Ислам - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК

Среда

21

апреля

10
Рамазан
1442 | 2021
Утр.4:11
Вос.5:37
Обед.12:46
Пол.16:32
Веч.19:46
Ноч.21:12
Времена намазов
Календарь 2021г

Намаз

Ислам - ЦРО ДУМК

 КЪАДИР ГЕДЖЕСИ

Опубликовано:

07.05.21 - КЪАДИР ГЕДЖЕСИ   اِنَّا اَنْزَلْنَاهُ فِى لَيْلَةِ الْقَدْرِ ﴿١﴾ وَمَا اَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ ﴿٢﴾ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ ﴿٣﴾ تَنَزَّلُ الْمَلٰئِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِاِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ اَمْرٍ ﴿٤﴾ سَلَامٌ هِىَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ   [Инна энзельнаху фи лейлети’ль-къадр. Ве ма эдраке ма лейлету’ль-къадр. Лейлету’ль-къадри хайрум мин эльфи шехр. Тенеззелю’ль-меляикету вер-руху фиха биизни Раббихим мин кулли эмр. Селямун хие хатта метлеи’ль-феджр].   Мухтерем мусульманлар! Юдже Раббимиз Къуран-ы Керимде, «Къадр» суресинде бойле буюра: «Биз оны (Къуранны) Къадир геджесинде эндирдик. Къадир геджесининъ не олгъаныны сен билесинъми? Къадир геджеси бинъ айдан хайырлыдыр. О геджеде, Рабблерининъ изнинен, мелеклер ве Рух (Джебраиль), эр иш ичюн эне туралар. О гедже селяметлик толудыр. Та танънынъ догъувына къадар». Севгили Пейгъамберимиз (с.а.с.) де бизлерни бойле мужделеген: «Ким ишанып, ве савабыны Аллахтан умют этип, Къадир геджесини ибадетнен кечирсе, кечмиш гунахлары багъышланыр» (Бухарий, «Федлю Лейлетиʼль-къадр», 3). Азиз муминлер! Огюмиздеки майыс 8-ни, джума эртесини, майыс 9-гъа, базар кунюне багълагъан гедже, тахмин этильгенге коре, – Къадир геджесидир. Бу мубарек гедже Раббимизнинъ къулларына афу ве магъфирети, аманлыкъ ве мерхаметининъ теджелли эткени, иляхий лютуф ве ихсанларнен толу бир геджедир. Инсанлар ичюн бир хидает рехбери ве догъру ёл косьтергичи олгъан, янълышлыкънен догърулыкъны бир-биринден айыргъан Къураннынъ эндирильгени геджедир. Къураннынъ эндирильмесинен шу гедже инсанлыкъ ичюн янъы бир девир башлагъан. Чюнки Къуран инсанлыкъкъа огют, юреклерге шифадыр. Муминлер ичюн рахмет менбасыдыр. Инангъанларнынъ ёлуны айдынлаткъан бир нурдыр. Сёзлернинъ энъ гузели, Юдже Раббимизнинъ биз, къулларына энъ буюк икрамыдыр. Къуран – окъумакъ, анъламакъ ве яшамакъ ичюн ёлланылгъан бир аят китабыдыр. Зорлукъларны кечмеде, догъру къарарлар бермеде, мувафакъиетли ве сагълам адымлар атмада инсангъа ярдымджы олгъан эшсиз бир рехбердир. Юдже Раббимиз «Энам» суресининъ 155-инджи аетинде бойле буюра: «Иште, бу (Къуран) – эндиргенимиз мубарек бир китаптыр. Шунъа уйынъ ве Аллахтан къоркъунъ ки, сизге мерхамет этильсин». Азиз мусульманлар! Динимизнинъ темели олгъан Къуранны бильмек ве анъламакъ ичюн, гъайрет этмек керекмиз. Къуран тёремизде асылып, къапы тозлангъан бир китап оламалы, эзбери ве маналарынен юрегимизде ер алмалы. Келинъиз якъынлашкъан шу мубарек Къадир геджесини фырсат билип, Къуранны окъумагъа, динимизни огренмеге башлайыкъ ки, аетте буюрылгъаны узьре, Раббимиз бизге мерхаметини ягъдырсын. Шу гедже весилеси иле чокъча ибадет этейик, зикир ве саляватларымызны арттырайыкъ, сонъ вакъытларда ве кечкен йыл бою япкъан арекетлеримизни бир козьден кечирейик. Динимизге, Аллахнынъ эмирлерине терс арекет этмедикми, дигер инсанларны ынджытмадыкъмы, акъларына кирмедикми? Лафымыз ве арекетимиз догърумы? Къадир геджесинде бол-бол Юдже Раббимизден багъышлав тилейик ки, багъышланыйыкъ. Акъкъына киргенимиз диндашларымыздан эляллыкъ сорайыкъ. Келеджекте бир де бирининъ акъкъына киреджек арекет ве сёзлерден узакъ тура билейик. Бир де, бирер мусульман оларакъ, якъынларымызгъа бу гедженинъ буюклигини анълатайыкъ, балаларымызгъа эдиелер берип, оларны севиндиререк, бу геджеге омюрлери бою девам этеджек алякъаларыны къурайыкъ. Сайгъылы мусульманлар! Шу мубарек вакъытта дуа эткенимизде, озюмиз ве якъынларымыз, достларымызнен берабер, джамилеримиз, халкъымыз, Ватанымыз, мусульман уммети ве джумле инсаниет ичюн де дуа этмеге унутмайыкъ. Аллах шу геджеде япаджакъ дуаларымызнен эйилигимизни, бирлигимизни, аманлыгъымызны арттырсын! Раббим эр биримизни сагълыкъ, хузур ве афиет ичинде байрамгъа етиштисин.

ФИТИР САДАКЪАСЫ ВЕ ЗЕКЯТ

Опубликовано:

30.04.21 - ФИТИР САДАКЪАСЫ ВЕ ЗЕКЯТ   وَاَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَاٰتُوا الزَّكَاةَ   وَمَا تُقَدِّمُوا لِاَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللّٰهِ   اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ   [Ве экъиму’с-саляте ве ату’з-зекях. Ве ма тукъаддиму лиэнфусикум мин хайрин теджидуху инделлах. Иннеллахе бима темелюне бесыр].   Сайгъылы мусульманлар! Бизлер, иманымызнынъ кереги оларакъ, мумин агъаларымыз ве къардашларымызгъа гонъюльден севги беслеймиз, сайгъы ве шефкъат дуямыз. Санки бир беденнинъ азалары киби, бир-биримизге дестек оламыз. Базы вакъыт бир сухбетнен къардашымызны раатлатамыз, базы вакъыт юкюне омуз беремиз. Малий ярдымларымызнен муминлернинъ дердине дерман оламыз, дуаларымызнен, маневий оларакъ да, янларында ер аламыз. Чюнки юдже динимиз Ислам бизлерге бирдемлик ичинде олмамызны эмир эте. Раббимиз де, бунынъ ичюн зекят ве фитир садакъасы киби фаркълы ибадетлеримиз саесинде бир-биримизге ярдым этмек алышкъанлыгъыны къазанмамызны истей. Азиз муминлер! Зекят динимиз Ислямнынъ беш темель эсасындан биридир. Аллах тарафындан эмир этильген фарз бир ибадеттир. Диний джеэттен бай сайылгъанлар йылда бир кере малларынынъ белли бир къысымыны мухтаджларнен пайлашмакъ керек, бу – оларнынъ боюн борджу ве фукъарелернинъ акъкъыдыр. Зекят – Раббимизнинъ бергени бу къадар ниметке къаршы бир шукюр ифадесидир. Шу ибадет, къардашлыкъ дуйгъуларыны пекиштирип, бай ве фукъаре арасында севги ве ишанчны мейдангъа кетире. Саранлыкъ ве мал хырсы киби бир чокъ ярамай табиаттан къорчалай. Бир тарафтан малны, дигер тарафтан муминнинъ къальбини темизлей. Бергенинъ де алгъанынъ да аятына берекет кетире. Аллах Тааля «Тевбе» суресининъ 103-юнджи аетинде бойле буюра: «Оларнынъ малларындан садакъа ал; бунынънен оларны (гунахлардан) темизлерсинъ, оларны арындырып юджельтирсинъ». Бу эмирни алгъан Пейгъамберимиз (с.а.с) исе, бизлерге бойле деген: «Садакъа берип, хасталарынъыз ичюн Аллахтан шифа истенъиз, зекят берип де, малларынъызны къорчалама астына алынъыз» (Бейхакъий, «Эс-Сунену’ль-кубра», III, 542). Дегерли мусульманлар! Фитир садакъасы исе, – Рамазангъа ве, даа сонъра, Ораза байрамына иришмекнинъ шукюридир. Рамазанынъ сонъуна еткен эр бир бай мусульмангъа озю ве аилеси ичюн байрам намазындан эвель мухтаджларгъа белли бир микъдарда садакъа бермеси – ваджиптир. Бойледже, о, геджеси ве куньдюзинде ибадет эткен мубарек Рамазан айыны эйиликнен нетиджелендирген олур. Фитир садакъасы мухтаджларнынъ байрамгъа азырланмасына, байрамда севинип, раат олмасына бир себептир. Фитир садакъаларыны бай олмагъан кимселер де бермеси мумкюн. Фитир микъдары – бир инсаннынъ орта къарар бир куньлюк ашайт масрафындан аз олмамалы олмалы. Бу йыл фитир садакъасынынъ микъдары Муфтият тарафындан 300 рубле оларакъ бельгиленди. Къыйметли муминлер! Бир джемиетте фаркълы маддий имкянларгъа саип инсанларнынъ бир арада яшамасы пек табиий бир алдыр. Бу фаркълылыкънынъ учурымгъа чеврильмемеси байнынъ фукъареге ярдым къолуны узатмасынен мумкюндир. Малында фукъаренинъ акъкъы олгъаныны анъламагъан бай, акъкъыны саибине теслим этмегендже, озю зиянда олгъаныны бильмели. Зекятны ве фитир садакъасыны динимизге коре бай кимселерге ихмал этмек гунахтыр. Бу ибадетлернинъ ерине кетирильмеси исе, боюн борджу олмакънен берабер буюк саваптыр. Аллах Тааля Къуранда, «Бакъара» суресининъ 110-унджы аетинде бойле буюра: «(Эй, муминлер!) Намаз къылынъыз ве зекят беринъиз. Озюнъиз ичюн азырлагъанынъыз эйиликлеринъизни Аллах янында тапарсынъыз. Аллах бутюн япкъанларынъызны коре». Мухтерем мусульманлар! Мухтаджларымызны зекят ве фитир садакъасынен берекетлендирейик. Ярдым япкъанда, кимсени ынджытмайыкъ, гонъюль къырмайыкъ. Аллах ёлунда севгенимиз шейлерден бермегендже, эйиликке асыл да иришип олмайджагъымызны унутмайыкъ. Япкъанымыз ве япаджагъымыз бутюн ярдымларымызны Юдже Раббимиз къабул эйлесин.

ТЕРАВИХ НАМАЗЫ

Опубликовано:

23.04.21 - ТЕРАВИХ НАМАЗЫ   قَالَ رَسُولَ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ قَامَ رَمَضَانَ اِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ   [Къале Расулюллах (с.а.с.): «Мен къаме Рамазане иманан вехтисабан гъуфира леху ма текъаддеме мин зембихи»].   Азиз мусульманлар! Мубарек Рамазан айынынъ сюслеринден бири де, шубесиз, теравих намазыдыр. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) Рамазан айыны энъ гузель шекильде дегерлендирмемиз ичюн бизлерни шу намазны къылмагъа тешвикъ эткен. Теравих намазы ялынъыз Рамазангъа хас, ятсы ве витир намазлары арасында къылынгъан бир нафиле намаздыр. Ислам алимлери теравих намазынынъ эркек ве къадын эр мусульман ичюн муэккед суннет олгъаныны бильдирдилер. Бу намаз Рамазан-ы шерифте эр гедже йигирми рекят оларакъ, эки я да дёрт рекятта бир селям берилип, джемаатнен къылына. Эр дёрт рекят арасында ара берип, раатланмакъ суннет олгъаны ичюн, бу намазгъа «теравих», яни «раатланувлары олгъан намаз» деп айтылды. Эр дёрт рекят арасында бир шей япмадан раатланмакъ да мумкюн, амма гъайрет этип, ибадетнен мешгъуль олмакъ даа яхшыдыр. Адет узьре, Къырымда ве базы Ислям мемлекетлеринде шу намаз сырасында, селямлардан сонъ, Хазрет-и Пейгъамберге салават кетириле, я да иляхийлер окъула. Сайгъылы мусульманлар! Теравих намазынынъ суннет олмасы, Пейгъамберимизнинъ ве Хулефа-и Рашидиннинъ онъа девам этмелеринден себептир. Ресулюллах (с.а.с.) умметине фарз олур да, ерине кетиремезлер къоркъусынен теравих намазыны джамиде джемаатнен къылмакъны токътатып, оны эвинде къылгъан. Хазрет-и Айше анамыздан (р.а.) ривает этильгенине коре, Пейгъамберимиз (с.а.с.) Рамазаннынъ биринджи геджесинде теравих намазыны къылгъан, ве инсанлар да аркъасындан бу намазны къылгъанлар. Экинджи гедже де джемааткъа къылдыргъан. Олар учюнджи ве дёртюнди геджеде де топлангъанлар, лякин Аллахнынъ Ресули (с.а.с.) чыкъмагъан. Сонърадан чыкъып деген: «Топлангъанынъызны корьдим, амма янынъызгъа чыкъмадым, чюнки сизге фарз оладжагъындан сакъындым» (Бухарий, «Саляту’т-теравих», 1; Муслим, «Саляту’ль-мусафирин», 177). Хазрет-и Пейгъамбер вефат эткенден сонъ, бу ихтимал ёкъ олды ве Хазрет-и Умер (р.а.) теравихни йигирми рекят оларакъ, витр намазынен берабер джемаатнен къылмагъа эмир этти. Сахабелерден Убейй бин Каб теравихни кечирген имам олды. Теравих намазы къылынгъандан сонъ, Хазрет-и Умер (р.а.): «Не де гузель яптыкъ!» – деген. Сахабелер бунъа таби олып, намаз къылдылар ве бир кимсе къаршы чыкъмады. Бунъа коре, бу мевзуда сахабенинъ иджмасы бар, ве кунюмизге къадар биз теравих намазы эп бойле япамыз. Теравих намазыны тек башына ве эвде де къылмакъ мумкюн, лякин джамиде ве джемаатнен къылмакъ – эм суннеттир, эм де къат-къат зияде саваптыр. Эгер джамилер къадынларнынъ намаз къылмалары ичюн азырлыкълы олса, къадынларнынъ да теравих намазларыны джамиде джемаатнен къылмалары мумкюндир. Урьметли джемаат! Теравиз намазыны имамнынъ пешинден сонъуна къадар къылмакъ буюк саваптыр. Пейгъамберимиз буюргъаны узьре: «Ким имам айырылгъангъа къадар пешинден теравих намазыны къылса, онъа бутюн гедже намаз къылгъаны киби савап язылыр» (Тирмизий). Дигер тарафтан, бу ибадетте, дигер ибадетлерде олгъаны киби, девамлылыкъ муимдир. Теравих намазыны Рамазаннынъ бутюн геджелеринде къылмагъа тырышмалы. Хадисте анълатылгъанына коре, Пейгъамберимиз (с.а.с.) мусульманларны Рамазанда теравих намазларыны къылмагъа рагъбетлендире, амма буны эмир этмей эди, ве бойле айта эди: «Эр ким ишанып ве къаршылыгъыны Аллахтан беклеп, Рамазанны (теравих) намазларыны къыларакъ кечирсе, кечкен гунахлары багъышланыр» (Бухарий, «Иман», 25). Азиз муминлер! Теравих намазлары ичюн джамилеримизге кельгенде, джами адабына риает этейик, кимсени раатсыз этмейик, имамларымызнынъ ваазларына къулакъ асайыкъ, динимизни даа теренден огренмеге тырышайыкъ, якъынларымызгъа бу ибадетнинъ буюклигини анълатайыкъ, ве, ибадетлеримизден сонъ, Юдже Раббимизге гонъюллеримизнен ёнелип, къорантамыз, Ватанымыз, миллетимиз, джумле Ислям уммети ичюн дуа этейик.

