Хидает - Страница 2 из 7 - ЦРО ДУМКЦРО ДУМК | Страница 2

Вторник

02

июня

10
Шевваль
1441 | 2020
Утр.2:57
Вос.4:49
Обед.12:46
Пол.16:49
Веч.20:33
Ноч.22:26
Времена намазов
Календари 2020г

Намаз

Издания Галерея

Хидает - Страница 2 из 7 - ЦРО ДУМК

Несибе (радыяллаху анха)

Опубликовано:

Хазрети Несибенинъ бабасынынъ ады Каб, анасы исе Рабабдыр. Мединедеки мусульманлар Пейгъамберимизнинъ Мединеге келювини пек истей эдилер. Араларындан 75 киши, Пейгъамберимизни давет этмек ичюн, Мекке якъынларында Акъабе деген ерге кельди. Бу ерде Пейгъамберимизнен корюшип, оны Мединеге чагъыраджакъ эдилер. Араларында эки ханым да бар эди. Олардан бири – Несибе эди... Бир йыл эвельси Севимли Пейгъамберимиз (с.а.в.), Мусаб бин Умейрни Мединеге, Ислямны огретмек ичюн ёллагъан эди. Несибе (р.а.) онынъ весилеси иле мусульман олды. Пек кучьлю бир иман саибеси эди. Бу иманы огърунда эр шейини феда этмеге азыр эди. Умму Саид онынъ икяесини бойле анълата: «Бир кунь Несибенинъ янына бардым ве «Манъа Ухуд кунюни анълатып олурсынъмы?» – дедим. Бойле анълатты: «Ухуд дженкинде иштирак эттим. Янымда бир савутта да сув бар эди. Ресулюллахкъа якъынджа бардым, сахабелер де янында бар эди. Мусульманлар дженкте гъалебе къазандылар. Амма бираздан мушриклер янъы къуветнен къайттылар. Пейгъамберимизнинъ янындаки сахабелер я шеит ола, я да къача эдилер. Янында пек аз адам къалгъан эди. Онъа бир зарар тиеджегинден къоркътым. Мен де къылычымны алып, онынъ янына кельдим. Акъайым ве огълум да янымда эдилер. Берабер Пейгъамберимизни къорчаламагъа тырыштыкъ». Несибе, Пейгъамберимизнинъ этрафында бир кобелек киби учты. Пейгъамберимиз исе, онъа: «Эй, Умму Умаре! Сенинъ даянгъанынъ шейге Хабешистан биле даянамаз! Хабешистан биле даянамаз!», – деп, оны макътады. Энъ ярамаз мушриклерден бири, Ибн Къамра, Пейгъамберимизге буюк бир таш атты. Бу таш Пейгъамберимизнинъ эки тишини къырды ве бетини яралады. Пейгъамберимизни бу алда корьген Несибе (р.а.), бу адамгъа уджюм этти, амма омузындан яраланды. Буны корьген Пейгъамберимиз (с.а.в.), Абдуллахкъа: «Ананънынъ ярасыны сар, – деди, ве – Аллахнынъ берекети сизнен олсун! Ананънынъ дженнеттеки ери, фелянчаларнынъ еринден устюндир. Бабанънынъ дженнеттеки ери, фелянчаларнынъ еринден устюндир. Сенинъ еринъ исе, фелянчаларнынъ еринден устюндир», – сёзлерини къошты. Несибе (р.а.) бу сёзлерни дуйгъанынен, аман: «Эй, Аллахнынъ Пейгъамбери! Меним ичюн дуа эт де, дженнетте санъа къомшу олайым!», – деп риджа этти. Пейгъамберимиз (с.а.в.) эллерини ачып, дуа этти: «Аллахым! Оларны манъа дженнетте къомшу ве аркъадаш эт!». Бу сезлерден сонъ, Несибе (р.а.) буюк севинч ичинде: «Эльхамду лиллях! Бундан сонъ башыма насыл кедер кельсе биле, алдырмам», деди. Арадан чокъ йыллар кечти, амма Пейгъамберимиз (с.а.в.): «Ухуд дженки куню сагъымда, солумда ве бакъкъан эр тарафымда этрафымда Умму Умарени коре эдим», – деп, бу ханым сахабенинъ косьтерген къараманлыгъыны макътай эди. Бу джесюр, арслан юрекли ханым Ухуд дженкинде он эки яра алды. Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) буюк къыймет кескени ве даима зиярет эткени Несибе (р.а.), бундан гъайры, Хайбер ве Хунейн дженклеринде де иштирак этти. Пейгъамберимизнинъ вефатындан сонъра, Мусейлеме деген яланджы бир адам чыкъып, озюни «пейгъамбер» оларакъ илян этти. Эбу Бекир (р.а.) онъа къаршы ордунен чыкъты. Бу ордуда Несибе (р.а.) де бар эди. Бу къараман къадын къайда ве насыл вефат эткени белли дегиль. Аллах ондан разы олсун!   ЭМИНЕ Асанова

Муфти джами

Опубликовано:

Кефе шеэринде ерлешкен Муфти джами, Кефе шеэринде ве онынъ дживарында эски заманлардан сакъланып къалгъан екяне мусульман диний бинасыдыр. Джами, 1630-нджы сенелери къурулып, бозулувлар корьди, гъайрыдан тикленильди, бугунь озь асыл джами вазифесини эда эте. Эвельки заманларда Кефе шеэрини орта асырдаки Истанбулнен къыяслай эдилер. Истанбулнынъ тесири джамининъ мимарджылыкъ услюбинде де озь ерини тапты. Джами Истанбул джамилерине бенъзетилип къурулды. Онынъ къурулывы 1630 сенеси екюнленди. Фаркълы себеплерден отьрю бина дефаларджа реставрациядан кечип, озь асыл корюнишини джойды, амма джами къуббеси ве минареси XVII асырдан аман-аман денъишмеди десек, янълыш олмаз. Къуббеден гъайры, джами гъает къалын таш диварлары ве он эки ханели бинасынен айырылып тура. Ышыкъ ичери, эки къатында да олгъан пенджерелерден тюше. Бинанынъ гъарбий тарафындан секизханели минаре ерлеше. XVII-XVIII асырлары джамининъ огюнде диний эрбапларнынъ дефин этильген дюрбе бар эди, шимдики куньде исе, онынъ изи корюнмей, ялынъыз эски тёшеме ёл аляметлери ве тюрк амамынынъ къалымтылары къалды. Джамининъ учь кириши бар, ичиндеки мейданлыгъы 40 квадрат метрни тешкиль эте, ичинде исе, къадимий орьнеклернинъ базы парчаларыны корьмек мумкюн. 1975 сенеси джами бинасы буюк реставрациядан кечти ве бир сыра бозукълыкълар, чатлакълар ёкъ этильди. 1998 сенесинден башлап, Муфти джамиде джума намазлары кечириле ве мезкюр джами Кефе шеэрининъ эсас мусульман ибадетханеси сайыла. АЛИЕ Сеферша

