Хидает - Страница 4 из 7 - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК | Страница 4

Пятница

29

мая

6
Шевваль
1441 | 2020
Утр.3:01
Вос.4:51
Обед.12:46
Пол.16:48
Веч.20:30
Ноч.22:20
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Издания Галерея

Хидает - Страница 4 из 7 - ЦРО ДУМК

Омюр баари

Опубликовано:

Инсанлардан энъ чокъ Нух Пейгъамбер (а.с.) яшады, бинъ йылгъа кельди. Ондан, аяты насыл кечти, деп соралгъанда: «Бир къапыгъа кирдим, экинджисинден чыкътым», деп буюрды. Яни бинъ йыл яшагъанына бакъмадан, аяты бир ань киби кечти. Аллаху Теаля бизге буюк бир хазине берди. Бу хазиненинъ ичинде олгъан энъ буюк къыйметлер - иман, акъыл ве омюрдир. Бу бизим ичюн энъ буюк ниметлер ве оларны гузель бир шекильде къулланмакъ керектир. Бизге бу дюнья аяты бир кере бериле, ахиретимиз бу дюньядаки аятны насыл кечиреджегимизнен багълы. Онынъ ичюн келеджекте пешман олмамакъ ичюн, Аллаху Теаля бизге берген ниметлернинъ къыйметини билип, аятны гузель кечирмели. Инсан аятынынъ энъ берекетли мевсими – генчликтир. Онъа даа «омюрнинъ баари», деп айталар. Чюнки генчликте кучь, чалышмагъа истек, джесарет, хафыза… инсанда эр шей бар. Омюрнинъ темели исе балалыкъ ве генчликте къурула. Генчлик – инсаннынъ маневий къыйметлери ве табиатынынъ шекилленген заманыдыр. Къартларымыз: «Агъач яш экен эгилир», дейлер. Инсан табиаты ве омюр бакъышлары шекилленип пекитильген сонъ, оларны денъиштирмек чокъ зордыр. Онынъ ичюн адамнынъ генчлик чагъына буюк дикъкъат айырып, энергиясыны догъру ёлгъа, хайырлы ишлерге ёнъельтмек керекмиз. Омюрнинъ энъ энергик девири олгъан генчликте, инсаннынъ фикирлерине де буюк дикъкъат айырмалы. Кенди арзуларына, нефсине аким чыкъ-къан генч, Аллаху Теаля огюнде даа къыйметлидир. Хадис-и шерифте шойле кече: «Аллах, бала давранышлары олмагъан, хайыргъа чевирилип, намусыны сакълагъан генчни севе» (Ахмед, IV, 151). Хз. Али шойле деди: «Эльден кетмегенинден эвель бу эки шейнинъ къыйметини анъламакъ зордыр: биринджиси сагълыкъ, дигери исе генчликтир». Онынъ ичюн генчлерге, бу дюньягъа келювининъ себебини анълатмакъ, хатырлатмакъ керектир. Яшагъанымызнынъ манасы – Аллахкъа итаат этмек, Ватан, миллет ве аилесине хайырлы бир эвлят олмакътыр! девамы бар…   АЙШЕ Дуран

Къырым Муфтилиги дерслерге давет эте!

Опубликовано:

Янъы окъув йылынынъ башлангъанынен, Къырым мусульманлары Диний Идареси маариф фаалиетини девам эте. Татильден сонъ, Муфтиликте фаркълы сааларда курслар ачылды. Ислям дини эсас-лары. Къуран курслары: • «Халкъ медресеси» курсына экинджи сефер къабул этюв илян этильди. Программа черчивесинде, Ислям дини эсаслары, арап элифбеси, Къуран окъувы ве къырымтатар халкъынынъ миллий аньанелери огрениле. 15 яшындан башлап йигитлер ве эркеклер давет этиле. Дерслер, эр джумаакъшамы куню саат 18:00 «Сеит-Сеттар» диний куллиесинде, Акъмесджит ш., Клара Цеткин сокъагъы, 34 адреси боюнджа кечириле. • Къадын-къызлар, тезлештирильген Къуран окъувы курсларына давет этиле. Курс учь ай девам этеджек. Дерслер эр базар куню саат 11:00 - 12:00 къадар КЪМДИ конференц-залында (Акъмесджит ш., Курчатов сокъ., 4) олып кечеджек. Язылмакъ ичюн телефон: +7 (978) 031 75 60. • Кене де къадын-къызлар ичюн, Къуран окъувы курслары Борчокъракъ къасабасынынъ джамисинде де отькериледжек. Язылмакъ ичюн телефон номерасы: +7 (978) 049 09 51. • Къырым Муфтилигинде, Ислям дини эсаслары, намаз, зекят, къадынларгъа аит инджеликлер, рухий-маневий суаллерге де джевап тапмакъ ичюн, эр афта семинарлар отькериле. Тавсилятлыджа: +7 (978) 892 07 26 телефон номерасы вастасы иле огренмек мумкюн. • Арап тилини огренмеге истегенлер ичюн Къырым мусульманлары Диний Идаресинде арап тилининъ «Медине курсы» кечириледжек. «Медине курсы», 34 дерстен ибарет олып, 5 ай девам этеджек. Динълейиджилернинъ къабул этюви тестлерден сонъ олып кечеджек. Курс программасы, лакъырды этюв, окъув, язув ве анълав къабиелиетини инкишаф эттирмеге ярдым эте. Дерслер базарэртеси ве джума куньлери саат 17:00 кечириледжек. Курсларгъа 2019 сенеси октябрь 31 кунюне къадар язылмакъ мумкюн. Дерслерге 14 яшына еткен йигитлер ве эркеклер къабул этиле. Малюмат ичюн телефон номерасы: +7 (978) 738 23 12. «Янъы баарь» маариф лейхасы исе мектептен эвель яшындаки балаларны янъы окъув йылына давет эте. Мында балалар меракълы ве эгленджели шекильде диний бильгилерни алабиле: арап тили, дуалар, Пейгъамберлернинъ аяты. «Янъы баарь» оджалары, земаневий окъутув усулларындан файдаланалар. Язылынъыз: +7 (978) 038 17 05, +7 (978) 014 51 83. Къырымтатар тили курслары: • Къырым ве Севастополь шеэри мусульманлары диний идаресинде, къырымтатар тилининъ огренилюви боюнджа курсларгъа невбеттеки группа къабул этильди. Курс программасы, тильни башлангъыч севиеде огренмеге башлагъан талебелер ичюн тешкиль этильди. Бундан да гъайры, дерслер девамында курс иштиракчилери, къырымтатар тилинде къонушув, язув ве окъув теджрибесини къазанаджакъ. Дерслер афтада эки кере (салы ве джумакъшамы куньлери) кечириле. Дерслер 3,5 ай девам этеджек. Инглиз тилининъ огренилюви: • «Файдалы илим» окъутув-маариф лейхасы черчивесинде, балалар ичюн инглиз тили боюнджа янъы группаларнынъ ачылувы илян этиле. Биринджи такъымгъа – 6-9 яшындаки балалар, экинджи группагъа исе 10-13 яшындаки балалар давет этиле. Дерслер эр джумаакъшамы ве базар куньлери кечириледжек. Язылмакъ ичюн телефон номерасы: +7(978) 143 05 07. Адрес: Акъмесджит ш., Победа джаддеси, 128. Тикиш курслары: • Эль ишини севген ханымлар ичюн «Тикиш курслары» ачыладжакъ. Курс динълейиджилери, эр куньлюк аятта ве эр эвде керек олгъан урба ве шейлерни тикмеге огренеджек. Курс дёрт ай девам этеджек. Истегенлер: +7 (978) 738 23 14 телефон номерасы вастасы иле мураджаат этебилелер. Къырым мусульманлары Диний Идареси теклиф эткен дерслерге къошулынъыз! Къырымнынъ чешит районлары ве койлеринде отькерильген дерслер акъкъында малюматны ерли имамлардан огренмек мумкюн.