РАМАЗАН АЙЫ

Опубликовано:

16.04.21 - РАМАЗАН АЙЫ   يَا اَيُّهَا الَّذِينَ اٰمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ   [Я эййюха’ллезине амену кутибе алейкуму’с-сыяму кема кутибе але’ллезине мин къабликум леаллекум теттекъун].   Азиз джемаат! Он бир айнынъ султаны, уммет-и Мухаммеднинъ айы, дженнет къапылары ачылгъаны, джеэннем къапылары къапалгъаны, Аллахнынъ берекети ве рахмети чокъ олгъаны Рамазан-ы шериф эпимизге ве бутюн Ислям алемине мубарек олсун! Хутбе башында окъугъаным «Бакъара» суресининъ 183-юнджи аетинде Юдже Аллах бойле буюра: «Эй, иман эткенлер! Ораза сизден эвельки умметлерге фарз этильгени киби, сизге де фарз этильди. Бельки де (Аллахкъа къаршы кельмектен) сакъынырсынъыз». Даа сонъра кельген аетлерде исе, фарз оразанынъ Рамазан айында тутуладжагъы бильдириле. Рамазан оразасыны тутмакъ эм боюн борджумыз, эм буюк саваптыр. Рамазан оразасы Аллахкъа къул олмакъ ве бельгилегени харамларны ишлемемек ичюн бир чешит сабыр тербиесидир. Бу – ялынъыз иман саиби бир инсаннынъ япа биледжеги бир ибадеттир ве, Аллахнынъ изининен, шу ибадет эр мусульманнынъ иманына шааттыр. Ораза ибадетинде косьтериш ёкътыр. Чюнки бир инсаннынъ керчектен ораза туткъаныны бир шу инсан, бир де Аллах биле. Бунъа коре, бир къудсий хадисте Аллах Тааля бойле буюра: «Ораза меним ичюндир, онынъ мукяфатыны анджакъ мен береджем» (Бухарий, «Савм», 9; Муслим, «Сыям», 163). Мухтерем мусульманлар! Шу айда тутаджагъымыз, Ислям динининъ беш темелинден бири олгъан ораза ибадети маддий ве маневий эксиклеримизни даа эйи анъламагъа ярдым этеджек, бай-фукъаре бутюн мусульманларнынъ агъа- къардашлыкъ ичинде бир-бирине якъынлашмаларына себеп оладжакътыр. Бу айгъа махсус теравих намазы, фитир садакъасы ве Рамазанынъ сонъ он кунюнде джамиде озюни ибадетке адамакъ манасында итикаф ибадетлери бар. Мусульманларнынъ бу айда зекятларыны бермеге чалышмалары да бу айда япылгъан ибадетлерге къат-къат зиядесинен савап берильгени себебинден. Куньдюзлери, фарз оларакъ, ораза туткъан, геджелери, сунет-и муэккеде оларакъ, теравих намазларыны къылгъан мусульманларнынъ багъышланаджагъыны Пейгъамберимиз бойле буюргъан: «Эр ким Рамазанда фарз олгъанына инанып, ве анджакъ Аллахнынъ разылыгъыны умют этип, ораза тутса, кечкен гунахлары багъышланыр» (Бухарий, III/33; Муслим, 1/423); «Эр ким ишанып ве къаршылыгъыны Аллахтан беклеп, Рамазанны (теравих) намазларыны къыларакъ кечирсе, кечкен гунахлары багъышланыр» (Бухарий, «Иман», 25). Азиз муминлер! Рамазан айы, айны заманда, Ислям къардашлыгъы, мусульман бирдемлиги пекинген бир айдыр. Аллах Ресулю (с.а.с.) бойле буюргъан: «Ораза туткъан бир кимсени ашатмакъ, о кишининъ савабы къадар савап къазандыра. Ораза туткъан кимсенинъ савабындан да ич бир шей эксильмей» (Тирмизий, «Савм», 82). Ифтарлар васытасынен дост ве къомшуларымызнен бир арагъа келип, агъа-къардашлыгъымызны пекитейик, амма Аллахнынъ: «Ашанъыз, ичинъиз, анджакъ исраф этменъиз» эмирини унутмайыкъ («Араф» суреси, 7/31). Маневий илерилев айы олгъан Рамазанда джанымыз агъыргъан якъын ве узакъ бутюн инсанларны багъышлайыкъ, бир-биримизден эляллыкъ сорайыкъ, япкъан арекетлеримиз ве сёзлеримизни тюшюнип, келеджекте арекетлернинъ ве сёзлернинъ яманындан узакъ олайыкъ. Дуалар къабул этильген бир ай олгъан Рамазанда якъынларымызнынъ эйилиги, хасталарымызнынъ савушмасы, халкъымызнынъ бирлиги, ватанымызнынъ барышыкълыгъы ве умметнинъ тирилиги ичюн дуа этейик. Бу рахмет ве магъфирет айынынъ эр бири бир омюрге бедель олгъан куньдюзлерини, ве эр бири Къадир геджеси киби фазилетли олгъан геджелерини энъ гузель шекильде дегерлендирмеге чалышайыкъ. Хайырда ве гузелликте, джумертлик ве анълайышта бир-биримизнен ярышайыкъ. Рамазан айы боюнджа бизлер ичюн ачылгъан дженнет къапыларындан эр весиленен кирмеге тырышайыкъ.

ХОШ КЕЛЬДИНЪ, РАМАЗАН!

Опубликовано:

09.04.21 - ХОШ КЕЛЬДИНЪ, РАМАЗАН!   شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِى اُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ   فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَ قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ صَامَ رَمَضَانَ اِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ   [Шехру Рамазане’ллези унзиле фихи’ль-Къуръану худель лин-наси ве бейинатим мине’ль-худа вель-фуркъан. Фемен шехиде минкуму’ш-шехра фель-ясумх. Ве къале Расулюллах (с.а.с.): «Мен саме Рамазане иманен вехтисабен гъуфира леху ма текъаддеме мин зембих»].   Азиз мусульманлар! Огюмиздеки апрель 12, базар эртеси куню ятсы намазындан сонъ къыладжагъымыз ильк теравих намазынен он бир айнынъ султаны – Рамазан айына иришкен оладжакъмыз. Шу гедже темчитке турып, оразагъа ниетленеджекмиз, берекет ве магъфирет мевсимине киреджекмиз, иншаллах. Азиз муминлер! Рамазан айы бир йыл боюнджа асретнен беклегенимиз рахмет айыдыр. Иман, ибадет, гузель ахлякъ, уммет шууры ве Ислям агъа-къардашлыгъы пекинкени истисна бир вакъыттыр. Муминнинъ бир тарафтан Раббинен олгъан багъыны, дигер тарафтан агъа-къардашларынен олгъан мунасебетлерини козьден кечиргени бир замандыр. Иште, бойле мубарек бир айгъа иришмекнинъ бергени хузурнен Пейгъамберимиз (с.а.с) асхабына бойле сесленген: «Рамазан айы сизге берекетинен кельди. Аллах бу айда сизни бай эте, шу себептен сизге рахмет эндире, хаталарны ёкъ эте, шу айда дуаларны къабул эте. Аллах Тааля ибадет ве хайыр меселесинде бир-биринъизнен ярыш этменъизге бакъа, ве мелеклерине къаршы сизнен гъурурлана. Бойле экен, эйилик ве хайырларнен Аллах Таалягъа озюнъизни косьтеринъиз. Рамазан айында Аллахнынъ рахметинден озюни махрум эткен кимсе – бахтсыз кимседир» (Хейсемий, «Меджмеу’з-зеваид», III, 344). Къыйметли мусульманлар! Рамазан – сабырлы ве къанааткяр алымызнен бизни такъвагъа ириштирген ораза ибадетининъ фарз этильгени айдыр. Хидает ве догъу ёл рехберимиз – Къуран-ы Керим эндирильмеге башлангъаны айдыр. Аллах бу хусусны бизлерге «Бакъара» суресининъ 185-инджи аетинде бойле бильдире: «Рамазан айы инсанларгъа ёл косьтериджи, догърунынъ ве догъруны эгриден айырувнынъ ачыкъ делиллери оларакъ, Къуран эндирильген айдыр. Айса, сизден Рамазан айына еткен, шу айда ораза тутсын». Рамазан яз сонъунда ягъып, ер юзюни кир ве тоздан темизлеген кузь ягъмуры киби, муминлерни гунахлардан арындыргъан тёвбе айыдыр. Бу акъта Ресулюллах (с.а.с) бойле буюра: «Ким инанып ве къаршылыгъыны Аллахтан беклеп, Рамазан оразасыны тутса, кечкен гунахлары багъышланыр» (Бухарий, «Иман», 28). Дегерли муминлер! Рамазан-ы шериф омюримизнинъ энъ дегерли махсулат мевсими, эпимиз ичюн маддий ве маневий джеэттен озюмизни янъартув фырсатыдыр. Мусульманлар ичюн бир умют, эеджан ве уяныштыр. Инфакъ иле ёкъсулларнынъ, мухтаджларнынъ, кимсесизлернинъ хатырлангъаны ве къол узатылгъаны бир гонъюль сеферберлигидир. Рамазангъа иришип, онынъ къадирини ве къыйметини бильмеген киши, чокъ буюк бир хазинеден махрум къала! Мухтерем муминлер! Рамазаннынъ берекетинден файдаланайыкъ. Къуран айында юваларымызны ве гонъюллеримизни Къураннен гузеллештирейик. Мукъабеле адетимизге саип чыкъып, Пейгъамберимизнинъ суннетини яшатайыкъ. Джамилеримиздеки ифтарларгъа, ваазларгъа ве теравих намазларына бутюн аилемизнен къошулайыкъ. Зекят ве садакъаларымызнен мухтаджларнынъ, фукъарелернинъ юзлерини кульдюрейик. Пейгъамберимизнинъ ифадесинен, ильк геджесинден башлап, шейтанлар багълангъаны, джеэннем къапылары къапатылгъаны, дженнет къапылары ачылгъаны, сайысыз мумин атештен азат этильгени бу мубарек айны акъкъынен кечиргенлерден олайыкъ. Шу мубарек мевсимде джамилеримиз, Ватанымыз, миллетимиз, мусульман уммети ве джумле инсанлыкъ ичюн дуа этейик.

ЯШЛАРЫМЫЗ – ЭНЪ БУЮК БАЙЛЫГЪЫМЫЗДЫР

Опубликовано:

02.04.21 - ЯШЛАРЫМЫЗ – ЭНЪ БУЮК БАЙЛЫГЪЫМЫЗДЫР   نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّ   اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى   [Нехну некъуссу алейке небеэхум биль-хакъкъи. Иннехум фитьетун амену би Раббихим ве зиднахум худа].   Мухтерем мусульманлар! Генчлик – инсан омюрининъ бааридир. Хаяллар ве фикирлер ешерип пишкинлешкени, кучь ве эеджан энъ усть нокътада олгъан девирдир. Яшлыкъ, файдалы кечирильгенде, инсангъа дюньяда ве ахиретте сеадет къазандыраджакъ, аксий алда исе, пешманлыкънен анъыладжакътыр. Бунъа коре, Пейгъамберимиз (с.а.с.): «Къартлыкъ кельмеден эвель генчликнинъ къыйметини билинъ!» – дие, бизлерни тенбиелей (Хаким, «Мустедрек», IV, 341). Севгили яш къардашларым! Сиз шимди аятнынъ энъ къыйметли вакъытындасынъыз. Азиз миллетимизнинъ ве инсанлыкънынъ умютисинъиз. Чюнки сиз севгили пейгъамберимиз Мухаммед Мустафанынъ (с.а.с) хакъ давасына сарыладжакъ яштасынъыз. Сайгъылы джемаат! Ич шубесиз, эр бир ана-баба баласына келишкен ад бермек, гузель тербие этмек ве оны окъутмакънен месульдир. Яш несильни окъутып, оларгъа бир зенаат огретип, биз оларгъа шу дюньяда рызыкъларыны къазанаракъ, озьлерини ве келеджек къоранталарыны бакъмагъа огретемиз. Тербие исе, бир яшкъа берильген энъ къыйметли мирастыр. Динимизнинъ мукъаддес дегерлери эсасында бирильген тербие бир инсанны эм бу дюньяда, эм келеджек, эбедий дюньяда бахтлылыкъкъа алып бара. Бойле экен, эвлятларымызны, яшларымызны джамилерге ёллап, Къуран ве дин темеллери дерслерине берейик. Муфтиятымызнынъ имамлары тарафындан джамилерде дин дерслеринен берабер сухбетлер, ачыкъ ваазлар, язлыкъ курслар кечириле. Диний идаремизнинъ Къалай медресеси эр йыл талебелерни къабул эте. Бундан файдаланып, эм озюмиз, эм балаларымыз динимизни огренмеге тырышайыкъ. Ёкъса, эгер генчлеримизни, балаларымызны бошлукъта къалдырсакъ, гизли ёлларнен тюрлю фыркъаджылар, фитнеджилер оларнынъ гонъюллерине ёл тапып, бунъалтыр. Нетиджеде, ана-бабасына ве халкъымызнынъ урф-адетине къаршы чыкъкъан несиль етише билир. Бу – миллетимизнинъ башына сайысыз проблемалар кетирмеси мумкюн. Асыл да, бир халкъ оларакъ девам этмемиз техликеде ола билир. Бунъа ёл бермемек ичюн динимизге сарылайыкъ, эхлю суннет ёлундан айрылмайыкъ. Эвлятларымызгъа, яшларымызгъа онынъ эмиетини огретейик, озюмиз гузель мисаль олайыкъ. Яшларымызнынъ келеджеги ичюн дуа этейик. Оларнынъ гузель келеджеги – халкъымызнынъ гузель келеджегидир. Урьметли муминлер! Къуранда иманлары ве фазилетли турушларынен орьнек костерильген Асхаб-ы Кехф, – бир къобада муджизевий шекильде къалгъан яшлар акъкъында бойле буюрыла: «Биз санъа оларнынъ башындан кечкенлерни керчек оларакъ анълатамыз. Акъикъатен, олар Рабблерине инангъан генчлер эдилер. Биз де оларнынъ хидаетини арттырдыкъ» («Кехф» суреси, 13). Яшларымыз Ислям ёлунда олсалар, самимиетнен, Аллах ризасы ичюн файдалы инсанлар олмакъ ичюн тырышсалар, Аллах да оларнынъ ёлларыны догърулар, эльбет. Пейгъамберимизнинъ муждесине коре, Аллахкъа къуллукъ этип етишкен яш, дехшетли Къыямет кунюнде Аршнынъ кольгеси астында къорчаланаджакъ (Бухарий, «Эзан», 36). Азиз муминлер! Яшларымыз – келеджегимиздир, умютимиздир. Олар – бизни кучьлю япкъан, миллетимизнинъ, умметимизнинъ девам этмесини ве илерилемесини теминлеген энъ буюк байлыгъымыздыр. Эр бир генчимиз бизлер ичюн айры бир къыйметке саип, айры дикъкъатны, дестекни ве севгини акъ эте. Оларнынъ инсанлыкъкъа файдалы, миллий ве маневий дегерлерине багълы, шуурлы ве идеал саиби инсанлар оларакъ етишмелери ичюн эп берабер гъайрет косьтерейик.