Мухаммед Пейгъамбернинъ (с.а.в.) орьнек толу аяты

Опубликовано:

Пейгъамберимиз – аяты бу дереджеде тафсилятлы билинген ве огренильген екяне инсандыр. Онынъ сёзлери, арекетлери, давранышлары, ибадет аяты тарихта сакъланып къалды. Аллахнынъ сёзю Къуран-ы Керим ве 1400 девамында язылгъан Ислям китаплары ве эсерлери Мухаммед Пейгъамбернинъ (с.а.в.) шахсиетини ачыкъламакъта. Юдже Раббимиз Пейгъамберимизни алемлерге рахмет оларакъ ёллады. Ресулюллахнынъ (с.а.в.) аяты етим балалыгъындан башланды. Сонъра Мухаммед (с.а.в.) пейгъамберлик макъамына кетирильди ве, джемиетнинъ бутюн басамакъларындан кечип, энъ юксек сайылгъан девлет башы севиесине еткен. Аллаху Тааля «Ахзаб» суресининъ 21-инджи аетинде бойле буюра: «Ант олсун ки, Ресулюллахта сизлер, Аллахкъа ве ахирет кунюне къавушмакъны умют эткен ве Аллахны чокъ зикир эткенлер ичюн, энъ гузель бир орьнек бар». Мухаммед Пейгъамбер (с.а.в.) балалыкъта ана-бабасындан оксюз къалып, эйи, адалетли ве намуслы бир инсан олып осьти. Оны осьтюрип бакъ-къан къадынларгъа да урьмет ве севги иле янашты. Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) генчлигине дикъкъат эткен бири озюне догъру генчлик харитасыны сызабиле. Элял рызыкъ ичюн чалышкъан туджджар да Эфендимизден орьнек алабиле, чюнки Пейгъамберимиз (с.а.в.) бу мевзуда биле энъ юксек тиджарет ахлякъыны косьтерди. Эгер бир аиле къурмагъа къарар берсенъ, Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) аилесинден нумюне алабилесинъ. Чюнки Пейгъамберимиз пек гузель къоранта башы олып, омюр аркъадашларына ярдым этти, оларгъа нисбетен урьмет ве севги иле давранды. Онынъ мисали боюнджа къоранта къургъанлар, иншааллах, келеджекте эки дюньяда сеадетке къавушабилирлер. Пейгъамберимиз (с.а.в.) Аллахтан вахий алгъанда, талебе киби эди. Аллахнынъ сёзюни джемаатына анълаткъанда исе, оджа сыфатында чыкъты. Оджа сыфатында Пейгъамберимиз киби йымшакъ, айны аньде адалетли олмалымыз. Талебе олгъанда исе, дикъкъатлы, сабырлы олмакъ керекмиз. Пейгъамберимизнинъ (с.а.в.) аяты бизим ичюн бир кузьгю кибидир. Бу кузьгюге бакъып, базы табиат чизгилеримизни ве зайыфларымызны корьмек ве оларны тюзельтмек мумкюндир. Девамы бар…   Айше Дуран

Сеитасан Асанов: «Биз эсас шейни анъламакъ керекмиз: биз ве Къырым – бирмиз»

Опубликовано:

1970-нджи сенелери халкъымыз Ватангъа къайтып башлагъанда, ватанпервер ве джесюр инсанлар миллетимизге ёл косьтердилер. Ватан ёлуны ачтылар. Чюнки Къырымгъа къайтып кельген сонъ эв, иш, аш, сув ве дигер эр куньлюк меселелерден гъайры, миллетимизни, динимизни сакъламакъ меселеси де ортада турды. Адым-адым мектеплер ве окъув юртлары ачылды, джамилер къурулды. Бойле инсанлардан бири – бугуньки къараманымыз Сеитасан Асановдыр. 83 яшына кельген Сеитасан агъа Сакъ районынынъ дин джемиетлерининъ реиси, «Янъы джами» дин джемиетининъ реисидир. «…Къырымгъа къайткъан сонъ, эр шейни сыфырдан башламагъа керек олды» Сеитасан агъа, Къырымгъа не вакъыт къайттынъыз, сизинъ джемаат фаалиетинъиз насыл башланды? Къырымгъа 1976 сенеси Сырдарья виляетинден, Гулистандан къайттым. Сакъ шеэрине келип, ерлештик. 5 йыл пропискасыз яшадыкъ. Бир сыра къыйынлыкълардан кечтик, къолай олмады. Бир шейге бакъмадан, Раббимиз сабыр-такъат берди, бекледик, язылдыкъ ве Ватанда яшайышымызны къурып башладыкъ. Эбет, Къырымгъа къайт къан сонъ, эр шейни сыфырдан башламагъа керек олды. Не исе, яшайыш девам эте, келим-кетим дюньясы… Бир кунь бир къырымтатар къорантасында бала кечинди ве оны коммеге керек олды. Къырымгъа къайткъан сонъ, ильк йыллары мусульман мезарлыгъы ёкъ эди. Не япайыкъ. О якъкъа, бу якъкъа айландыкъ, мезарлыкъкъа кирдик ве дивар четинден 3 метр алып, коммеге меджбур олдыкъ. Бу вакъиадан сонъ козюмиз ачылды ве бир къач къарт топлашып, дин джемиетини къурдыкъ. Бундан сонъ бу дин джемиети адындан бизге мезарлыкъ ичюн топракъ айырмагъа талап эттик. Яваш-яваш меселелеримиз чезильмеге башлады. Сонъра джами ичюн ер къыдырмагъа башладыкъ. Топракъ алгъан сонъ, джамини къурмагъа керек олды. Не ичюн сизинъ дин джемиетинъиз «Янъы джами» оларакъ адландырылды? Дин джемиетимиз тизильди ве энди огюмизге, джами не ерде къуруладжакъ меселеси чыкъты. Биз, дженктен эвель шеэрде эски джами не ерде олгъаныны тапамадыкъ, онынъ ичюн де янъы джамини къурмакъ къарары алынды. Бойле этип, дин джемиетимиз «Янъы джами» адландырылды. Сизинъ вазифенъиз неден ибарет? Джемаат арасында иш эр вакъыт тапыла. Эгер яшлар арасында меселе чыкъса, биз керек оламыз. Эр шейни анълатып, оны чезмеге тырышамыз. Мен энди 83 яшындам, такъатыма коре, джемаат арасында юрем, эвде отурмакъ ёкъ. Яшыма бакъмадан, мени эр ерге чагъыралар. «Биз аман-аман 7 йыл Сакътаки «Янъы маале» джамисининъ къурулмасы ичюн курештик» Сакътаки джами къуруджылыгъынынъ тарихы акъкъыда тариф этинъиз. Джами къуруджылыгъынынъ тарихы та 1991 сенеси башланды. Биз аман-аман 7 йыл Сакътаки «Янъы маале» джамисининъ къурулмасы ичюн курештик. Шеэр киришинде пек онъайтлы бир ерде джами ичюн топракъ айырылды. Бундан сонъ оны къурмакъ ичюн арекет этмеге башладыкъ. Джами къуруджылыгъы меселесинде джемаатымыз ярдым этти ве Муфтилигимиз дестек косьтерди. Ресмий оларакъ, джами ачылувы 2002 сенеси олды. Джамимиз 400-ден зияде инсанны сыгъдырабиле, сонъра янында огъланлар ичюн медресе ачылды, анда балаларымызны окъутамыз. Бугунь джами янында медресе чалыша, эм де джами олгъан ерде ифтарларнынъ кечирилюви ичюн махсус бина къурулды. Даа насыл планларынъыз бар? Эр шей инкишаф эте, заман денъише. Яшлар да денъише. Онынъ ичюн биз яшлар ичюн спорт-зал къураджакъмыз. Чюнки топрагъымыз буюк. 1,5 гектардан зиядедир. Онынъ ичюн, Аллах къысмет этсе, къызлар ичюн медресени де къураджакъмыз. Еримиз бол, япыладжакъ ишлеримиз де чокъ. Сакънынъ джемааты фаальми? Э, джемаатымыз, керчектен де, пек гузель, халкъ бизге ишана. Аллах эписинден разы олсун, биринджи вакъыттан башлап, бугуньки куньге къадар эр иште ярдым этелер. Афсус ки, чокъусы ихтиярларымыз рахметли олды, амма генчлеримиз эр ишке къошула. Кезлевдеки Джума джамисининъ мусульманларгъа къайтарылувы ишинде иссенъиз буюктир. Бу акъта хатыралавларынъызнен пайлашабилесинъизми? О вакъыт халкъымыз пек бирлик эди. Эгер бир меселе чыкъса, гедже-куньдюз демейип, халкъ топлашып, берабер чезе эди. Кезлевдеки Джума джамиси меселесинен огърашмакъ – эпимизнинъ боюн борджумыз эди. Буюк, тарихий, гузель джами. О ерде джемаат фааль къатнашты ве оны бизге берюв меселеси чезильди. Бу джами къайтарылгъан сонъ, мусульманлар яшагъан ерде джами къурулмагъа башланды. Чюнки сюргюнликтен эвель де шай олгъан. Эр бир кой ве къасабада бир я да бир къач джами олгъан. Ашагъы, юкъары джами олгъан. Бугунь де биз мусульман яшагъан эр ерде джами къурулмасына ынтылмакъ керекмиз. «Миллетимизнинъ ве балаларымызнынъ парлакъ келеджеги – тек бирлик-бераберликтедир» Фикиринъиздже, бир инсанны ве, умумен, миллетни инкишаф эттирген шей недир? Бирлик, тек бирлик… Буны джойгъан миллет гъайып ола. Чюнки бирлик деген шей, эр шейни чезе, агъырны енгиль эте. Айырылыкъ исе къаза ве беляларгъа кетиребиле. Бирлик олмалымыз. Бири-биримизни багъышламакъ, эр шейге мукъайт олмакъ керекмиз. Миллетимизнинъ ве балаларымызнынъ парлакъ келеджеги – тек бирлик-бераберликтедир. «Урф-адети, тили олмагъан миллет гъайып ола» Генчлерге насыл тилегинъиз, тевсиенъиз оладжакъ. Эр шей огретиле, эр шей айтылып анълатыла. Эгер бир шей унутылса, бир шейге эмиет берильмесе, о шей унутылып къала. Эр шейни вакъытында япмалы. Шукюр Аллахкъа, уйкен несиль бар. Онынъ ичюн бугунь биз айткъанымызгъа мукъайт оладжакъсынъыз, бизни тек урф-адетлеримиз миллет оларакъ сакълап къаладжакъ. Урф-адети, тили олмагъан миллет гъайып ола. «Биз эсас шейни анъламакъ керекмиз: биз ве Къырым – бирмиз» Къайгъыргъан шейинъиз недир? Мен ана ве бабадан эрте оксюз къалдым. Мени битам, къартбабам бакъып осьтюрдилер. Онынъ ичюн мен эрте чалышып башладым, миллий меселеге къатнаштым. Къырымгъа къайткъандже. Биз эсас шейни анъламакъ керекмиз: биз ве Къырым – бирмиз. Миллетимиз о къадар шейни башындан кечирди. Аллах эпимизге – сагълыкъ, такъат берсин. ЭВЕЛИНА Аблязова