Раим Гъафаров: «Эдждатларымызнынъ бизге къалдыргъан бутюн эманетлерге саип чыкъайыкъ!»

Опубликовано:

Бугуньки субетдешимиз, миллетимизнинъ келеджеги ве бугуньки вазиети акъкъындаки фикирлеринен пайлашты… Къырым Муфтисининъ ярдымджысы Раим Гъафаров. Раим оджа, билемиз ки, имамлыкъ фаалиетинден эвель сиз тиджаретнет огърашып, фаркълы девлетлерде чалыштынъыз… Тюркиеде окъугъан вакъытларымда бир ширкетте тыш тиджарет мудири олып чалышмагъа башладым, бунынъ саесинде дюньянынъ бир чокъ ерини вазифем боюнджа зиярет эттим.. Дженюбий Африка, Алмания, Италия, Полония, Чехия, Сербия, Акърусие, Къазахистан, Катар, Дубаи киби ерлерге бармагъа къысмет олды. «Дин анълайышлары чокълашкъан бу вакъытларда озь эдждатларымызнынъ ёлуны, мезхебимизни ве Эхли Суннетни къорчаламакъ керекмиз!» Сизинъ омюр ёлунъыз диний фаалиетнен багълы олгъаныны не заман анъладынъыз? 15 яшында олгъанда, диний тасиль алмакъ ичюн, Тюркиеге кеттим, озюмни фаркълы сааларда тапмагъа тырыштым. Амма эр кеснинъ къадер адында бир баш язысы бардыр. Озюмни башкъа бир ишке атсам, аят бир сильтем берип, мени кене озь ёлума къайтара эди. Бу ёлнынъ меним ёлум олгъаныны даа зияде мында, Къырымда, анъладым, чюнки къайткъан сонъ, мында оджаларгъа, имамларгъа ихтиядж бар олгъаныны корьдим. Кендинъиз акъкъында тариф этинъиз… Не ерде догъдынъыз, тасильни къайда алдынъыз? 1982 сенеси Самаркъанд шеэринде догъдым. Бабам музыка дерси оджасы, анам ресим оджасы олып чалыштылар. 1990 сенеси Къырымгъа, къартбабаларымнынъ яшагъан Акъ-Шейх районына келип ерлештик. 1997 сенеси Муфтилигимиз тешкиль эткен имтиандан кечип, Тюркиеге окъумагъа кеттим. Анда Имам-Хатип лицейинде, ондан сонъ Иляхият факультетинде ве аспирантурада окъудым. Эвлийим, огълум бар. Омюраркъадашым да Муфтиликте чалыша. Озюмизни буюк Муфтият къорантасынынъ бир парчасы, деп саямыз. Сиз, эсасен, Къырым, Ватаннен багълы шиирлерни язасынъыз. Сизни не ильхамландыра? Энъ севимли дёртлюгинъиз бармы? Омюр бою бир чокъ ерни барып корьдим, фаркълы ерлерде яшадым ве анъладым ки, эр кеснинъ озь Ватаны бар. Къартбабаларымыз бизни бошуна мында къайтармады. Шиирлеримде, Къырымгъа севги ашламагъа тырышам. Мени, Къара денъиз, Къырымнынъ эр кошеси ильхамландыра. Бутюн сатырлар юрегимден чыкъкъаны ичюн, эписи къыйметлидир. «Диний Идаремиз, диний тасиль алмагъа истегенге эр тюрлю имкянларны тапмагъа азыр» Сиз, Къырым Муфтисининъ ярдымджысы олып, имамлар иле чалышасынъыз. Бугунь Къырымда диний маарифнинъ тенденциялары акъкъында тариф этинъиз. Муфтиятымыз бу ёлда буюк ишлер япа, бугуньде бугунь диний тасиль алмакъ ичюн, ич бир маниа ёкъ десем, янълыш олмаз. Бизим вакъытымызда бойле фырсатлар ёкъ эди. Бугунь хафиз олмакъ истесенъ, ал санъа Хафызлыкъ медресеси, имам олмакъ истесенъ, ал санъа Къалай мед-ресеси бар. Алий тасиль аладжам, десенъ, энъ гузель университетлерде окъумагъа имкянынъ бар. Ёкъ, энди яшым кечти, амма динимни, ибадетимни огренмек истейим, коюмде моллалыкъ япмагъа истейим, десенъиз, «Халкъ медресеси», бутюн джамилеримизде Къуран окъувы курслары чалыша. Къадынлар ичюн Къырымнынъ дёрт кошесинде къадын оджаларымыз дерс бере. Балачыкъларымыз ичюн «Файдалы илим» маариф лейхасы хызмет косьтере. Къырымдаки тасильнинъ йылдызы олгъан «Зынджырлы медресе» де Диний Идаремизге къайтарылды, иншаллах, заман иле бу мешур окъув юрты, эвельде олгъаны киби, тасиль ёлуны айдынлатаджакъ. Диний Идаремиз диний тасиль алмагъа истегенге эр тюрлю имкянларны тапмагъа азыр. Бугунь имам насыл олмалы? Имам сабырлы, ферасетли олмакъ керек. Имам джемаатынынъ огюнде оладжакъ, аркъасында дегиль. Ватанында миллетинен берабер олмакъ керек. Энъ муим къыйметлеримизни – динимиз, тилимиз, адетлеримизнинъ къорчаланмасы ичюн, къолундан кельгенини япмалы. Буны япкъанда, кимсенинъ лафындан къоркъмамакъ керек. Япкъан ишини де бир тек Аллах ризасы ичюн япмалы. «Имамларымыз, Къырымда эзанлар сусмасын, джамилер чалышсын, деп, эр вакъыт ог сыраларда ер алдылар» Имамлар инсанларнен чалышып насыл меселелерге расткеле? Джемаатнен чалышмакъ пек къыйын, эр кеснинъ табиаты фаркълы, эр кеснинъ сыкъынтылары бар. Аллах эписинден разы олсун. Имамлар озь вазифелерини эйи севиеде эда этмекте. Къырымда эзанлар сусмасын, джамилер чалышсын, деп, эр вакъыт ог сыраларды ер алдылар. «Къырымда озь-озюни эр джеэттен таныгъан янъы несиллер етиштиреджекмиз!» Миллетимизнинъ келеджегине даир не акъта тюшюнмели? Тарихкъа бакъынъыз, бир кунь къайтырмыз деп, уйкен несиль Къырым асретинен яшады. Авдет этип ерлештик. Эвлеримизни къурдыкъ. Балаларымыз окъуй, чалыша. Башкъа миллетлернен достане яшап, Ватанымызны эп берабер гузеллештиреджекмиз. Джамилер, мектеплер, медреселер, багъ-багъчаларны къураджакъмыз. Къырымда озь-озюни эр джеэттен таныгъан янъы несиллер етиштиреджекмиз! Миллетнинъ келеджеги маневий, медений ве маддий тарафтан зенгин олмасы ичюн, эр бир къырымтатары не япмалы? Эр кес: «Мен бугунь не япабилем, насыл файда кетиребилем», деп тюшюнмек керек. Келеджегимизнинъ гузель олмасы ичюн, бугуньки фырсатларны къулланмагъа, бугуньки кунюмизни гузеллештирмеге тырышмакъ керекмиз. Бутюн сааларда фааль олмалымыз. Окъуйыджыларымызгъа тилеклеринъиз!.. Эдждатларымызнынъ бизге къалдыргъан бутюн эманетлерге саип чыкъайыкъ! Миллетимизге сагълыкъ-селяметлик, акъыл-ферасет, эр девирни гузель этип анъламагъа тилейим. Динимизге, тилимизге, адетлеримизге, эдждатларымызнынъ бизге къалдыргъан бутюн эманетлерге саип чыкъайыкъ! Бирлик-бераберликте озь Ватанымызда яшап, инкишаф этмемизни тилейим!   ЭВЕЛИНА Аблязова

Аллахкъа къуллыкъ шууры (2)

Опубликовано:

Аллахкъа кереги киби къуллыкъ эткенлер, къуллыкъ шуурынен арекет эткен инсанлар, Аллахкъа эсап береджеклерине инанып, эсап шуурынен яшайлар. Бу мевзуда Китабымыз Къуранда бойле айтыла: «Эй, иман эткенлер! Аллахтан къоркъунъыз (Онъа къаршы кельмектен сакъынынъыз); эр кес ярынгъа (эсап кунюне) не азырлагъанына бакъсын; Аллахтан сакъынынъыз, чюнки Аллах япкъанларынъыздан хабердардыр» («Хашр» суреси, 59/18 ает). Къулларнынъ разылыгъынен Аллахнынъ разылыгъы арасында бирисини сайламакъ керек олгъанда, Аллахнынъ разылыгъыны сайламакъ… Дюнья ве ахирет менфааты арасында ахирет менфаатыны устюн къоймакъ… Чюнки бизим эбедий мекянымыз – ахиреттир. Келип кечкен шей кечеджегине коре, къалыджы олгъан шейни сайламакъ – акъыл саиби инсанларнынъ хусусиетидир. Мусульман – дюнья аятына фанийлиги къадар эмиет берир; ахирет аятына да эбедийлиги къадар эмиет берир. Дюнья аяты бир имтиан ери оларакъ, бизге ахирет аятынынъ огюнде берильди. Инсан, берильген бу аятнынъ бир макъсады олгъаны шуурынен омюрге бакъа. Амма макъсадыны унуткъанлар ве берильген омюр оюн ве эглендже олгъаныны тюшюнгенлер ичюн, эки аят шууры ёкъ. Олар, берильген бу дюнья аятында, нефислери истеген киби яшарлар. Олар ичюн экинджи бир аят, яни эбедий омюр, деген шей ёкъ. Аллах, дюнья ве ахиретни бойле къыяслай: «Дюнья хаяты тек бир оюн ве бир эглендже. Эльбетте, ахирет аяты Аллахтан сакъынгъанлар ичюн даа хайырлыдыр. Аля даа акъылланмайджакъсынъызмы?» («Энам» суреси, 6/32 аят). Базы инсанлар «эбедий аяткъа инанамыз», дейлер. Олар да дженнет ве джеэннемге инаналар. Базы алларда бу инанув тек сёзде къала. Бу инсанлар, озьлерини дженнетке алып бараджакъ ве джеэннемден узакълаштыраджакъ ишлер япмайлар. Иште, тек тильнен айтып, юреклеринде иман олмагъан ве онъа коре яшамагъан адамлар акъкъында Аллах бойле айта: «Инсанлардан ойлеси бар ки, «Аллахкъа ве ахирет кунюне иман эттик» дерлер. (Амма асылында) Олар иман этмедилер» («Бакъара» суреси, 2/8 ает). Олардан «Биз Аллахнынъ къулумыз», деп айткъанларыны эшитирсиз. Анджакъ базы инсанлар буны шуурлы айта, базылары исе шуурсыз… Асылында «биз де Аллахнынъ къулумыз» джумлеси, шуурсыз инсанларнынъ агъызларында къуп-къуру бир сёзден ибареттир. Мусульман тек Аллахкъа теслим олгъан бир шахыстыр. Аллах, Юдже китабы – Къуранда – не буюргъан олса, мусульман онъа теслим олмакъ керек. Къуллар оларакъ бизим япмамыз керек олгъан шей – Раббимизнинъ эмирлерини эшиткенвакъытта, къуллыкъ борджумызны ерине кетирмектир. Базы инсанлар башкъа бирисине итаат эте, амма Аллахнынъ къойгъан къанун ве эмирлерине къаршы келе ве исьян эте. Иште, бу буюк бир зыддиеттир. Къул, Аллахнынъ эмирлери иле къулларнынъ эмирлери къаршы къаршыгъа кельген вакъытта, Аллахнынъ эмирлерини ерине кетирмели. Унутмамакъ керек ки, итаат этмек ве итаат эткенни севмек керексинъ. Келип кечиджи дюньянынъ аркъасындан авеснен чапкъан инсаннынъ, эбедий аяты ичюн тенбель ве авессиз олмасы шашыладжакъ бир шей. Аллахкъа теслим олгъан бир мусульман къул, Аллахкъа ве Ресулине итаат этмекнен месуль оладжакъ. Яни Китапкъа (Къурангъа) ве Суннетке шартсыз бир итаат олмакъ керек. Китап ве Суннетнинъ къаршысында ич бир мусульманнынъ, «истесем, ойле, истесем, бойле япарым», демеге акъкъы ёкъ. Аллах, къулларына, къуллыкъ насыл этип япмакъ керек олгъаныны бильдирген сонъ, къулларнынъ бунынъ аксине бир къуллыкъ чыкъармагъа акълары ёкъ. Аллахкъа ибадет эткенлер, эр ал ве вазиетте Аллахкъа итаат эткен инсанлардыр. Аллахнынъ эр бир эмирине итаат – Аллахкъа ибадеттир. Ахиреттеки бизим къуртулышымыз – дюньяда къазангъан макъамлар, байлыкълар, шан-шурет дегиль. Буларнынъ эписи ахиретте устюнлик себеби олмайджакъ. Устюнлик – тек Аллаху Теалягъа гузель бир шекильде къул олмакътыр. Ким Аллахкъа гузель бир шекильде къуллыгъыны япкъан олса ве бу алда Аллахкъа къавушкъан олса, о инсан къуртулышкъа иришкендир. Не ерде олсакъ, олайыкъ, не иш япсакъ, япайыкъ, денъишмеген эсас вазифемиз – бизни ёкътан яраткъангъа къуллыкъ вазифемизни энъ гузель шекильде эда этмектир. Инсан, дюньясыны къурып, раат яшамакъ ичюн, зенаат къазанмакъ ёлунда не къадар къыйынлыкълар чеке... Бир тюшюнейик, я ахирет аятыны къурмакъ ичюн не къадар арекет ве гъайрет этемиз, аджеба? Аллах, къулларына насыл яшайджакъларыны бильдирди. Аллах, эр девирдеки къулларына Озь къанун ве эмирлерини ачыкълады. «Эй, инсанлар! Сизни ве сизден эвелькилерни яраткъан Раббинъизге къуллыкъ этинъиз де, бойлеликнен, Аллахтан къоркъкъан инсан алына келирсинъиз» («Бакъара» суреси, 2/21 ает).   ИСА Велиев

Урба киймек суннети

Опубликовано:

Пейгъамбер (с.а.с.) беяз тюстеки урба севе эди. Къадын кийимлери акъкъында айтсакъ, базыларнынъ фикирине коре, суннет боюнджа къадынлар даа чокъ къара тюслю урбаларны киймек керек, амма бу янълыш фикир. Мухаммед Пейгъамбер (с.а.с.) кийингенде, урбанынъ сагъ тарафындан башлай эди. Мисаль оларакъ, кольмекни сагъ элинден, штанларны исе сагъ аякътан башлап киймек керек. Пейгъамберимиз (с.а.с.) урбаларны сол тарафтан башлап чыкъаргъан эди. Намазны баш кийими иле къылмагъа суннеттир. Аякъкъапларны сагъ аякътан киймек керек. Аякъкъапларны чыкъаргъанда исе, сол тарафтан башламакъ керектир.