БЕРААТ ГЕДЖЕСИ

Опубликовано:

26.03.21 - БЕРААТ ГЕДЖЕСИ   قُلْ يَا عِبَادِىَ الَّذِينَ اَسْرَفُوا عَلَى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّٰهِ   اِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا   اِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ   [Къуль я ибадиеʼллезине эсрафу аля энфусихим ля текънету мир-рахметиллях. Иннеллахе егъфируʼз-зунубе джемиа. Иннеху хувеʼль-гъафуруʼр-рахим].   Мухтерем муминлер! Март 27-си, джума эртеси кунюни март 28-ге, базар кунюне багълагъан гедже – Рамазан айына якъынлашкъанымызны мужделеген мубарек Бераат геджесидир. Гунах, бордж ве джезадан къуртулмакъ киби маналаргъа кельген «бераат» сёзю гунахлардан арынмакъны ве Юдже Аллахнынъ рахмет ве магъфиретине иришмекни ифаде эте. Аллахнынъ афу ве багъышламасы чокъ оладжагъы мужделенгени себебинден, шу геджеге – Бераат геджеси деп айтылгъан. Азиз диндашларым! Юдже Аллах шу геджеде иляхий рахметини даа зияде эндире, рызыкъ ве шифа къапыларыны сонъуна къадар ачып, бизлерни сонъсуз икрамларына давет эте. Севгили Пейгъамберимиз (с.а.с.) де: «Шабан айынынъ 15-нджи геджесини ибадетнен кечиринъиз, куньдюзинде де ораза тутунъыз. Чюнки Юдже Аллах бу гедже дюнья семасына рахметинен теджелли эте ве бойле буюра: «Тёвбе эткен ёкъмы, тёвбесини къабул этейим! Рызыкъ истеген ёкъмы, рызыкъ берейим! Шифа истеген ёкъмы, шифа берейим! Башкъа истеги олгъан ёкъмы, онъа да истегенини берейим», – буюргъан (Ибн Мадже, «Икъамету’с-салят», 191). Айрыджа, Аллаху Тааля бу муждени «Зумер» суресининъ 53-юнджи аетинде бойле бере: «Айт (я, Мухаммед): «Эй, озь-озюни къыйнагъан къулларым! Аллахнынъ рахметинден умют кесменъ! Чюнки Аллах бутюн гунахларны багъышлай. Шубесиз, О, чокъ багъышлайыджы, чокъ мерхаметлидир». Къыйметли мусульманлар! Мубарек геджелер къул ичюн бир къуртулыш весилесидир. Шу себептен мубарек геджелерни бир фырсат билип, олардан файдаланмагъа тырышайыкъ. Оларны ибадетнен ве файдалы ишлернен кечирейик. Бу геджелерге махсус бир ибадет шекили олмаса да, нафиле ибадетлерден къолайынъызгъа кельгенини япмакъ эйидир. Меселя: Къуран окъула, намаз къылына, зикир чекиле биле. Эльбетте, тёвбе-истигъфар ве дуа япыладжакъ шейлернинъ башында келе. Инсан, бир де, озь-озюни бир эсапкъа чекмек керек. Тюзетиледжек табиатлары бармы, биревнинъ акъкъына кирдими, озюни яхшы алып барамы, ибадетлеринде эксиклик бармы? Озюни эсапкъа чекмек пек файдалы шейдир. Инсан, бойле этип, инкишаф эте, озюни тюзете. Эсас, тёвбе бойле япылыр, ёкъса, манасыны анъламайып, кулип-кулип, тёвбе дуасыны окъуяракъ, «Амин!» демекнен багъышлав соралмай. Азиз диндашларым! Рамазангъа эки афта къалгъаны себебинден оразанен алякъалы бильгилерни янъартайыкъ. Къорантамызнен берабер бир ильмихалнынъ ораза бабыны окъуйыкъ. Оразагъа насыл ве не вакъыт ниет этилир, оразаны бозгъан ве бозмагъан хусусларны, фитир садакъасы, теравих намазы, итикаф акъкъындаки бильгилеримизни тазелейик. Шу геджеде озюмиз, аилемиз, бутюн мусульманлар ве инсанлыкъ ичюн Аллахкъа дуа этейик. Берат гедженъиз хайырлы олсун. Онынъ бирлик-бераберлигимизге, инсанлыкъ ичюн барышыкълыкъкъа, хузур ве сеадетке, бутюн муминлернинъ багъышланмасына весиле олмасыны Юдже Аллахтан нияз этемиз.

МИРАС – АКЪКЪЫНЫ АКЪ САИБИНЕ БЕРМЕК

Опубликовано:

19.03.21 - МИРАС – АКЪКЪЫНЫ АКЪ САИБИНЕ БЕРМЕК   لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْاَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْاَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ   نَصِيبًا مَفْرُوضًا   [Лир-риджали несибум мимма теракеʼль-валидани вель-экърабуне ве лин-нисаи несибум мимма теракеʼль-валидани вель-экърабуне мимма къалле минху эв кесур. Несибам мефруда].   Мухтерем мусульманлар! Бир мусульман аятта олгъанда, малыны истеген кишилерге я да хайрие тешкилятларына багъышлай биле. Олюмден сонърасына къалдырылгъан бу багъышлавгъа васиет деп айтыла. Яни бир де бир мусульман вефатындан сонъра мал-мулькюнинъ бир къысымыны хайыр муэссиселерине, мухтаджларгъа я да истеген кимселерге багъышлай биле. Лякин, динимизге коре, васиет оларакъ барлыкънынъ энъ зияде учьтен бири багъышлана биле. Чюнки вефат эткен кимсенинъ мирасында якъынларынынъ акъкъы бар. Сайгъылы мусульманлар! Ольген сонъ, мусульманнынъ малы Ислямнынъ къаиделерине коре пайлаштырылмалы. Бунынъ акъкъында ает ве хадислер бар. Буларгъа бакъып, эхлю суннет алимлери мирас укъукъыны ишлеп чыкъардылар. Бойледже, сой-соптан кимге не къадар иссе тюшеджеги беллидир. Юдже Раббимиз «Ниса» суресининъ 7-нджи аетинде бойле буюра: «Ана-бабанынъ ве акърабаларнынъ къалдыргъанларындан эркеклернинъ насиби бар; ана-бабанынъ ве акърабаларнынъ къалдыргъанларындан къадынларнынъ да насиби бар. Истер азындан, истер чокъундан, фарз оларакъ (белли бир иссе айырылгъан)». Мевзунен алякъалы хадисте исе, севгили Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюргъан: «Бир кимсе вефат эткенде, аркъасындан мал ташласа, о мал – мирасчыларынынъдыр» (Бухарий, «Фераиз», 25). Азиз муминлер! Инсаннынъ догъуштан олюмине къадар бутюн вазиетлерине къанун-къаиделер кетирген динимиз мирас даркъатылмасында да адалетни козь огюне алып, шу мевзуда тафсилятлы укюмлер кетирген. Мумин бир кимсе, ахирет ёлджулыгъына озгъарылгъанда, къалдыргъаны малдан, эвеля, дженазе масрафлары къаршылана. Сонъра, эгер бар исе, борджлары къапатыла. Артындан, малынынъ учьте бирини кечмемек шартынен, васиети ерине кетириле. Бутюн булардан сонъра исе, мирас варислерге кече. Мирас болюштирильген вакъытта, эр акъ саибине акъкъынынъ берильмеси эсастыр. Аллахкъа ве Онынъ эндиргени Къурангъа иман эткен эр мусульман мирастан пайына тюшкенге разылыкъ косьтермек ве агъа-къардашларынынъ акъкъына эль узатмакътан сакъынмакъ керек. Раббимиз де, мираснен алякъалы укюмлерини ачыкълагъандан сонъ, «Ниса» суресининъ 13-юнджи ве 14-юнджи аетлеринде бизлерни бойле тенбиелей: «Булар Аллахнынъ (къойгъан) сынъырларыдыр. Ким Аллахкъа ве Пейгъамберине итаат этсе, Аллах оны тюбюнден озенлер акъкъан дженнет багъчаларына къояджакъ, о ерде даимий къалыджакълар. Иште, буюк къуртулыш – будыр. Ким Аллахкъа ве Пейгъамберине къаршы исьян этсе ве сынъырларны кечсе, Аллах оны даимий къаладжагъы бир атешке сокъар ве онынъ ичюн алчалтыджы бир азап бар». Дегерли муминлер! Корьгенинъиз киби, бу дюньяда къазангъанларымыз бизим дегиль, мирасчыларынынъдыр. Эписини къалдырып кетемиз ве сой-соп буны озь ара пайлаша. Я биз озюмизнен не алып кетемиз, ич тюшюндикми?! Бизим янымызда хайыр ёлунда масраф эткенлеримиз къала – садакъаларымыз, зекятларымыз! Айса, чокъча садакъа берейик, чюнки, эсасында, биз оны озюмиз ичюн беремиз. Бельки фукъареден зияде озюмизге файдасы бардыр. Шейтан даима бизлерни фукъареликнен къоркъута ве, бойлеликнен, саранлыкъкъа итеклей. Раббимиз исе, джумертликни севе. Ойле исе, джумертликтен вазгечмейик, акъны козетейик, адалетли олайыкъ ки, Аллах да бизге рахметини ягъдырсын ве бизлерни къорчаласын.

ИСЛЯМДА КЪАДЫН

Опубликовано:

12.03.21 - ИСЛЯМДА КЪАДЫН   رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ اَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ اِمَامًا   [Раббена хеб лена мин эзваджина ве зурриййатина къуррате эюнив веʼджъальна лиль-муттекъине имама].   Азиз мусульманлар! Юдже Раббимиз инсанларны эркеклер ве къадынлар оларакъ яратты. Бунда сайысыз икметлер бардыр. Эркек ве къадыннынъ джемиетте фаркълы вазифелери олса да, олар, инсан ве къул оларакъ, Аллахнынъ къатында тенъдир. Аллахнынъ ризасына келишкен бир шекильде яшамакъ, дюньяда эйилик, адалет ве мерхаметнинъ яйылмасы, ярамайлыкъ, зулум ве акъсызлыкънынъ токътатылмасы ичюн тырышмакъ эм эркекнинъ, эм де къадыннынъ вазифесидир. Сайгъылы муминлер! Къуран-ы Керимде къадыннынъ джемиет ичиндеки ерини ве акъларыны анълаткъан пек чокъ ает бар. Атта, Къуранда «Ниса», яни «къадынлар» деп адландырылгъан бир суре бар. Инсанлыкънынъ анасы Хз. Хаввадан башлап, тарихта из къалдыргъан нидже къадын Къуранда анълатыла. Иманы ве джесаретинен Хз. Асие, иффети ве диндарлыгъынен Хз. Мерьем, сабыр ве теслимиетинен Хз. Хаджер эпимизге мисаль косьтериле. Севгили Пейгъамберимизге ильк инангъан ве оны бутюн кучюнен дестеклеген Хз. Хатиджедир. Ислям ёлунда ильк шеит олгъан къадын – Хз. Сумейедир. Пейгъамберимизнинъ ханесинден илимни инсанларгъа еткизген – Хз. Айшедир. Яни Ислам медениетинде къадынлар эркеклернен берабер юдже дегерлерни къорчаламакъ ичюн бир сырада куреше эди. Бу нумюнелер ярыгъында динимиз, миллетимиз ве медениетимизнинъ къадынгъа эр даим сайгъынен бакъмагъа ве акъларыны къорчаламагъа эмир эткен. Амма, кунюмизде динден узакълашув себебинден къадын акъларыны бозувлар чокълаша. Даа кучьлю яратылып, аиленинъ башчысы оларакъ тайин этильген эр киши, кучюни къорантасыны къорчаламакъ ерине, озюнден даа зайыф олгъан къадыны ве балаларына зулум этмек ичюн къуллана биле. Лякин Пейгъамберимиз: «Апайына къол котергенинъиз сизинъ хайырлынъыз дегильдир», – деп буюра. Языкъ ки, диндар корюнген кишилер де бойле зорбалыкъ япа, къадынларыны ынджыта ве акъларыны аякъ астына ала. Базылары «къоранта реиси меним» деп, деспотлыкъ япа ве къадыныны ыргъат еринде коре; башкъасы «мен Аллахкъа ишанам» деп, тенбеллик япа ве къорантасына бакъмай; дигери бала япа, сонъра исе, «мен джихад этем» деп, аилесини ташлап кете; биреви «экинджи апай олмакъ суннеттир» деп, алдатып, бир къадынны озюнен эвлендире; бир башкъасы да айырыла, «рызыкъ Аллахтандыр» деп, алимент биле тёлемей. Ойле сою да бар, даа тюневин абдест алмагъа огренди, энди ана-бабасына «сиз джаильсинъиз» деп акъарет эте. Бу адиселернинъ энъ худжур тарафы – инсанларнынъ динни озь менфаатына къуллангъаныдыр. Санки олар динге хызмет этмейлер де, дин оларгъа хызмет эте. Бойле бир акъай, бойле бир баба, бойле бир мусульман олурмы? Пейгъамберимиз (с.а.с.) не буюргъан? «Къадынлар акъкъында Аллахтан къоркъунъыз. Чюнки сиз, оларны Аллахнынъ эманети оларакъ алдынъыз ве Аллахнынъ адыны анъаракъ (никях къыйып), озюнъизге элял эттинъиз» (Муслим, «Хадж», 147). Бир дигер хадисинде де бойле буюргъан: «Сизинъ энъ хайырлынъыз апайына энъ гузель мунасебетте олгъанынъыздыр» (Тирмизий, «Рада», 11). Башкъа тарафтан феминизм фикирлерине къапылып кеткен къадын-къызларымыз де аз дегиль. Эр тарафлама Френкистан апайларына ошамагъа тырышалар. Къарардан зияде акъ талап этелер. Шу себептен къорантада хузурсызлыкъ пейда ола. Албуки, Ислам эм апайнынъ, эм де акъайнынъ табиатына коре акъ ве месулиетлерини тайин этти. Сайгъылы мусульманлар! Къадын-къызлар бизим аналарымыз, къызларымыз, къардашларымыз, апайларымыздыр. Эписининъ устюмизде акъкъы бар. Адалетли олайыкъ. Келинъиз, эманетни къорчалайыкъ, харам-элялны оларгъа огретейик ве, «Фуркъан» суресинде Раббимиз огреткени киби, дуа этейик: «Раббимиз! Бизге козюмизни айдынлатаджакъ къадынлар ве эвлятлар багъышла, ве бизни такъва саиплерине рехбер эт!»