Тёвбе ве истигъфар

Опубликовано:

Инсан огълунынъ яратылувы ойле ки, о, хата япабильген бир варлыкътыр. Бу хаталар базы вакъытта Яратыджыгъа къаршы, базыда исе инсанларгъа къаршы япыла. Дюнья ве ахирет бахтына иришмек ичюн, япылгъан бу хаталардан вазгечип, пешманлыкъ дуйып, тёвбе этмек мумкюн. Тёвбе сёзюнинъ манасы – пешман олмакъ, япылгъан янълыштан къайтмакъ, демектир. Динимизде «тёвбе» дегенде исе, къулнынъ ишлеген яманлыкъ ве гунахлардан пешман олып, оларны терк этмек манасы анълашыла. Истигъфар исе – Аллахтан багъышлав тилемек демектир. Аллахкъа ёнельмек, эмирлерине бойсунмакъ ве ясакъларындан узакъ турып, Аллахкъа сыгъынып, афу сорамакъ демектир. Гунахлар ичюн тёвбе этмек – фарздыр. Япылгъан эр бир гунах ичюн айры-айры тёвбе этмек керек. Тёвбенинъ дёрт басамагъы бар: 1. Япылгъан гунахны терк этмек; 2. Япылгъан гунах ичюн пешманлыкъ дуймакъ; 3. Бир даа япмамагъа къарар бермек; 4. Къул акъкъына кирильген олса, эляллыкъ сорамакъ. Юдже Раббимиз Къуран-ы Керимде пек чокъ аетлерде гунахлар ичюн тёвбе этювимизни истей ве тёвбелернинъ къабул этиледжегини бильдире. Япылгъан тёвбелернинъ нетиджесинде Аллах-нынъ ве инсанларнынъ разы оладжагъы бир аят яшанса, дженнет муждеси бериле. Келинъиз, бу мевзунен багълы аетлерге бакъайыкъ: «Эй, иман эткенлер! Аллахкъа самимий бир шекильде тёвбе этинъиз» («Тахрим» суреси, 66/8 ает), «Эпинъиз Аллахкъа тёвбе этинъиз, эй, муминлер! Бельки, бойлеликнен, къуртулышкъа ириширсиниз» («Нур» суреси, 24/31 ает). Севимли Пейгъамберимизден (с.а.в.) де тёвбенинъ эмиети акъкъында бизге чокъ хадис кельди. Бу хадислерден базыларынынъ манасы бойледир: «Кунеш гъарптан догъмадан эвель (къыямет къопмадан эвель) ким тёвбе этсе, Аллах онынъ тёвбесини къабул этер» (Муслим); «Эй, инсанлар! Аллахкъа тёвбе этип, Ондан афу соранъыз. Чюнки мен Ондан куньде юз кере афу сорайым» (Муслим); «Къулнынъ тёвбе этювинден Аллахнынъ дуйгъаны мемнюниет, сизден биринъиз, кимсесиз чёльде джойгъан девесини тапкъан вакъыттаки севинчинден даа буюктир» (Бухари). Аллаху Таалянынъ тёвбе къапысы даима ачыкъ. Бу къапынынъ ачыкъ олгъаны, инсан истегени къадар гунах ишлесин, эп бир багъышланыр, манасына кельмей. Бу къапынынъ ачыкъ олувы Аллахнынъ къулларына олгъан сонъсуз мерхаметини, оларнынъ эбедий къуртулышкъа иришювлерини истегенини ачыкъ-айдын косьтере. Насыл олса да, гунахларымдан тёвбе этерим, афу этилир, деп яманлыкъ ишлемемек керек. Хаталардан тёвбе этмек исе, эр бир инсан ичюн керек олгъан хусустыр. Гунахлар багъышланмаз, деп, умютсизликке тюшмемек керек. Бундан да гъайры, чокъ гунахкъа кирген инсанларгъа Аллах сенинъ гунахынъны багъышламаз, деп айтмамакъ керек. Бунынънен багълы халкъымыз арасында къулланылгъан базы янълыш фикирлер бар. Меселя: «Бу вакъыткъа къадар гунах ишледи, сонъра да тёвбе этти, шимди акъыл огрете!» манасындаки фикирлерни эшитмек мумкюн. Бунен берабер, тёвбе этип, джамиге джемааткъа кельген инсанларгъа: «бу ерде сенинъ еринъ ёкъ», дегенлер де чыкъа. Бу анълайышларнынъ эписи янълыш. Аллах гунах ишлегенлернинъ тёвбесини къабул этиджидир. Бу киби янълыш сёз ве фикирлер инсанларнынъ япкъан хаталарындан пешманлыкъ дуймамасына ве Аллахнынъ рахметинден умют кесмелерине себеп олабиле. Бакъынъыз, бу мевзуда Аллах не буюра: «Анджакъ тёвбе ве иман этип, эйи ишлер япкъанлар айры. Аллах оларнынъ яманлыкъларыны эйиликлерге чевирир. Аллах пек багъышлайыджы, пек мерхаметлидир» («Фуркъан» суреси, 25/70 ает). «Эй, озьлерине къаршы чалышып сынъырдан кечкен къулларым! Аллахнынъ рахметинден умют кесменъиз. Чюнки Аллах бутюн гунахларынъызны багъышлайбиле. Шубесиз, О, пек багъышлайыджы, пек мерхаметлидир» («Зумер» суреси, 39/53 ает). Инсан, кимнинъ акъкъыны ашагъан олса, ондан эляллякъ сорамакъ керек. Чюнки къул акъкъыны тек къул афу эте. Юдже Аллах бу акъны эр бир инсангъа берди. Дюнья аятында дигернинъ акъкъыны ашагъанларнынъ севап-лары, кимнинъ акъкъыны ашагъан олсалар, о кимселерге дагъытыладжакъ. Ве, аксине, башкъа инсанларнынъ акъкъыны ашагъанларнынъ севаплары битсе, кимнинъ акъкъыны ашагъан олсалар, о кимселернинъ гунахларыны устьлерине атыладжакъ. Севимли Пейгъамберимиз (с.а.в.) бу мевзуны бойле анълаткъан: «Муфлис (банкрот олгъан инсан) кимдир, билесизми?» – деп сорады. Сахабелер: «Бизим арамызда муфлис - парасы ве малы олмагъан инсанлар», – дедилер. Пейгъамберимиз (с.а.в.): «Шубесиз ки, умметимнинъ муфлиси, Къыямет куню намаз, ораза ве зекят севабынен келир, амма бирисини сёгген, бирисине зина ифтирасы аткъан, онынъ малыны ашагъан, бунынъ къаныны тёккен, бирисини котеклеген, бу себептен эйиликлерининъ севабы онъа-бунъа берильген ве устюнде къул акъкъы битмеден, севаплары битсе, кимнинъ акъкъыны ашагъан олса, о инсанларнынъ гунахы онъа юкленип. сонъра да, джеэннемге атылгъан инсандыр», – деп буюрды (Муслим). Тёвбе мевзусында сахабелерден алынаджакъ чокъ ибрет бар. Ислям дини кельмеден эвель, эр бир тюрлю гунахкъа булашкъан инсанлар, Ислямнынъ келювинен, йылдызлар алына кельдилер. «Пейгъамберимизнинъ сахабелери» шерефини къазандылар. Олар Ислям динини ильк къабул эткенлер олдылар. Умер, Пейгъамберимизни ольдюрмеге кеткенде, хатасыны анълап, Хазрети Умер олды. Мусульман – абдест ве бой абдестинен беденни темизлей. Урбасыны ве намаз къыладжакъ ерини темизлей, усть-башыны ве этрафыны темиз тута. Тёвбе этип ве ибадет этип, ахлякъыны гузеллештире ве маневий темизлене. Дюнья бахтыны къазанмакъ, ахиретте гъайып эткенлерден олмамакъ ичюн, тёвбе этмек, иманымызны къуветлендирмек, ибадетлеримизни ерине кетирмек ве ахлякъ къаиделерини яшайышымызгъа кечирмек керекмиз. Юдже Раббимиз япкъан гунахларымызны, хаталарымызны, исьянларымызны афу этсин. Эки дюньяда бахтлы олмагъа насип этсин.   ИСА Велиев