Аллахны унутмакъ

Опубликовано:

Дюньягъа багъланып къалмасынынъ нетиджесинде инсан, Аллахны, ахиретни ве динини унута. Бойле олгъанынынъ себеби - инсаннынъ, озюни ве Яратыджысыны унутып, кибирге тюшкени ве «ич кимсеге мухтадж дегилим», деп тюшюнгенидир. Дуньявилейлешюв – Аллахтан узакълашув, киббарланув, Аллахнынъ ниметлерини ве аетлерини унутув ве инкяр этюв манасына келе. Аллахнынъ сонъсуз ниметлерини инкяр эткенлернинъ вазиетлери Къуран-ы Керимде чешит мисаллернен анълатыла. Къуранда инсаннынъ Аллахнен мунасебетинде «Унутув» меселеси учь болюмде кече: 1)Инсаннынъ Аллахны унуткъаны… 2)Аллахнынъ инсанны унуткъаны… 3)Аллахнынъ инсангъа озь озюни унуттыргъаны Бу мевзуда бу эки аетке бакъайыкъ: «Аллахны унуткъан ве бу себептен Аллах да оларгъа озь озьлерини унуттыргъан инсанлар киби олманъыз. Олар ёлдан чыкъкъан (Фасыкъ) кишилердир» («Хашр» суреси, 59/19 ает), «Мунафыкъ эркеклернен мунафыкъ къадынлар (сизден дегиль) бири-бирилериндендир. Яманлыкъны эмир этип, эйиликни ясакъларлар ве эллерини къапатырлар (къызгъанчлыкъ япарлар). Олар Аллахны унуттылар, Аллах да оларны унутты. Шубесиз, мунафыкълар олар фасыкълардыр» («Тёвбе» суреси, 9/67 ает). Къуран джеэтинден бакъкъанымыз заман проблеманынъ «Инсаннынъ Аллахны унутмасындан» чыкъкъаны ачыкътан корюне: инсан Аллахны унутса, Аллах да инсанны «унута» я да Аллах инсангъа озь озюни унуттыра. Бундан да гъайры, Къуран джеэтинден бакъсакъ, «Аллахны унуткъан адамларнынъ, «мунафыкълар» я да «фасыкълар» олгъаныны анълаймыз. Къуранда, инсаннен багълы унутув меселесининъ бир де «Эсап кунюни унутув» шекилинде анъылгъаныны коремиз. «Джасие» суресининъ 34-нджи аетинде айтыла ки: «О кунь бойле айтылыр: «Сиз дюньяда олгъанда, бу куньге къавушаджагъынъызны насыл унуткъан олсанъыз, Биз де сизни ойле унутаджакъмыз. Еринъиз атештир ве сизинъ ичюн ярдымджыларынъыздан ич кимсе ёкъ» («Джасие» суреси, 45/34 ает). Асылында «Эсап куню»ни унутмакъ, демек, дюньяда япкъанларындан «бир кунь» Аллахкъа эсап береджегини унумакътыр. Нетиджеде, коремиз ки, бу да Аллахны унутмакънынъ нетиджесидир.   Асыл суаль бу: Инсаннынъ Аллахны унутмасы не демек? Джевабы исе бойледир: Инсаннынъ Аллахнен мунасебетини ёкъ саймасы, корьмемесидир. Аллахнынъ инсаннен мунасебети дегенимиз вакъытта, инсаннынъ яратылувы, бар олгъаны, аятыны девам эткени, яшагъаны – бир тек Аллахнынъ истегинен олгъаныны унутмакътыр.   Я «Унутмакъ» не ичюн бу къадар, яни Аллахнынъ разылыгъыны ёкъ этеджек къадар муимдир? Чюнки бу мунасебеттен долайы, инсаннен Аллах арасында бир акъ-укъукъ пейда ола. Инсан, унуткъанда, бу акъ-укъукъкъа дикъкъат этмесем де олур, деп тюшюне. Инсанны яраткъан Аллах, онъа вазифелер берген. Бундан да гъайры, инсаннынъ дигер варлыкъларгъа нисбетен вазифелерини де бильдирген. Бунъа коре, эгер инсан Аллахны унутса, Аллахнынъ къойгъан сынъырларыны да унута, демек. «Аллахны унутмакъ» дегенде, не анъламакъ керекмиз? «Аллахны унутмакъ»  – «Аллах – ёкъ», демек дегильдир. Амма Аллахны акъылнынъ энъ аркъасына къоймакъ, кунь тертибинде тутмамакъ, Оны ёкъ сайып, бир дюнья къурмакъ манасына келе. Озь башыма догъам, озь башыма нефес алам, несилимни озь башыма девам эттирем ве бутюн буларнынъ нетиджесинде де, озь къанунымны озюм къоям. Насыл истесем, ойле де яшарым, демеге башлай. Инсан Аллахны унутса, дюньяда, Аллахнынъ ольчюлерине коре дегиль де, башкъа ольчю ве къаиделерге коре яшамагъа башлай. Башкъаджа айтаджакъ олсакъ, «инсан озь арзу ве истеклерини иляхлаштырмасы» алыдыр. Аетнинъ девамында, «Аллах оларгъа озь озьлерини унуттырды…», – деп айтыла.  Нетидже оларакъ айтмакъ мумкюн ки, олар къыямет куню ойле бир къоркъунчлы алгъа къалырлар. Аллаху Теаля инсангъа дюнья ве ахиретнинъ манасыны, дюньягъа не ичюн кельгенини, онъа бу къыскъа омюрнинъ ве бу къадар чокъ ниметлернинъ не ичюн берильгенини ве месулиети не олгъаныны хатырлата. Онъа терен ве тесирли бир къуллукъ шуурыны ашлай. Бунъа къаршылыкъ Аллаху Теаляны унутмакъ исе, инсанны юдже алемлерден къопарып бутюн варлыгъынен дюньягъа сарылмасына себеп ола. Дюнья севгиси оны, хайырлы ишлерден узакълаштырып, гунахлар чукъурына итеклей.  Гъафлетнен дюнья пешинде чапмакъ, ахирет ичюн ич бир азырлыкъ япмамакъ, нефисни ибадет ве такъванен темизлемеге тырышмамакъ, бундан да гъайры, гунахлар батагъына тюшмек – инсаннынъ озь озюни унутмасы манасына келе. Бойлеликнен, Аллахны унуткъангъа, Аллах кендисини унуттыра, яни дюньяда ве ахиретте асыл файдалы оладжакъ шейлерни япмасыны унуттыра. Чюнки инсаннынъ, керчектен, озь нефсини тюшюнмеси – оны темизлемеси, тербие этмеси, демектир. О алда Аллахны унуткъан, озь джаныны да унуткъан ве ихмал эткен ола. Инсан, озь джаныны ихмал эткени ве унуткъанынынъ нетиджеси азапкъа махкюм эте. Шубесиз, озьлерини унутып, къуллыкъ вазифелерини ихмал этип, джанларыны атешке аткъанлар, оны къуртарып дженнет багъчаларына ириштиргенлер бир олмаз. Керчек къуртулыш ве мувафакъиетке иришкенлер, шубесиз, Аллахны унутмагъан, даима Аллахны зикир эткен, Аллахкъа итаат ве ибадет этип, нефислерини темизлеген дженнетли инсанлардыр. Аллаху Теаля бойле буюра: «Эр бир инсан олюмнинъ дадыны аладжакъ. Япкъанларынъызнынъ къаршылыгъы анджакъ Къыямет куню тамамынен бериледжек. Ким джеэннемден узакълаштырылып, дженнетке къоюлса, керчектен, о къуртулышкъа иришкендир. (Яхшы билинъиз ки,) бу дюнья аяты алдатыджы шейлерден ибарет» («Ал-и Имран» суреси, 3/185 ает). Я Аллаху Теаля «унутмакъ»тан узакъ олгъанына коре, «Аллахнынъ инсанны унутмасы» насыл ола? Энъ къоркъунчлысы шу ки, ким Аллахны унутса, Аллах да онъа айнысынен къаршылыкъ берип, О да, о инсанны унута. Эгер Аллах бир инсанны ёкъ сайса, бу не къадар да къоркъунчлы бир шей, буны тюшюнмек биле къоркъунчлыдыр. Аллахнынъ Рахмети, мерхамети, берекети, лютфи, селяметининъ кесильмеси не къадар да аджджыдыр. Аллахнынъ унутмасы, къулуны азапкъа терк этмеси ве рахмет этмейип, азаптан къорчаламамасы. Пейгъамбер Эфендимиз (с.а.с.) буюрды ки: «Къыямет куню къул (эсап бермек ичюн) кетирилир. Аллах онъа: «Мен санъа къулакъ, козь, мал ве эвляд бермедимми? Санъа айван ве экинлерни бермедимми? Сени буларгъа баш олмакъ, оларнен файдаланмакъ ичюн сербест быракъмадыммы? Аджеба, Менимнен бугуньки бу къаршылашувны ич тюшюндинъми?», – деп сорайджакъ. Къул да: «Ёкъ», деп айтаджакъ. Аллаху Теаля: «Ойле исе бугунь мен де сени унутаджам, тыпкъы сен (дюньяда) мени унуткъанынъ киби!» буюраджакъ» (Тирмизи). Къуранда «унутмакъ» меселесинен багълы башкъа бир сёз де «гъафлет»тир. Яни Аллахнен мунасебети фаркъында олмагъан инсанны анълаткъан «гъафиль» сыфатынен багълы. Иште, о «гъафиллерни» анълаткъанда, Къуран, бакъынъыз, насыл этип буюра: «Оларнынъ къальплери бар, оларнен тюшюнмезлер, козьлери бар, оларнен корьмезлер, къулакълары бар, оларнен эшитмезлер. Иште, олар айванлар киби, атта даа шашкъындырлар. Иште, гъафиллер олардыр» («Араф» суреси, 7/179 ает). Демек ки, Къурангъа коре, гъафлет чукъурына тюшкен инсаннынъ къальби анъламакъ, козьлери корьмек, къулакълары эшитмек хусусиетини джоя. Гъафлет сёзюнинъ терси «Аллахнен берабер олмакъ», демектир. Бунъа, Къуран ифадесинен «Зикруллах», деп айтамыз. «Зикруллахтан узакъ», яни «Гъафиль» ве «Аллахны унуткъан» инсанны Къуран бойле анълата: «Рахман олгъан Аллахны анъмакътан узакъ яшагъангъа, янындан ич бир вакъыт айырылмайджакъ бир шейтанны аркъадаш оларакъ берирмиз. Энди о шейтан даима онынънен берабердир» («Зухруф» суреси, 43/ 36 ает). Бу аеттен анълагъанымызгъа коре, Аллахны унуткъаннынъ янына шейтан къоюла ве онынъ аяты энди шейтаннынъ аркъадашлыгъынен олып кече. Къуран джеэтинден бакъкъанымыз вакъыт исе, шейтаннынъ инсан ичюн «ачыкъ бир душман» олгъаныны коремиз. Къуран бизни: «Шейтаннынъ ёлундан кетменъиз», деп тенбиелей («Бакъара»  суреси, 2/168 ает). Демек ки, бойле нетидже чыкъармакъ мумкюн: «Аллахны унутмакъ – Ондан гъафлетте олмакъ» киби, Аллахнынъ сакъындыргъаны яман хусусиетлернинъ эписи, «Инсаннынъ ап-ачыкъ душманы олгъан Шейтаннынъ ёлундан кетюв» нетиджесинде пейда ола. Аллахны унуткъан инсаннынъ ери –  шейтаннынъ янындадыр. Бир тюшюнип бакъайыкъ. Аллахны унуткъанымыз вакъыт инсанлыгъымыз не ола? Инсанлыкъ сыфаты къайда къаладжакъ? Къайсы къанун ве къаиделерге коре яшайджакъмыз? Эгер бугунь дюнья боюнджа инсанлыкънынъ бозулгъанына шаат олсакъ, инсаннынъ инсангъа нисбетен месулиети сыфыр олса, Аллахнынъ адыны адамлар тек озь менфааты ичюн къулланса, буларнынъ эписининъ темелинде «Аллахны унутув ве Ондан гъафлет къалув бар». Аллах инсангъа бойле буюра: «Сиз Мени анынъыз, мен де сизни анъайым. Манъа шукюр этинъиз, нанкёрлыкъ этменъиз» («Бакъара» суреси, 2/152 ает), «Унуткъанынъ вакъыт Аллахны зикир эт!» («Кехф» суреси, 18/24 ает). Унутмайыкъ ки, Аллах бир аетте де бойле айта: «Олар Оны (Аллахны) унутса биле, Аллах ич бир шейни унутмай, эр шейни бир китапкъа яза. Аллах эр шейге шааттыр» («Муджаделе» суреси 58/6 ает).    