 МИРАДЖ ГЕДЖЕСИ

Опубликовано:

05.03.21 – МИРАДЖ ГЕДЖЕСИ   سُبْحَانَ الَّذِى اَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَى الَّذِى بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ اٰيَاتِنَا   اِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ [Субханеллези эсра биабдихи лейлем мине’ль-месджиди’ль-харами иле’ль-месджиди’ль-экъса’ллези баракна хавлеху линуриеху мин аятина. Иннеху хуве’с-семиу’ль-бесыр].   Мухтерем мусульманлар! Бутюн Ислям алеми март 10, чаршенбе кунюни, март 11, джума акъшамы кунюне багълагъан геджеде мубарек Мирадж геджесине иришеджек. Бу гедже Пейгъамберимизнинъ (с.а.с.) энъ буюк муджизелеринден бири – Исра ве Мирадж муджизеси керчеклешти. Хазрет-и Пейгъамбер Месджид-и Харамдан Месджид-и Аксагъа, о ерден де Юдже Аллахнынъ хузурына чыкъты. Бу ёлджулыкъ ичинде пек чокъ иляхий икмет ве берекет бардыр. Шу мукъаддес ёлджулыкъ «Исра» суресининъ 1-нджи аетинде бойле анълатыла: «Бир гедже, онъа аетлеримизден бир къысымыны косьтермек ичюн, (Мухаммед) къулуны Месджид-и Харамдан этрафыны мубарек эткенимиз Месджид-и Акъсагъа алып баргъан Аллах нокъсан сыфатлардан узакътыр. О, акъикъатен, эр шейни эшитиджи, корюджидир». Мирадж – юкселиш демектир. Эр шейден эвель, юкселюв ёлларынынъ тек саиби Аллах олгъаныны бильмели. Бир мусульманнынъ юкселиши – Аллахкъа якълашмакъ иле олур. Бу себептен Пейгъамберимиз: «намаз – муминнинъ мираджыдыр» деген, чюнки Аллаха энъ якъын олгъанымыз вакъыт – седждедир! Ве бунъа коре бутюн ибадетлер ве гузель, севаплы ишлер бизни Раббимизге якълаштырыр ве бизни маневий юксельтир. Ойле исе мирадж – садыкъ ве самимий бир иман, ибадет ве итаат, ихляс ве такъва, гузель тербие ве ахлякъ, эйилик ве хайыр, догърулыкъ ве дюрюстлик, адалет ве севги, мерхамет ве шефкъат, достлукъ ве къардашлыкъ, сабыр ве себат, федакярлыкъ ве джумертлик, ярдымлашув киби фазилетлернен юксельмектир.   Сайгъылы мусульманлар! Пейгъамберимиз мираджта олгъанда куньде беш вакъыт намаз къарарлаштырыла. Онъа ве умметине Аллаху Теаля  «Аменеррасулю» деген мубарек сёзлерни бере. Бу Бакара суресининъ сонъ эки аети. Шу аетлерге коре, кучюмиз етишкени шейлерден сораладжакъмыз. Ойле исе озюмизни тюзетмек керекмиз. Арекетимиз, лафымыз мусульманджа олмакъ керек. Тек ибадетлерни япмакъ иле гузель мусульман олунмай инсанларгъа мунасебетимиз пек муим. Сиз, меселя намазны озюнъиз ичюн къыласыз, я этрафтаки инсанларгъа сизин мусульманджылыгъынъыз насыл тесир эте? Эльбетте ахлякъ вастасынен. Интернетте гизли аккаунт артына сакъланып олмайджакъ лафлар япарым да мени кимсе бильмез деп, тюшюнменъиз. Аллах эр шейни биле ве коре. Эр бир яланнынъ, ботен лафнынъ, акъаретнинъ эсабы оладжакътыр! Элял къазанчтан месулиетлимиз. Бала-чагъамызгъа элял локъма ашатмакътан, къомшуларымызгъа, этрафтакилеримизге нисбетен эйи арекет этмектен сораладжакъмыз. Къуллангъанымыз эр шейден, файдалангъанымыз эр ниметтен месулиетлимиз. Айрыджа Аллахнынъ эльчиси бизге буюк бир мужде алып келе – умметинден гунахкяр олгъанлар да дженнетке киреджек. Яни «Ля иляхе иллаллах» деген ве Аллахтан башкъасына къуллукъ этмеген кимселернинъ гунахлары багъышланаджагъы ве, сонъунда, дженнетке киреджеги муждесидир. Ахирет кунюнде Пейгъамберимиз, бизлер ичюн шефаат этеджек, яни багъышланмамыз ичюн Раббимизден ялвараджакъ. Иште биз де бойле бирбиримиз ичюн бу дуньяда хайыр дуа этеджекмиз. Пейгаъмберимиз бизни насыл мираджта унутмады, бизде бирбиримизни унутмайджакъмыз. Элимизден кельсе ярдым этеджекмиз, кельмесе гузель сёз айтаджакъмыз. Ич олмагъанда зарар бермектен къачаджакъмыз. Сайгъы ве урьметни быракъмайджакъмыз. Ама яманлыкъны, гунахларны, янълыш ёлларны, итаатсизликни быракъаджакъмыз. Ве джемаатнен берабер оладжакъмыз, агъа-къардаш ве бир-биримизге дженнет ёлунда ярдымджы. Шашмалап, айырылып шейтангъа ем олгъанларны элинден тутып арамызгъа къайтараджакъмыз ве къуртараджакъмыз. Раббим бизни догъру анълайыштан ве догъру ёлдан айырмасын иншаллах!

 САКЪАТЛЫЛЫКЪ: ДЖЕННЕТКЕ ИРИШТИРГЕН ИМТИАН

Опубликовано:

26.02.21 – САКЪАТЛЫЛЫКЪ: ДЖЕННЕТКЕ ИРИШТИРГЕН ИМТИАН   اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰـهِ اَتْقَاكُمْ [Инне экрамекум инделлахи эткъакум].   Азиз муминлер! Окъугъаным «Худжурат» суресининъ 13-юнджи аетинде Юдже Аллах бойле буюра: «Шубесиз, Аллах къатында энъ дегерлинъиз – Ондан энъ чокъ сакъынгъанынъыздыр». Мевзунен алякъалы хадис-и шерифте исе, Ресулюллах (с.а.с.) бойле буюргъан: «Аллах сизинъ корюнишлеринъизге ве малларынъызгъа бакъмай, юреклеринъизге ве ишлеринъизге бакъа» (Муслим, «Бирр», 34). Мухтерем мусульманлар! Инсангъа Раббимиз къатында дегер къазандыргъан – шан-шухрети, намы, къудрети, гузеллиги, сагълыгъы я да байлыгъы дегильдир. Инсан, затен, варлыкъларнынъ энъ шерефлиси оларакъ, Аллах къатында дегерлидир ве бу дегерни юксельтмесининъ ёлу ялынъыз иман, ибадет, эйи ишлер ве гузель ахлякънен мумкюндир. Шу себептен догъувдан я да сонърадан ортагъа чыкъкъан хасталыкъ ве сакъатлылыкъ аллары, аятнынъ керчеги олып, инсаннынъ нокъсаны дегильдир. Аксине, сабыр, себат ве гъайретнен дженнетке ириштирген бирер имтиан весилелеридир.   Къйметли мусульманлар! Сагълыгъымызны къорчаламакъ ве керек олгъаны вакъыт тедавий ёлларына мураджаат этмек Раббимизнинъ эмири, Пейгъамберимизнинъ суннетидир. Бугунь къаршы-къаршыгъа олгъанымыз юкъунчлы хасталыкъ бизлерге бу месулиетимизни бир кере даа хатырлата. Эпимиз мытлакъа тедбирлерге уймакънен, озюмизни ве миллетимизни къыргъынлыкътан къорчаламакънен мукеллефмиз. Бутюн гъайретимизге бакъмадан, Аллахнынъ такъдирининъ нетиджеси оларакъ, хасталансакъ, о вакъыт да тедавий олайыкъ, маневиятымызны кучьлю тутайыкъ ве сабыр этейик. Дегерли диндашларым! Элимиздеки эр бир нимет киби, яшагъанымыз эр зорлукъ да Раббимизнинъ разылыгъыны къазанмакъ ичюн бир себептир. Унутмайыкъ ки, эр инсан кучю нисбетинде месулиетлидир. Хасталангъан агъаларымызгъа, таталарымызгъа, къардашларымызгъа ве къоранталарына дестек олмакъ, дуаларымыз ве ярдымларымызнен оларгъа ялынъыз ве чаресиз олмагъанларыны дуйдурмакъ эпимизнинъ вазифесидир. Айны шекильде, юрегимизде беслегенимиз севгинен сакъат къардашларымызгъа умют ашлайыкъ, олар ичюн аятларыны къолайлаштырмагъа тырышайыкъ. Бу – оларнынъ джемааттан аладжакълары акъкъыдыр, дигерлерининъ исе, – вазифесидир. Дерди не олса-олсун, корип оламагъан кимсеге козь, лаф этип оламагъан кимсеге тиль, эшитип оламагъан кимсеге къулакъ, кезип оламагъан кимсеге аякъ, тутып оламагъан кимсеге эль олмакъ, бизлер ичюн эм вазифе, ве эм де шереф, хузур ве эджир къапысыдыр.

ШЕИТЛИК ВЕ НОМАН ЧЕЛЕБИДЖИХАН

Опубликовано:

19.02.21 – ШЕИТЛИК ВЕ НОМАН ЧЕЛЕБИДЖИХАН   وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِى سَبِيلِ اللّٰهِ اَمْوَاتًا   بَلْ اَحْيَاءٌ عِنْدَ رَ‌بِّهِمْ يُرْ‌زَقُونَ [Ве ля техсебенне’ллезине къутилю фи себилилляхи эмвата. Бель эхьяун инде Раббихим юрзекъун].   Урьметли мусульманлар! Юдже Раббимиз биз, инсанларны яратып, элимизде олгъан эр шейимизни, сайыламайджакъ къадар ниметлерни лютуф этти. Ниметлернинъ энъ буюги – инсангъа эбедий сеадетни багъышлайджакъ догъру имандыр. Аллахкъа имандан сонъ исе, энъ буюк дегерлерден бири – джаныдыр. Динимизде онынъ дегери о къадар буюк ки, Къуранда къабаатсыз инсаннынъ джаныны алгъан кимсе санки дюньяда яшагъан бутюн инсанларны ольдюрген киби буюк гунах ишлегени бильдириле. Ама ким де бир инсаннынъ джаныны къуртарса, санки дюньядаки бутюн инсанларны къуртаргъа киби савап аладжагъы да айтыла («Маиде» суреси, 5/32). Иште ойле йигитлер бардыр ки озь вакъытыны, малыны ве атта джаныны биле Аллахнынъ ёлунда феда эте. Бир исаннынъ дереджеси онынъ хакъ ёлунда нелер феда эте биледжегинен ольчюлир. Ама мында анахтар сёз – хакъ ёлда. Чюнки Аллах ичюн деп, миллет ичюн деп, озь менфааты яда партиясынынъ менфааты ичюн чапкъалагъан инсанлар аз дегильдир. Ялан-янълыш идеяларгъа, хаялларгъа къапылып омрюни зиян эткенлер ве халкъынынъ башына беля олгъанларны корьдик ве корьмектемиз. Факъат: «Муминлерден ойле (йигит ве къави) эрлер бардыр ки, Аллахнен япкъанлары анълашмагъа садакъат костерирлер. Бойлеликнен олардан кими адагъыны керчеклештирип (хакъ ёлда джаныны бергендир), кими де (гонъульден дженнетни ве шеитликни умит этип) беклемектедир. Олардан ич бири вазгечмек я да четке чекильмек (маначыкълар) иле (Аллах адына бергенлери сёзлерини) денъиштирмедилер. (Ахзаб, 33/23) Сайгъылы мусульманлар! Ватан, анджакъ огърунда джаныны феда эте биледжек эвлятлары олса, Ватандыр. Халкъ, анджакъ огърунда джаныны бере биледжек йигитлери олса, халкътыр. Динимизни, инанчымызны, бар олувымызны ве нумусымызны къорчалап, сакъламакъ ичюн нидже шеитлеримиз джанларыны бирдилер. Ве эминим ки, шимди де арамызда ойле инсанлар олгъаны ичюн, дегерлеримиз бинъйыллап яшар. Кечкен асырнынъ башында, къарышыкъ бир девирде, бутюн дюнья ве Русие дженклер ичинде парчаланып, ёкъ олаяткъанда, бир сыра втанпервер йигит ве зиялыларымыз халкъымызнынъ келеджегини тюшюнип, арекетке кечмек имкяныны булдылар. 1917 сенеси, март 25-те, Бутюн Къырым мусульманларынынъ топлашувыны кечирдилер. Анда Номан Челебиджиханны, Къырым, Литва, Полонья ве Беяз Русиенинъ муфтиси сайланды. Артындан, Номан Челебиджихан ве онынъ сафдашлары, 1917 сенеси, ноябрь айында, къырымтатар халкъынынъ I Къурултайыны топлап, миллий укюмет тиздилер. Диний ве миллий яшайыш джанланып башлагъан эди. Оларнынъ макъсады тек къырымтатар я да мусульманларны котермек дегиль эди, олар Къырымда яшагъан бутюн халкъларгъа хызмет этмек ичюн ёлгъа чыкътылар. Оларнынъ ниети: халкъларны барыштырмакъ, адалетни тиклемек ве Ватанны гуль бахчасына чевирмек эди. Лякин Русиеде яйылып башлагъан динсизлик акъымы Къырымны да раат къалдырмады. Орталыкъ къарышты. Арамызда юзберген айрылыкътан файдалангъан анархист кучлер 1918 сенеси Номан Челебиджиханны апс эттилер ве Акъяргъа алып кетип, февраль 23 куню къуршунладылар. Муфти, сиясетчи, етекчи, шаир, Номан Челебиджиханнынъ фаджиасы халкъ ве Ватан ичюн, Аллах ичюн джаныны феда этмек нумюнеси олды. О 33 яшында эди, Ватаныны ташлап къачмады, халкъынен берабер эм кульди эм окюнди. Онынъ къыскъа аяты инсанларгъа хызметнен берекетленди ве тиллерге дестан олду. Анджакъ онынъ энъ муим дереджеси шеитликтир. Шеит олгъанлар акъкъында Къуранда бойле сёзлер буюрыла: «Аллах ёлунда ольдюрильгенлерни сакъын олю сайманъ, аксине, олар тирилер, Рабблери янында рызыкъларгъа наиль олалар» («Аль-и Имран» суреси, 2/169). Аллах Номан Челебиджиханнынъ ве даа сонъраки йылларда шеит этильген бинълернен семетдешимизнинъ рухуна рахмет эйлесин! Бизлерге де оларнынъ аятларындан дерслер алып, Аллахкъа лайыкъ къул, Мухаммедке (а.с.) ляйыкъ уммет, Ватангъа лайыкъ эвляд эйлесин!