Балаларгъа диний бильгилерге меракъ ашламакъ

Опубликовано:

Бала инкишафында ве тербиесинде буюклерге ошамакъ истеги буюк эмиетни ташый. Айны бу себептен бала буюклерге бакъып, адым-адым юрьмеге, озю ашамагъа, лаф этмеге огрене. Яни балагъа бир шей ашлатмагъа истесек, биринджиден, озюмиз де бунъа уймакъ керекмиз. Ислям динимизге меракъ ве севги ашлайджакъ усулларнен таныш олмагъа девам этейик. Ибадетлерге алыштырынъыз Балачыкъларны намаз, ораза, хаджылыкъ ве дигер ибадетлернен меракълы бир оюн шекилинде таныштырмакъ мумкюн. Кябенинъ, Месджид-и Небевийнинъ ресимлерине бакъып, я да хаджылыкъ акъкъында бир видео сейир этип, бу гузель ибадет акъкъында икяелерни анълатынъыз. Намаз къылгъанда, балаларны янынъызгъа турмагъа тешвикъ этинъиз. Баланы меракъландырмакъ ичюн, онъа кичик намазлыкъны эдие этмек мумкюн. Ве, эльбетте, оларны буюклернен берабер къылгъан эр намазлары ичюн, даима макътамагъа унутманъыз. Акъшамлары китап окъумакъ Юкъугъа ятаджакъта, китап окъумакъны къоранта адетине чевирмек мумкюн. Бу – къорантанен берабер вакъыт кечирмек ве файдалы бильгилер алмакъ ичюн фырсаттыр. Балачыкълар бу дакъкъаларны пек севелер. Оларгъа Пейгъамберлер акъкъында икяелерни я да сахабелернинъ аятларыны окъумакъ мумкюн. Балалар Къуранда кечкен икяелерни де динълемеге пек севелер, меселя: «Асхаб-ы Кехф», «Зуль-Къарнейн» ве дигерлери. Кичик яштаки балаларгъа шу икяелер пек саде ве къыскъа бир шекильде анълатылыр. Эвлятларынъызгъа нумюне олунъыз! Бутюн бу усулларнен берабер балаларгъа ана-бабасынынъ тесири буюк бир ер ала. Ана-бабалар балаларнынъ акъикъий мусульман олып осьмелерини истеселер, Ислям принциплери эсасында яшамакъ ве, бойледже, эвлятларына нумюне олмакъ кереклер. ГУЛЬСУМ Ширинская

Духа намазы

Опубликовано:

Пейгъамберимиз Мухаммед (с.а.в.) беш кере фарз намазларындан гъайры, башкъа, нафиле намазларны да къыла эди. Олардан бири – духа намазыдыр. «Духа» сёзю арап тилиндеки « » сёзюнден мейдангъа келе. Бу сёзнинъ манасы да «чыкъкъан кунешнинъ нуру» демектир, бу сёз кунешнинъ чыкъмасындан зевальге къадар девам эткен вакъытны ифаде эте. Къырымтатар тилинде бу вакъыткъа «къушлукъ» дейлер. Тамам бу вакъыт духа (къушлукъ) намазы къылына. Бу намаз Аллахнынъ разылыгъыны къазанмакъ ичюн даа бир фырсат ве гунахларымызнынъ багъышланмасы ичюн даа бир чаредир. Пейгъамберимиз Мухаммед (с.а.в.) бу акъта бойле деген: «Юдже Аллах, эки рекят духа намазыны къылгъаннынъ, денъизнинъ копюги къадар чокъ олса биле, бутюн гунахларыны багъышлар» (Тирмизий, «Салят», 346). Башкъа хадисте де бойле кече: «Дженнетнинъ Духа адында къапылары бар. Мизан кунюнде хабер эткен бойле чагъыраджакъ: «Духа намазыны къылгъанлар къайда? Бу сизинъ къапынъыз, Аллахнынъ рахметинен киринъиз онъа» (Табераний, «Муджему’ль-кебир», 20/30). Нафиль намазларынынъ рекят сайысында ич сынъыры ёкъ. Пейгъамберимиз (с.а.в.) базыда эки, базыда дёрт, базыда да секиз рекят къылгъаны акъкъында ривает этиле.   ТАИР Ибрагимов