Башташ насыл олмалы?

Опубликовано:

Диний Идаремизге къабирлернен алякъалы ватандашларымыздан чокъ суаллер кельмекте. Керчек шу ки, мезлыкълар – бир мусульман диярыдыр. Онынъ ичюн Севгили Пейгъамберимиз: «Эсселяму алейкум, эй, мумин джемаатынынъ [яткъан] ери. Сиз бизден огюне кеттинъиз, биз исе аркъанъыздан келемиз. Аллах гунахларынъызны багъышласын ве сизни аджысын. Сизге ве бизге тынчлыкъ тилейим» дегендир. Мындан шу хуляса чыкъа – къабирлер: 1 – шу фаний дюньяны терк эткен къардашларымызнынъ къыяметке къадар къаладжакъ «мекяндыр»; 2 – мусульманларнынъ юзюдир ве темиз-пак олмалы; 3 – динимизнинъ къаиделерине коре абаданлаштырылгъан ве тертипли олмалы; 4 – къабристангъа киргенде, селям бермек керек; 5 – кечмишлеримиз бизни эшитмекте. Бу хусусларны козь огюнде туткъан Муфтиятымыз, мезарлыкъларгъа бакъкъан дин джемиетлеримизнинъ, «Къырымда бутюн мезарлыкълар бир шекильде олмалы ве динимизге келишмеген ал-вазиетлер ёкъ этильмели» деген талапларгъа бинаэн, та 2009 сенеси къарар къабул эткен эди. Ишбу къарарны, базы илявелер япаракъ, текрар дердж этемиз ки, эм вазифели инсанлар, эм де халкъымыз бунъа риает этсин. КЪЫРЫМ МУСУЛЬМАНЛАРЫ ДИНИЙ ИДАРЕСИНИНЪ 3-санлы КЪАРАРЫ Акъмесджит ш. 2009 с. 2019 сенеси сентябрь 23 куню, 1, 2, 3, 4, 5 мадделерге кирсетильген илявелер иле… Къырымнынъ бутюн мусульман мезарлыкъ ве къабристанлары бир шекиль олувы, тертип ве низамнен япылувы ве Ислям шериатына уйгъунлыгъы макъсады иле, шу къарар къабул этильгендир: 1. Мезарлыкътан месуль хадим, мунтазам суретте бир джедвель тутып, эр бир къабирге номера берип, комюльген инсаннынъ ады, сойады, бабасынынъ ады, догъгъан ве комюльген тарихы, якъынларынынъ телефон малюматларыны бир дефтерге къайд этсин. Бу малюматлар эки нусха оларакъ алып барылсын ве эр йыл архивленсин. 2. Башташ къоюлмасынынъ макъсады – къабирде яткъан инсаннынъ ким олгъаныны ве не вакъыт комюльгенини бильмектир. Бойлеликнен, шу макъсаткъа коре, орта къарарда бир башташ олмалыдыр. Шатафат (косьтериш) ве исрафтан узакъ олмалыдыр. 3. Башташына, мерхумнынъ ады, сойады, бабасынынъ ады, догъув ве вефат этюв куньлери языла. Тамырлары эскиден Къырымнынъ къайсы еринден олгъаны къайд этилебиле. Язынынъ башында, адет узре, «Хуве’ль-бакъи», сонъунда исе «Рухуна эль-Фатиха» джумлелери ер алмакъта. 4. Языларнынъ, башташнынъ ич тарафында, я да эр эки тарафта да олмасы макъсаткъа ве адетлеримизге уйгъундыр. 5. Башташына, мерхумнынъ сурети япылувы я да фотосурет къоюлувы, шериаткъа коре харам ве ясакътыр. Эвель къоюлгъан суретлер силинмели я да алып ташланмалы. 6. Къабирнинъ узерине гульчемберлернинъ къоюлувы Ислям дининде ёкътыр ве адетлеримизге зыттыр. Къабир устюнде табиий отлар осьмели, зияде оськен чатырманлыкълар алып ташланмалы. Къабир абадан ве бакъымлы олмалыдыр. 7. Къабир сыралары арасында ёлчыкълар олмалы. 8. Умумий мезарлыкъта къабир ичюн эвельден ер алып къалув, сой-сопнынъ янында ер айырув адети янълыш ве макъсаткъа уйгъун дегильдир. 9. Бир я да бир къач къабирни исар иле сарып алмакъ ясакътыр. Эр бир къабир ачыкъ ве умумий корюнишке уйгъун олмалыдыр. 10. Къабир янында маса ве скемле япмакъ, келип отурмакъ, ашап ичмек мусульман адетине зыт келе ве ясакътыр.   КъМДИ Реиси Къырым мусульманларынынъ Муфтиси хаджы Э. Аблаев

