ве къудрет Одыр. Бизни сырат-ы мустакъиминде, яни Къураннынъ, пейгъамберлернинъ, шеитлернинъ, салихлернинъ, эйилернинъ дос-догъру ёлунда туткъан Одыр. Бизни ачувы ве азабындан къорчалайджакъ, бу ёлнынъ сонъунда эбедий ниметлерге ириштиреджек олгъан да кене ялынъыз Юдже Раббимиздир. Бу акъикъатларны тюшюнейик, Къуранны анълап окъумагъа гъайрет этейик. «Фатиха», «Аетуʼль-курсий», «Къуль хуваллах», «Фелякъ» ве «Нас» киби ает ве сурелерни балаларымызгъа ве торунчыкъларымызгъа огретейик. Келеджекнинъ йигит ве къызларына Аллахнынъ сёзлерини огретейик. Сайгъылы муминлер! Хутбени шу дуанен битирмеге истейим: Раббимиз! Бизни ве несиллеримизни «Фатиха»-нынъ акъикъатларындан айырма! Бизлерни «Фатиха»-нынъ берекетинден марум этме! Я, Рабби! Бизлерни «Фатиха»-ны чокъча окъугъан, анълагъан ве аятына акис эткелерден эйле!   [embed]http://www.youtube.com/watch?v=wcFkmLz7YFY[/embed]

АЯТНЫНЪ МАКЪСАДЫ

Опубликовано:

24.01.20 – АЯТНЫНЪ МАКЪСАДЫ الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ وَ قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ (ص.): فَإِنَّ حَقَّ اللّٰهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً [Эллези халекъаʼль-мевте вель-хаяте лиеблювекум эййукум эхсену амеля. Ве хувеʼль-азизуʼль-гъафур. Ве къале Расулюллах (с.а.с.): «Феинне хакъкъаллахи аляʼль-ибади эй ебудуху ве ля юшрику бихи шейъа»]. Мухтерем мусульманлар! Аллах Ресули (с.а.с.) яш сахабе Муазнен ёлджулыкъ япкъан эди. Пейгъамберимиз онъа: «Муаз! Аллахнынъ къуллары устюндеки акъкъы не олгъаны билесинъми?» – деп сесленген. Муаз: «Аллах ве Ресули даа яхшы биле», – джевабыны берген. Эфендимиз (с.а.с.) бойле буюргъан: «Аллахнынъ къуллары устюндеки акъкъы оларнынъ Аллахкъа ибадет этмелери ве Онъа ич бир шейни ортакъ къошмамаларыдыр». Сонъра Пейгъамберимиз: «Я къулларнынъ Аллах устюндеки акъкъы не олгъаныны билесинъми?» – деп сорагъан, ве бойле буюргъан: «Аллахкъа ширк этмеген, Онъа ортакъ къошмагъан кимсеге азап этмемесидир» (Бухарий, «Джихад», 46; Муслим, «Иман», 48). Азиз муминлер! Юдже Раббимизнинъ устюмиздеки энъ буюк акъкъы – Онъы танымакъ, Онъа къул олмакътыр. Онъа теслимиет ве садакъат косьтермектир. Чюнки яратылыш гъаемиз Аллахнынъ бар олувына ве бирлигине шексиз-шубесиз иман этмектир. Эр тюрлю буюкликнинъ ялынъыз Аллахкъа аит олгъаныны къабул этмектир. Онынъ эмир ве ясакъларны козетип, аят сюрмектир. Онынъ ичюн биз намаз къыламыз, ораза тутамыз, зекят беремиз ве адам ольдюрмейиз, хырсызлыкъ япмаймыз, ички ичмеймиз, домуз эти ашамаймыз ве ялан-ботен айтмаймыз! Бутюн