Аллахны зикир этмек

Опубликовано:

  Кунь девамында, базыда, не къадар вакъыт бош-бошуна кече. Шу вакъыт ичинде лафлар да базыда тюшюнильмели. Чюнки эр бир сёз ичюн Раббимизнинъ къаршысында джевап бермек керек оладжакъ. Гъыйбет, ошек ве саире… Аллаху Тааля Къуран-ы Керимде бойле дей: «Эй, иман эткенлер! Аллахны чокъ зикир этинъиз!» («Ахзаб» суреси, 33/41 ает). Яни, бутюн ярамай лафларнынъ ерине зикир этильсе, не де хайырлы олур. Аллаху Тааля, Оны зикир эткенлер акъкъында бойле дей: «Шубесиз ки, кокнинъ ве ернинъ яратылувында, гедже ве куньдюзнинъ денъи-шювинде акъыл саиплери ичюн аляметлер бар. Олар аякъ устюнде, отургъанда ве яткъанда Аллахны зикир этелер, ве кокнинъ ве ернинъ яратылувы акъкъында тюшюнелер: «Раббимиз! Сен буларны бошуна яратмадынъ. Нукъсансызсынъ! Атеш (Джеэннем) азабындан бизлерни къорчала» («Ал-и Имран» суреси, 3/190-191 аетлер). Яни, биз анълаймыз ки, Аллахны, бир-эки истиснадан гъайры, эр бир алда, эр бир вакъытта анъмакъ мумкюн. Саба тургъанда, акъшам яткъанда, эр бир ишимизге башлагъанда, Аллахны анъып ве Онъа ялварып япмакъ керекмиз. Чюнки Аллахны зикир этмек ичюн онынъ белли вакъыты-саати, ери-мекяны ёкътыр. Раббимиз бойле дей: «Аллахны теслимиетнен ве къоркъунен сессиз ве яваш сеснен сабалары ве акъшамлары зикир эт, ве гъафиллерден олма» («Араф» суреси, 7/205 ает). Ве буны да унутмамакъ керек ки, зикир эткенде, биз тек Ахиретте дегиль де, бу дюньяда да файдасыны коремиз. Аллаху Тааля чокъусы хасталыкъларнынъ иляджыны яратты, юрек хас-талыкъларынынъ иляджы исе – зикирдир. Мукъаддес Къуран-ы Керимде Аллах бойле дей: «Олар иман эткенлер ве юреклери Аллахны зикир эткенде, теселли тапалар – эбет! Чюнки Аллахны зикир эткенде, юреклер теселли тапалар» («Рад» суреси, 13/28 ает). Аллахны зикир эткен кимсе эр вакъыт тевеккюль эте, ич бир алда умютини джоймай. Эгер де бирисининъ джаны сыкъылса, мугъайса, о, бир озю олмагъаныны бильмек керек. Бир чокъ инсанлар озь башына къалгъанларда, бойле тюшюнджеге далалар, озь-озьлерини ичинден кемирип башлайлар. Этрафында бир кимсени тапып оламагъан сонъ, кедерленелер. Буюк, дюльбер кяинатны Раббимиз бизлер ичюн яратты. Бир чокъ муджизелернен толдурды. Буларны огренип, Оны тапып танымакъ мумкюн. Амма кене де, бириси бир озю къалды деп, зан этсе, бильсинъ ки, о, бир озю дегильдир, Аллах онен берабердир. Пейгъамберимиз (с.а.в.) хадис-и шерифинде бойле деген: «Юдже Аллах бойле дей: «Мен, къулум Мени насыл сайса, ойле де олурым, ве Мен, Мени зикир эткенде, онен бераберим. Эгер мени ичинден анъса, Мен де оны ичимден анъарым, эгер Мени джемаат арасында анъса, Мен де оны олардан даа яхшылары арасында анъарым. Эгер къулум Манъа бир къарышкъа якъынлашса, Мен онъа бир аршынгъа якъынлашырым, эгер къулум Манъа бир аршынгъа якъынлашса, Мен онъа бир къулачкъа якъынлашырым, эгер де къулум Манъа юрип кельсе, Мен онъа таба чапарым» (Бухарий (7536) ве Муслим (2675). Яни бир сыкъынты олса ве, асылында, эр вакъыт, мусульман унутмамалы – онынъ энъ буюк дестекчиси – Аллахтыр. Оптимист олмакъ Базыда инсанлар олгъан агъырлыкълар къаршысында къырыла. Аятта олып кечкен вакъиалар – бир имтиандыр, Раббимиз бизни сынай. Ве бу имтианны мувафакъиетнен кечкенге сонъсуз мукяфат береджегини бильдире. Онынъ ичюн эр бир мусульман оптимист олмалы. Динимиз де бизлерге буны огрете! Бу акъта гузель бир хадис бар. Пейгъамберимиз (с.а.в.) бойле деген: «Муминнинъ алы не къадар аджайиптир! Шубесиз ки, онынъ ичюн эр ал хайырлыдыр. Иман эткенден гъайры, башкъа бир кимсеге бу берильмеген. Эгер оны бир шей къувандырса, о, Аллахкъа шукюр этер, ве бу онынъ ичюн хайырлы олур. Эгер де онъа мусибет кельсе, о, сабыр этсе, бу да онынъ ичюн хайырлыдыр» (Муслим, 2999). Аятымызда расткельген эр бир меселени сабыр ве умют иле къаршыламакъ керекмиз. Этрафымызны джанландырып, гузель къокъулы багъчагъа чевирмелимиз. Зикир юреклерни тедавийлей ве джанландыра. Пейгъамберимиз (с.а.в.) бойле деди: «Раббини зикир эткен ве Раббини зикир этмеген кимселер тири ве олю олгъанлар кибидир» (Бухарий «Фетхуль-бари» 11/208). Эгер инсан дин эмирлерини ерине кетирмесе, янында олгъанларны къайгъырмаса, мерхаметликнен давранмаса – демек, бойле юрекни тедавийлемек керек. О, Аллахны зикир этювнен тедавийленир, Раббининъ разылыгъына якъынлашыр. Юдже Раббимиз иман эткен инсанларнынъ дуаларына ве мураджаатларына эр вакъыт джевап бере, зикир эткенлер исе, озьлерини Аллахнынъ мерхаметине якъынлаштыралар. Мукъаддес Къуран-ы Керимде Аллах бойле дей: «Къулларым сенден Мени сорасалар, Мен чокъ якъыным; дуа эткеннинъ тилегине къаршылыкъ берем» («Бакъара» суреси, 2/186 ает). «Ве Раббинъиз айтты: «Манъа дуа этинъ, джевап берейим; шубесиз ки, Манъа ибадет этмектен вазгечкенлер – джеэннемге эбедиен къалмакъ ичюн кирерлер!» («Гъафир» суреси, 40/60 ает). Онынъ ичюн, эгер Аллахнынъ ризасыны къазанмагъа, бу дюньяда да бахтлы олмагъа истесек, Аллахны чокъ зикир этмелимиз! Кунюмизни зикирнен башлап, зикирнен битирмелимиз!