Окъувны къолайлаштырмакъ ичюн дуалар

Опубликовано:

Окъув йылынынъ башланувы иле окъувны къолайлаштырмакъ, имтианларны яхшы бермек ичюн невбеттеки дуаларны окъумагъа тевсие этемиз. Биринджи дуа رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي * وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي * وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي * يَفْقَهُوا قَوْلِ  «Рабби-шрахли ĉадри, ва яссир ли амри, вахлюль укъдатан мин лисани, яфкаhу къавли». Манасы: «Аллахым! Гонълюмни ач! Меним узериме къоюлгъан ишни къолайлаштыр! Мен анълата бильмем ичюн тилимде олгъан тююмни чез» («Та-ха» суреси, 20/25-27 аетлери)   Экинджи дуа رَبِّ زِدْنِي عِلْمًا «Рабби зидни ‘ильман». Манасы: «Аллахым! Бильгилеримни арттыр!» («Та-ха» суреси, 20/114  ает). Учюнджи дуа اللَّهُمَّ انْفَعْنَا بِمَا عَلَّمْتَنَا وَعَلِّمْنَا مَا يَنْفَعُنَا وَزِدْنِي عِلْمًا «Аллаhумма-нфа’на бима ‘аллямтана ва ‘аллимна ма янфа’уна ва зидни ‘ильман». Манасы: «Аллахым! Бильгилеримни файдалы къыл, бизге файдалы бильгилер бер ве оларны арттыр» (Тирмизи и Ибн Мадже). Дёртюнджи дуа: اَلَّلهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا طَيِّبًا، وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً «Аллаhумма инни асъалюке ‘ильман нафи’ан ва ризкъан таййибен ва ‘амалян мутаḱаббалян». Манасы: «Аллахым! Керчектен, сенден файдалы бильгилер, яхшы къысметлер ве разылыгъынъны къазандыраджакъ амеллер истейим» (Ибн Мадже).   ЛЕЙЛЯ Сейтмеметова

Мусульман къадынларынынъ иссеси!

Опубликовано:

Мусульман къадынларынынъ иссеси! «Мусульман къадыны тарафындан япылгъан эйилик» акциясы 2 яшыны толдурды! Бу вакъыт девамында КЪМДИ «Буллюр» къадынлар Бирлешмесининъ тешеббюси иле 18 джамиге ярдым косьтерильди, 1, 6 миллион рубле топланылды. «Буллюр» тешкилятынынъ ребери Нияра Джанбазова: «Бир джами ичюн садакъа параларыны бир ай девамында топлаймыз. Топлангъан параларны имамларгъа я да джамининъ къуруджылыгъынен багълы олгъан инсанларгъа беремиз. Паранынъ микъдары бизге багълы дегиль. Эр шей Аллахтандыр! Бельки, бу джамини къурмакъ ичюн етерли дегильдир, амма мусульман къадынлары оларакъ бизим эсас макъсадымыз – четте къалмамакъ, дигерлерге орьнек косьтермек ве бу хайыр ишине даа чокъ инсанларны джельп этмектир. Бирликте биз маневий къыйметлеримизге севги ашлаймыз! Пара топланувы Къырым Мусульманлары Диний Идаресининъ къуруджылыкъ болюги тарафындан незарет этиле». Сентябрь айында пара топланувы: ДЖАМИ: Джанкой районынынъ Новокрымское коюнинъ джамиси ТОПЛАВ ПАРАСЫ: 70 бинъ рубле МАКЪСАД: джамиде тамир ишлери. Бу хайыр ишине къошулмакъ истегенлер ерли имам иле я да +79788716258 телефон вастасы иле багъланабилелер. Ислям дининде джамилернинъ къуруджылыгъы киби ишке буюк дикъкъат айырыла. Пейгъамберимиз (с.а.с.): «Ким кеклик къушынынъ (куропатка – ред.) ювасы къадар джами къурса, Аллах онъа Дженнетте эв къурар», деп айтты.   ЗЕМИНЕ Аджимамбетова

Аллахкъа къуллукъ шууры (I къысым)

Опубликовано:

Алемлернинъ яратыджысы Аллаху Теаля бизни тек Онъа къуллукъ этмек ичюн яратты. Раббимиз бойле буюра: «Мен джинлерни ве инсанларны тек Манъа ибадет (къуллукъ) этсинлер деп яраттым» («Зарият» суреси, 51/56 ает). Инсан яратылувынынъ себеби - къуллукъ, къулнынъ мукеллеф олгъан эр шейни ичине алгъан, ич бир вакъыт денъишмеген бир зенааты, вазифесидир. Къулнынъ вазифеси - оны яраткъан, яшаткъан ве ёнеткенни билип, бутюн аяты девамында Оны разы этмеге тырышмакътыр. Бу макъсаднен яшагъан бир къул исе, омюри боюнджа Яратыджысынынъ огюне ич бир шейни къоймайып, яшайджакъ. Яни Яратыджы олгъан Аллах ве Онынъ айткъанлары даима биринджи ердедир. Не ерде олсанъ ол, не япсанъ яп, ич бир вакъыт денъишмейджек олгъан керчек шу ки, сен Онынъ къулусынъ, О исе -  сенинъ Раббинъдир. Ве Яратыджынынъ къулу олгъанынъ  ичюн, сенинъ вазифенъ - Онынъ эмир ве ясакъларыны эр шейден устюн тутмакътыр. Къуллукъ - бир тек тильнен айтыладжакъ шей дегиль. О, аяткъа тесир этмек керек. Намазда Аллахнынъ къулу олгъаныны айткъанлар; намаздан тыш шейтаннынъ, тагъутларнынъ, паранынъ, макъамнынъ къулу олсалар, тиллеринен айткъанларынынъ бир файдасы олмаз. Бир инсан сабадан акъшамгъа къадар яхшы бир къул олгъаныны анълатса, амма къуллукъ вазифелерини ерине кетирмесе, тилинен айткъан бу сёзлернинъ ич бир къыймети ёкъ. Аяткъа акс этмеген сёзлер - бош сёзлердир. Онынъ ичюн энъ эвеля пейгъамберлер, сонъра Аллахнынъ разы олгъаны къуллар, айткъанларыны аяткъа кечиргенлер. Бу акъта Къуранда бойле айтылгъан: «Элиф, Лям, Мим. Инсанлар, (тек) «иман эттик» демекнен имтиан этильмейип, быракъыладжакъларыны белледилерми? Емин олсун, Биз олардан эвелькилерини де имтиан эткен эдик. Аллах, догъру айткъанларны да, яланджыларны да мытлакъкъа биле (ве керчеклерни ортагъа чыкъарыр)» («Анкабут» суреси, 29/1-3 ает). Языкъ ки, чокъусы инсанлар, бу девирнинъ джаиллигинде учь-беш куньлюк адий дюньялыкълар ичюн ахиретни ёкъ саялар, Аллаху Теалягъа къуллукъ этмекнинъ ерине башкъаларына къуллукъ этелер.   Къуллукъ Къуран ве суннетке коре насыл япыла? Мусульман бир аятны яшамакъ, тек къуллукъ шуурыны гонъюллерге ерлештирмекнен мумкюн оладжакъ. Къуллукъ шуурына иришкен инсан, къуллугъыны насыл аяткъа кечиреджегини ильк эвеля Къуран ве Суннеттен билип, огренмек керек. Къуран ве суннетни бильмегенлер, пек чокъ шейни бильселер биле, насыл ве неге коре къуллукъ япаджакълар? Шубе ёкъ ки, Аллахнынъ китабы ве Ресулининъ Суннети - Ислям Динининъ денъишмез эки темель менбаасыдыр. Бу эки менбаагъа сым-сыкъы сарылгъанлар, Аллахнынъ изини иле янълыш ёлгъа тюшмектен къорчалангъан инсанлардыр. Чюнки Ресулюллах (с.а.в.) бойле айта: «Сизге эки шейни къалдырам. Буларгъа сым-сыкъы сарылгъанынъыз вакъыт, асыл да догъру ёлдан чыкъмазсынъыз. Булар - Аллахнынъ китабы ве Ресулининъ Суннетидир» (Муватта). Ойле исе, къуртулыш ёлунда олмакъ ве къуртулыш ёлунда къалмакъ, Къуран ве суннетнен мумкюн. Бизлер, бу экисининъ арасыны бири-биринден айырмагъа акъкъымыз ёкъ. Къуран ве суннетни бири-биринден айырмакъ, вахий иле аятны бири-биринден айырмакъ сайыла, бунъа да ич кимсенинъ акъкъы ёкъ. Суннет, вахийнинъ аяткъа акс этювидир. Суннетке эмиет бермемек, вахийнинъ аяткъа акс этювине эмиет бермемек, демектир. Бакъынъыз, ёл косьтериджи Китабымызда, Раббимиз не буюра: «Де ки: Эгер Аллахны севсенъиз, манъа таби олунъыз; Аллах да сизни севсин ве гунахларынъызны багъышласын. Аллах багъышлайыджы, мерхаметлидир» («Али Имран» суреси 3/31 ает). Раббимиз бу аетте анълаткъанына коре, Аллахны севгенлер ве севгенлерини айткъанлар, Пейгъамберге (с.а.с.) таби олмакъ кереклер. Бу «таби олув эмири», Ресулюллахнынъ аятта олгъанда да, кечерли эди, вефатындан сонъра да биз, бу таби олув эмирини, Онынъ суннетине бойсунып, косьтермек керекмиз. Бир аетте Аллах бойле буюрды: «Ким Ресульге итаат этсе, Аллахкъа итаат эткен олур. Ким де юзь чевирсе, бильсин ки, Биз сени оларгъа къаравул олып ёлламадыкъ» («Ниса» суреси, 4/80 ает).  Пейгъамберимиз (с.а.с.) бойле буюрды: «Ким де ким, манъа итаат этсе, Аллахкъа итаат эткен олур, ве ким де ким, манъа къаршы кельсе, Аллахкъа къаршы кельген олур...» (Бухари). Ает ве хадисте, Аллахнынъ Ресулине итаатынынъ, Аллахкъа итаат олгъаныны анълатыла. Чюнки Ресулюллах (с.а.в.) озюнден уйдырып чыкъармагъан инсандыр. Раббимиз бойле буюра: «О, озь истек ве тюшюнджесине коре лаф этмез» («Наджм» суреси 53/3 ает). Къуран ве суннет иляхи менбаалы, яни Аллахтандыр. Ойле исе, Аллахкъа итаат, Къураннынъ эмир ве ясакъларына итаат демек, Ресулюллахкъа итаат да, эм аятында, эм де вефатындан сонъ суннетине итаат этмек, демектир. Пейгъамберимиз, суннетнинъ да онъа берильгенини бойле анълата: «Дикъкъат этинъ! Манъа Китап иле берабер онъа бенъзегени (Суннет) де берильди» (Эбу Давуд, Тирмизи). Энъ хайырлы несиллер, Къурангъа ве суннетке сарылгъанлар ве «Къуран бизге етер, деп» Суннетни ташламагъанлардыр. Раббимиз бизлерге бойле буюра: «Ким, «дос-догъру ёл» ачыкътан белли олгъан сонъ, Ресульге къаршы чыкъса, ве муминлернинъ ёлундан башкъа бир ёлгъа кетсе, оны кеткен ёлда ташлармыз ве джехеннемге сокъармыз. О не де яман бир ятакъ!..» («Ниса» суреси: 4/115 ает). Къуллукъ, деген шей шуурны талап эте. Къуллукънынъ дады, иманнынъ дадыны алмакънен олур. Иманнынъ дадыны аламагъан инсанлар, къальплерине ширк булаштырып нефислерине хыянетлик эткен кишилердир. Булар Аллахнынъ къулу олгъанларыны акъылларына  биле кетирмезлер. Акъылларында, Аллах ве Расулюне, Къуран ве Суннетке, Дженнетке ве Джехеннемге ер ёкъ, буларны тюшюнмеге де вакъыты ёкъ. Буларнынъ ерине, не къадар дюнья чёплюги олса, оларнен акъылларыны толдурып, къуллукъ шуурындан узакъ бир хаят яшарлар. Бизлер, бизни мусульман япкъан къыйметлерге сарылмакъ керекмиз…Къуллугъымызны о къыйметлерге коре тертип-низамгъа къоймакъ… Бизлерни мусульманлыгъымыздан узакълаштыргъан эр шейден узакъ турмакъ…Тевхидке таялы бир къуллукъ яшав ёлунда олмакънынъ дадына бармакъ…Иште, будыр къуллукъ шууры. Девамы бар…    ИСА Велиев

«Медресемиз эм диний, эм илим саасында энъ юксек дереджеге етмели!»,  – Эмир-Асан Умеров

Опубликовано:

Бу сене Ислям илимлери Къалай медресеси 20 йыллыгъыны къайд этти. Рубрикамызнынъ мусафири Къырымда екяне медресенинъ мудири Эмир-Асан Умеров. Эмир-Асан оджа, мудир вазифесинде насыл чалышып башладынъыз? Бу вазифеге тайин этилювинъизнен медреседе денъишмелер олдымы? Ильк оларакъ, медреседе иляхиятны битирген сонъ, 2005-2006 окъув сенеси тербиеджи ве оджа оларакъ чалыштым. Даа сонъра, окъувгъа киргенимден себеп, медреседен айырылдым. 2014 сенеси медресеге къайтып, окъув ишлери боюнджа мудир муавини оларакъ чалыштым. 2015 сенеси исе, Муфтилик тарафындан мудир оларакъ тайинлендим. Ишке башлагъан сонъ, тасильни даа юксек дереджеге котермек меселелери боюнджа чалыша эдик. Бу джерьяннынъ нетиджеси оларакъ, медресемиз орта ихтисаслы диний мусульман окъув юрту оларакъ бельгиленди, девлеттен тасиль лицензиясыны алды, Бутюнрусие мусульман диний окъутув стандартларына якъынлаштырылды, мектеп дерслери тертипке кетирилип, мустакъиль шекильде бильги алмакъ сыфатында берилип башланды. Къалай медресесинде окъумагъа истегенлер насыл талапларгъа уймакъ керек? Шимди медресемиздеки талебелернинъ сайысы 50 дживарындадыр. Янъы къабул этюв оларнынъ сайысыны 100-ге чыкъармагъа умют этемиз. Медресемизге 9 сыныфны битирген ве даа илери яшта олгъанлар къабул этиле. Яш сынъыры – 20 яшкъа къадар. Медресемизге кельген талебелернен мулякъат (собеседование) кечириле. Сагълыгъы еринде олып, аттестатындаки баалар келишкен олса, къабул этемиз. Медресемизнинъ эсас макъсады - самимиетни ашламакъ, динни севдирмек, ислямий яшайыш тарзыны менимсетмектир Сизге, эсасен, генч балалар окъумагъа келе, яни месулиетинъиз чокъ буюк. Балаларны окъуткъанда неге дикъкъат айырасынъыз? Медресенинъ эсас макъсадларындан бири – Ислям динини огретип, тасиль бермекнен берабер – талим-тербиедир. Яни самимиетни ашламакъ, динни севдирмек, гузель алышкъанлыкълар ве ислямий яшайыш тарзыны менимсетмектир. Бунъа коре, ярамай ве зарарлы адетлернинъ къаршысыны алмакъ, эр вакъыт сайгъылы ве догъру сёзлю олмакъ – талебелеримиз ичюн эсас корьгенимиз меселелердир.   Медресе мезунлары айны заманда орта мектепни битиреми? Мектеп оджалары тарафындан дерс   корьген талебелеримиз йылда эки кере мектепке барып, эр бир фенден имтианларжан кечелер, бойледже, сонъунда Майское миллий мектеби аркалы аттестатларыны алалар. Бундан да гъайры, девлет имтианларыны бермек ичюн оджалар балаларнен айрыджа чалышалар. Талебелер диний тасильни къайсы окъув юртларында девам эте? 3 йыл девам эткен тасильден сонъ, талебелеримиз алий окъув юртларына да кирмелери мумкюн. Ал-азырда мезунларымыз Къазанда ве Тюркиеде чешит иляхият факультетлеринде окъумакъталар. Сиз насыл окъув юртуны битирдинъиз? Мен де 2000 сенеси Къалай медресесини битирдим. Сонъра Баку Ислям университетининъ Закатала шубесини ве Къырым муэндислик-педагогика университетинде къырымтатар тили ве эдебияты боюнджа магистратураны екюнледим.   Медреседе омюр аркъадашынъызнен берабер чалышасынъыз. О, Сизинъ муавининъиз ола. Берабер чалышмакъ къолаймы? Къолай. Затен медресенинъ спецификасы ойле ки, меселелерни кимерде куньдюз де,  гедже де чезмек керек ола. Бойле олгъанда, Ислям динининъ де насиатларыны козь огюне алсакъ, омюр аркъадашларынынъ медресени идаре этмеси даа къолай ве догърудыр. Медресемизни, эр кес баласыны бермеге истеген бир окъув юртуна чевирмеге истеймиз!   Илериде огюнъизге насыл макъсадлар къоясынъыз? Медресемиз эм диний, эм илим саасында энъ юксек дереджеге етмели, эр кес баласыны бермеге истеген бир окъув юртуна чевирмеге истеймиз!   Къалай медресеси бугунь «Зынджырлы медресенинъ» ишини девам эте, деп айтмакъ мумкюнми? Эльбетте. Биз айны ишни япамыз. Ялынъыз бир фаркъ бар, о да – Зынджырлы медресе алий окъув юрту функциясыны аль эте эди, биз исе – орта тасиль муэссисесидир. Медреседе окъугъанларынынъ Къырымда Ислям динини огренильмеси ве халкъкъа хызмети буюктир Бу 20 йыл ичинде Къалай медресеси Къырымда Ислямнынъ даркъатылувы саасында неге иришти? Мен беллесем, медреседе окъугъанларнынъ Къырымда Ислям динини огренильмеси ве халкъкъа хызмети буюктир. Муфтилик эркянында чалышкъан имам ве дин оджаларынынъ чокъусы – медресе мезунларыдыр. Муфтилигимизнинъ арзусы – Зынджырлыда Ислям институтыны янъыдан джанландырмакътыр! Бугунь Къырымда Ислям университетининъ ачылувында ихтиядж бармы? Бар. Медресени битирип, даа темелли алий тасиль алмагъа истегенлер узакъ ерлерге барып окъумакъ меджбурлар. Олар Къырымнен алякъалы спецификаны пек бильмей къалалар. Бу да келеджекте проблемлерге ёл ача биле. Бунъа коре, бир халкъ озь келеджегини озю азырламагъа истесе, маневий тасильнинъ бутюн дереджелерини озю къурмакъ керек. Муфтилигимизнинъ чокътан берли арзусы – Зынджырлыда Ислям институтыны янъыдан джанландырмакътыр. Аллах бизге буны якъын арада насип этсин. Сизнинъ арзунъыз? Бутюн гунахларымызгъа рагъмен, Аллахнынъ мерхаметине сыгъынып, якъынларымызнен берабер Онынъ разылыгъына наиль олмакъ. Бу дюньяда исе – халкъымызгъа Ислям динине сарылып, Хакъ узьре бирлик олмакъ, динимизни джанландырмакътыр.   ЭВЕЛИНА Аблязова

Мерхаметлик-2019. Нетиджелер

Опубликовано:

Къырым ве Севастополь шеэри мусульманлары диний идаресинде "Мерхаметлик-2019" хайрие акциясы олып кечти. Йыл девамында, Рамазан айындан башлап невбеттеки Рамазан айына къадар акция черчивесинде 2. 080. 000 рубле топланылды. Пара агъыр хаста балаларнынъ тувгъанлары ве мухтадж инсанлар арасында даркъатылды. Къырым Муфтисининъ месуль кятиби Айдер Аджимамбетовнынъ сёзлерине коре, Муфтиликке фаркълы меселелер боюнджа мураджаат этелер – хасталыкъ, топракъ меселеси, окъув, ватандашлыкъ иле багълы олгъан суаллер, шахсий мунасебетлерде пейда олгъан проблемлемли меселелерни динимиз боюнджа чезилюви, эви олмагъан инсанлар да ярдым сорап келелер. Йыл девамында Муфтиликке, хасталарны тедавийлемек ичюн ярдым сорап 105 инсан мураджаат этти. Аджеле ярдымгъа мухтадж олгъанларгъа паралар бирден берильген эди. Эр бир мураджаат эткен инсан тахминен 5-40 бинъ рубле алгъандыр. Онкохасталаргъа 15-40 бинъ рубле айырылды. Топлангъанлар огюнде Къырым мусульманлары Муфтиси хаджы Эмирали Аблаев чыкъышта булунып, бирлик, бири-биримизге дестек косьтермек истеги, хассаслыкъ, дигерлернинъ дердине нисбетен лякъайд къалмамакъ  – къыйынлыкъларны енъмеге ярдым эткенини къайд этти. Къырым Муфтиси: "Ич бир вакъыт умютинъизни джойманъыз. Насыл къыйын олса да, рухтан тюшменъиз. Кучюнъизге, Аллахнынъ ярдымына, энъ эйисине инанынъыз. Къыйынлыкълар кельгенде, миллетимиз даима бирлешкен эди, бугунь де четте къалмай, ярдым элини узата. Аллах балаларынъызгъа, тувгъанларынъызгъа шифа берсин. Биз, Къырым мусульманлары диний идареси оларакъ эр вакъыт, ич бир кимсе ярдымсыз къалмасын, деп элимизден кельгенини япаджакъмыз. "Мерхаметлик" - даимий, муддети олмагъан бир акциядыр. Къошулынъыз, чюнки дертнинъ ябанджысы олмаз", - деп айтты. Къырым мусульманлары диний идареси хаста балаларгъа параларнынъ топланувы боюнджа "Мерхаметлик" акциясыны девам эте. Хайрие паралары Къырым джамилеринде, къырымтатарлар топлу яшагъан къасабаларда чалышкъан алыш-вериш нокъталарында, кутьлевий тедбирлерде ве диний байрамларда топланыла. Къырым мусульман дин джемиетлери, меценатлар, иш адамлары ве адий ватандашлар буюк дестек косьтерелер. Айдер Аджимамбетов: «Миллетимиз буюк дестек косьтере. Олар параларны бермесе, ярдым къолуны узатмаса, бинълернен инсанлар ярдымны алып оламаз эди. Базыда мемурий ярдымны косьтеремиз. Хастаханелернен анълашамыз. Мисаль оларакъ, якъында агъыр хасталыгъы олгъан бала, махсус бунынъ ичюн айырылгъан тиббий учакъ вастасынен Москвагъа алып кетильди. Къырым акимиетине тешеккюрлер бильдиремиз»  - деп айтты. Акция черчивесинде 2009 сенесинден итибарен бугуньки куньге къадар 19.129.009 рубле топланылды. Параларнынъ эксериети агъыр хасталыкъкъа огърагъан балаларгъа берильди. ЗЕМИНЕ Аджимамбетова