махлюкъатны яраткъан Раббимиз джумертликте эшсиздир. Онынъ бизлерге ихсан эткен ниметлери саймакънен битмез. Алгъан нефесимизден ичкен сувумызгъа, ашагъан локъмамыздан кечирген вакъытымызгъа къадар – эр шей Онынъ бизлерге лютуфыдыр. Акъылымыз, гонъюлимиз, севги ве мерхаметимиз, бир-биримизге олгъан муаббетимиз эп Онынъ бизлерге икрамыдыр. Айса, бизге омюримизни, тюрлю ниметлерни багъышлагъан Аллахкъа не къадар шукюр этсек, аз, дегильми? Раббимизнинъ бу къадар ниметини корьмезден келип, месулиетлеримизни ерине кетирмемек ве нефисхор бир аят яшамакъ инсангъа ич ярашырмы? Сайгъылы муминлер! Бар олув макъсадымыз, Аллахкъа иман ве къуллукъ янында, ер юзюни де абаданлаштырмакъ, севги, сайгъы, шефкъат ве мерхамет яймакътыр. Ортакъ юртымыз – Ватанымыз Къырымда  эйиликни устюн этмектир. Фитне, фесат, зулум, дженк киби эр тюрлю ярамайлыкънынъ къаршысында турмакътыр. Бугунь, умумен, инсанлыкъ дюньяда тынчлыкъ ве хузурны, аманлыкъ ве ишанчны истемекте. Бутюн бу гузелликлер Къураннынъ сонъсуз акъикъатларында, Пейгъамберимиз (с.а.с.)-нинъ эр бир инсан ичюн нумюне олгъан аятында бар. Етер ки, муминлер оларакъ, биз аятымызны бу гузелликлернен зийнетлендирейик. Етер ки, бу гузелликлерни келишкен бир тильнен, икметли бир услюпнен инсанлыкъ аилесине такъдим этейик. Азиз джемаат! Юдже Раббимиз олюмни ве аятны къайсымыз даа гузель ишлер япаджагъыны сынамакъ ичюн яраткъаныны «Мульк» суресининъ 67/2-нджи аетинде бильдире. Бойле экен, шу къыскъачыкъ имтиан дюньясында бизге тюшкени – Аллахны зикир ве шукюрнен анъмакъ; омюрни саваплы ишлернен кечирмек. Фаний дюньямызны къургъанда, эбедий юртумыз олгъан ахиретни къурмакъны унутмайыкъ. Айрыджа бу акъикъатларны этрафымызгъа да яяйыкъ, инсанларнынъ къуртулышына весиле олайыкъ. Юдже Раббимизнинъ разылыгъы ичюн ич бир гъайретни зая этмейджеги умютинен яшайыкъ. Етер ки, бизлер ялынъыз Онъа таянып ишанайыкъ. Етер ки «Меним намазым, эр бир ибадетим, аятым ве олюмим алемлернинъ Рабби Аллах ичюндир», – деп, эр вакъыт Раббимизнинъ разылыгъы ичюн яшайыкъ («Энам» суреси, 6/162 ает). Келинъиз, аятымызнынъ макъсады устюнде бир кере даа тюшюнейик. Бар олув гъаемизге уйгъун аят яшамагъа гъайрет этейик.  Омюримиз не вакъыт битеджеги бельгисиздир. Онынъ сонъунда бу иляхий муждени эшитмек умютимиз олсун: «Эй, хузур ичинде олгъан джан! Сен Аллахтан, О да сенден разы оларакъ, Раббинъе къайт! Гузель къулларымнынъ арасына кир. Дженнетиме кир!» («Феджр» суреси, 89/27-30). http://https://youtu.be/XUIcvwBDZf4 [embed]http://youtu.be/XUIcvwBDZf4[/embed]