Аллахнынъ 99 ады

Опубликовано:

Эль-Джеббар – азамат, кучь, къудрет саиби, истегенини япкъан ве яптыргъан.Аллах кучь-къудрет саиби, улу ве азаматтыр. Эр шей Онынъ ирадесине коре ола, эр ким Онъа табидир. Кяинатта олгъан эр шейни О, идаре эте, ич ким Онынъ изини олмадан ич бир шей япалмаз. Раббимиз Къуран-ы Керимде бойле дей: «О – Аллах, Ондан гъайры илях ёкъ, О – Маликтир (эр шейге саиптир), Къуддустыр (эр тюрлю эксикликтен узакътыр), Селямдыр (къулларыны селямет ве эсенликте туткъандыр), Муминдир (хавфсызлыкъ бергендир), Къоругъандыр, Азиздир (сонъсуз устюнликке саип олгъандыр), Джеббардыр (Истегенини ич бир маниасыз япкъан ве яптыргъандыр), Мутекеббирдир (акъикъий буюкликке ляйыкъ олгъандыр), Аллах Онъа къошулгъан шериклерден узакътыр» («Хашр» суреси, 59/23 ает). Инсанлар чокъусы вакъыт озьлерини кучьлю, деп тюшюнелер ве кибирленелер, истегенлерини япмалары мумкюн ве ич бир шей оларгъа маниа олмайджакъ, деп зан этелер. Амма унутмамалы ки, бутюн кяинатны ве ичиндекини яраткъан. Аллахнынъ кучю-къудрети сонъсуздыр ве ич кимсе ич бир шейни Онынъ изини олмадан япалмаз! Биз Онъа табимиз ве тек Онъа мухтаджмыз. Эль-Гъаффар – эр шейни багъышлагъан, гунахларны орьткен ве чокъ магъфирет эткен. Арап тилинде «гъафера» сёзю «сакъламакъ, къапатмакъ» маналарыны ифаде эте. Яни Раббимиз къулларынынъ гунахларыны, янълышлыкъларыны багъышлай ве юзьлемей, башкъа къулларындан да сакълай, косьтермей. Инсанларнынъ яман тарафларыны къапата. Аллах, сонъсуз мерхамет саиби оларакъ, озь къулларынынъ бутюн гунахларыны багъышламагъа азыр, тек инсан тёвбе этип, Раббининъ эмирине риает этсин. Къуран-ы Керимде Аллахнынъ сонъсуз багъышламасы акъкъында пек чокъ ерлерде айтыла. Оларнынъ бириси «Зумер» суресининъ 53 аетинде: «Айт: Эй, озь нефислерине зулум эткен (чокъ гунах ишлеген) къулларым! Аллахнынъ рахметинден умют кесменъиз. Шубесиз, Аллах бутюн гунахларны багъышлай; шубесиз, О, чокъ багъышлайыджы, чокъ мерхаметлидир». «Неджм» суресинде де Аллах бойле дей: «Олар ки, ялынъыз базы кичик къусурлардан гъайры, гунахнынъ буюклеринден ве чиркин ишлерден къачынарлар. Шубесиз, Раббинънинъ багъышлавы кенъиштир» («Неджм» суреси, 53/32 ает). Бунынъ ичюн Аллахнынъ мерхаметинден ич умют кесмемелимиз, тёвбе этип, Раббимизнинъ эмирине уймалымыз. Эм де, озь гунахларымызны, Аллах оларны сакълагъан сонъ, башкъаларгъа ачмамалымыз. Эль-Халикъ – Яраткъан, ёкътан бар эткен. Аллах эр шейнинъ яратыджысыдыр. Кяинатны ёкътан бар этти. Махлюкъларны да, бир мисальге коре дегиль де, бенъзерсиз ве мисильсиз яратты. Яраткъан сонъ да, озь башына къалдырмагъан, бутюн яраткъанларынынъ саиби, векили де Одыр. Къуран-ы Керимде Раббимиз бойле дей: «Аллахтыр эр шейнинъ яратыджысыдыр. О, эр шейге векильдир» («Зумер» суреси, 39/62 ает). «Мумин» суресинде де бойле кече: «Бу – Раббинъиз олгъан Аллахтыр. О, эр шейнинъ яратыджысыдыр. Ондан башкъа илях ёкътыр. Айса, (акътан) насыл чевирилирсинъиз?» («Мумин» суреси, 40/62 ает). Раббимизге бизлерни яраткъаны ве ниметлендиргени ичюн шукюр этмелимиз. ТАИР Ибрагимов

«Юрт». Укъукъий дестек меркези

Опубликовано:

Эки йыл девамында «Юрт» консультатив-укъукъ меркези ватандашларымызгъа фаркълы суаллерде укъукъий дестек косьтере. Къырым ве Севастополь шеэри мусульманлары Диний Идареси эркянында чалышкъан меркезнинъ ребери – Ахтем Зейтуллаевдир. Меркезге насыл суаллер боюнджа мураджаат этмек мумкюн? Ахтем Зейтуллаев: «Бизге миграцион суаллер, умумий укъукъий консультациялар ичюн мураджаат этелер, ариза язмагъа ярдым этемиз». «Юрт» консультатив-укъукъ меркези Акъмесджит шеэри, Чехов сокъагъы, 20 адреси боюнджа ерлеше. Къабул этюв куньлери: базарэртеси, чаршенбе ве джума куньлери, саат 09.00-16.00 Малюмат ичюн телефон: +7(978)041-45-78 «Юрт» меркезинде косьтерильген укъукъий ярдым бедавадыр.