НУМЮНЕВИЙ УММЕТ ОЛА БИЛЬМЕК

Опубликовано:

17.01.20 – НУМЮНЕВИЙ УММЕТ ОЛА БИЛЬМЕК إِنَّ هـٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ وَ قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ (ص.): اَلْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بِعْضُهُ بَعْضًا [Инне хазихи умметукум умметев вахидех, ве эна Раббукум фебудун. Къале Расулюллах (с.а.с.): «Иннеʼль-мумине лиль-мумини кель-буньян, ешудду бадуху бадан»]. Азиз мусульманлар! Окъугъаным «Энбия» суреси 21/92-нджи ает-и керимеде Юдже Раббимиз бойле буюра: «Акъикъатен, сизинъ бу умметинъиз тек бир умметтир, Мен де сизинъ Раббинъизим; айса, Манъа къуллукъ этинъ». Мевзунен алякъалы хадис-и шерифте де Пейгъамберимиз Мухаммед Мустафа (с.а.с.) бойле буюрды: «Муминлернинъ бир-бирине багълылыгъы бир-бирини пекитип туткъан бир бинанынъ толалары кибидир» (Бухарий, «Салят», 88; Муслим, «Бирр ве Сыла», 65). Сайгъылы муминлер! Бир кунь, сахабелерден Сельман (р.а.) Месджид-и Небевийге киргенде, анда бир къач киши озь араларында субетлеше эди. Олардан бири сыранен эр кестен: «Аиленъиз, союнъыз кимлердир?» – дие сорап башлады. Сонъунда, о, Сельмангъа айланып: «Сенинъ союнъ-сопунъ, сюляленъ кимлердир, эй, Сельман?» – деп сорагъан. Асылында, бу суальнен оны ашшаламагъа истеген, чюнки Сельманнен арасында шахсий бир меселеси бар эди. Эр кес Сельманынъ не айтаджагъыны меракънен беклегенде, тилинден бу ибретли сёзлер тёкюльген: «Мен Ислям огълу Сельманым. Мен янълыш ёлда эдим, Аллах мени Мухаммед (а.с.)-нен догъру ёлгъа ириштирди. Мен фукъаре эдим, Аллах мени Мухаммед (а.с.)-нен бай этти. Мен къул эдим, Аллах мени Мухаммед (а.с.)-нен азат этти». Бу къонушманы эшиткен Хазрет-и Умер (р.а.) джемаатнынъ янына келип: «Меним ким олгъанымны, меним де сой-сопумны огренмеге истейсизми?» – деп сорагъан. Сонъра деген: «Мен де Ислям огълу Умерим, Ислям огълу Сельманнынъ къардашы олам». Урьметли агъаларым, къардашларым! Динимиз Ислям эки буюк темель устюнде къурулгъан: бири тевхит, дигери вахдет. Тевхит – Аллахнынъ бирлигине иман этмек ве буны айтмакътыр, яшамакътыр. Къуран-ы Керим тевхит китабыдыр. Бутюн пейгъамберлер ве Хатему’ль-Энбия Мухаммед Мустафа (с.а.с.) бирер тевхит пейгъамберидир. Аллах бизге фарз къылгъан бутюн ибадетлер – намазымыз, оразамыз, хаджджымыз, къурбанымыз, зекятымыз, – эр бири бирер тевхит амелидир. Къыйметли джемаат! Тевхиттен сонъра энъ буюк эсас – вахдеттир, мусульманларнынъ бир олмасыдыр. Бирлик олмадан, уммет олмаз, уммет олмадан, тевхид олмаз. Тевхид ве вахдет олмадан исе, «Ал-и Имран» суреси, 110-унджы аетте косьтерильген бу гъае керчеклешмез эди: «Сиз, инсанларнынъ эйилиги ичюн ортагъа чыкъарылгъан энъ хайырлы умметсинъиз; эйиликни эмир эте, феналыкъны ясакълай ве Аллахкъа инанасынъыз». Бу ает-и кериме бизлерге косьтере ки, Ислям умметининъ энъ буюк гъаеси – ер юзюнде эйиликни устюн этмек, ярамайлыкъны ортадан ёкъ этмектир. Эр вакъыт ахлякъ, адалет, фазилет ве эйиликнинъ янында ер алмакъ, эр тюрлю яманлыкънынъ, шер ве батылнынъ къаршысында турмакътыр. Къаерде зулум, акъсызлыкъ, адалетсизлик бар исе, онъа мани олмакъ ичюн гъайрет косьтермектир. Эльбетте эр кеснинъ япып оладжагъы къадардыр. Ислям бизге башымыздан ашкъын шейлерге ельтенип эляк олмамызны эмир этмей. Айрыджа, къабаат ишлеген де, ким олса-олсун, джезасыны чеджек. Азиз муминлер! Тевхитке къаршы энъ буюк гунах, энъ буюк зулум – ширктир, Аллахкъа ортакъ къошмакътыр. Вахдетке, бирликке къаршы энъ буюк джинает ─ итаатсызлыкътыр. Бир баш къабул этильмедими, сёзю динъленмедими, уммет болюне. Онынъ ичюн динимизде идареге итаат фарздыр. Мусульманларнынъ арасына фитне, фесат ве душманлыкъ сокъмакъ исе, энъ буюк гунахлардан биридир. Буны япкъанларгъа къаршы Аллах дженк илян этти. Эльбетте, олар енъиледжек ве енъильгенлер. Мухтерем джемаат! Бугунь, муминлер джемааты оларакъ, уммет шуурыны яныдан къурмакъ ихтияджымыз бар. Мусульманлар арасында барышыкълыкъ ве аманлыкъны, шефкъат ве мерхаметни, акъ ве акъикъатны устюн этмек ихтияджымыз бар. Унутмайыкъ, нумюневий уммет олмакънынъ ёлу гонъюллери бир, гъаелери бир, самимиет ве садакъатнен безетильген агъа-къардаш олмакътан кече. Хутбени Пейгъамберимиз (с.а.с.) огреткен бу дуанен битирмеге истейим: «Аллахым! Бозгъунлыкътан, душманлыкътан, мунафыкълыкътан, хаинликтен ве ярамай ахлякътан Санъа сыгъынамыз» (Эбу Давуд, «Витр», 32). Аллахым, бизни бу ярамайлыкълардан муафаза эйле! Уммет-и Мухаммедни эбедиен азиз бир уммет эйле! https://youtu.be/plRV2kpVC7U