Къадын сахабелер. Эсма бинт Эбу Бекир

Опубликовано:

Сахабе ханымлардан буюк шахысларнен таныш оламыз. Олар, Ислям дини ичюн, эр тюрлю къыйынлыкъларгъа сабыр этип, динимизни огренип, онынънен омюрлерини шекиллендирмеге гъайрет эттилер. Эбу Бекирнинъ къызы Эсма да, олардан бири эди. Эсма (р.а.) – биринджи 18 мусульман олгъанлардандыр. Эбу Бекирнинъ (р.а.) буюк къызы. Эсманынъ (р.а.), бабасы Эбу Бекирден корьген иман севгиси ве Ислям тербиеси, омюр бою онъа ребер олды ве ахлягъыны гузеллештирди. Эсманынъ (р.а.), хиджрет этильгенде, япкъан федакярлыгъыны да корьмек мумкюн. Мусульманлар яваш-яваш Мединеге коче эдилер. Пейгъамберимиз (с.а.с.), досту Эбу Бекирнен берабер Меккеден айырылды. Эсма (р.а.), бабасынынъ Пейгъамберимизге ёлдаш оладжагъына пек севинди. Ёлда керек оладжакъ, ашаладжакъ ве ичиледжек шейлерни азырлады. Лякин, торбаларны багъламакъ ичюн йип тапамады. Хазрети Эсма аман белиндеки пек севген къушагъыны чыкъарып, ортадан экиге больди. Бирисинен аш торбасыны, дигеринен де сув торбасыны багълады. Пейгъамберимиз (с.а.с.), Эсманынъ бу юректен ве самимий арекетини пек бегенди ве: «Эй, Эсма! Санъа бунынъ ерине Дженнетте эки къушакъ бериледжектир!». Ве бу сёзлерден сонъра, Эсма (р.а.) «Затун-Нитакайн» («эки къушакъ саиби»), деп анъылды ве чагъырылды. Мушриклер, Пейгъамберимизни тутып, ольдюргенге буюк сервет бере-джеклерини илян эттилер. Пейгъамберимизнен Эбу Бекир махсус Мединеден акси олгъан бир тарафтаки къобада сакъланып, учь куньни анда кечирдилер. Геджелери оларгъа аш ве сувны Эсма (р.а.) кетире, агъасы Абдуллах исе куньдюз къойларыны отлатмагъа келип, Меккеден хаберлерни кетире эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.) Эсманынъ бу федакярлыгъыны такъдир этти ве пек севген сахабеси Зубейр бин Аввамнен таныштырды ве оларны эвлендирди. Эсма (р.а.) Пейгъамберимизнинъ субетинде иштирак эткен ве ондан маневий бесленген бахтияр къадынлардан бири эди. Эм де татасы Айше (р.а.) Пейгъамберимизнинъ ханымы олгъан сонъ, оны Пейгъамберимизге даа да якъынлаштыра эди. Бир кере, Эсма (р.а.) шеффаф бир антер кийип, татасына мусафирликке келе. Пейгъамберимиз эништеси олгъаны ичюн, янында бойле урбада корюнмекнинъ мумкюн олгъаныны тюшюнди. Амма Пейгъамберимиз (с.а.с.) оны ойле корьгенинен, бетини чевирип: «Эй, Эсма! Бир къадын мукеллеф олгъан сонъ, (эль ве юзюне ишарет этип) шу ве шундан башкъа ерининъ корюнмеси догъру дегильдир», – деп тенбиеледи. Эсма (р.а.) янълышыны анълап, бундан сонъра эп догъру шекильде кийинди. Эсма (р.а.) пек утанчакъ эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.) бу янъы аилеге маддий дестек косьтермек ичюн, хурма багъчасыны багъышлады. Бир кунь, Эсма (р.а.) хурма джыйгъан сонъ, сепетни башы устюне къойып, эвге къайта эди. Ёлдан Пейгъамберимиз (с.а.с.) сахабелернен берабер кече эди. Эсманы бу алда корьген Пейгъамберимиз, девени токътатып, отурмасыны теклиф этти. Утангъанындан, истемегенини айтты ве озю ёлуна девам этти. Эсма (р.а.) – эли ачыкъ, юреги зенгин, джумерт эди. Пейгъамберимиз (с.а.с.): «Эй, Эсма! Элини багълама (къызгъанма), ёкъса, Аллах да санъа озь рахметини йибермез», – айткъан сонъ, джумертлигинен даа да белли олды. Ихтияджындан зияде олгъаныны фукъарелерге берип, адий бир аятны бегене эди. Къысметине разы олып, шукюр эте, зенгинлик пешинде дегиль эди. Акъайы ичюн гузель омюр аркъадашы олгъаны къадар, балаларына да гузель бир ана эди. Зубейрнен (р.а.) берабер бахтлы-частлы бир омюр кечирдилер. Секиз баласы олды: учь къыз, беш огълан. Тербие бермек меселесинде пек дикъкъатлы эди. Даима эшиткенимиз сахабелерден Абдуллах бин Зубейр ве табиинден Урве бин Зубейр киби, гузель огъулларны тербие этти. Хазрети Эсма, 100 яшыны кечип, огълу Абдуллахнынъ шеит олмасындан бир къач кунь сонъра вефат этти. Пейгъамберимизден 85 хадис ривает этти. Аллах ондан разы олсун!   ЭМИНЕ Асанова

Мевлид тарихы

Опубликовано:

Мевлид – Мухаммед Эфендимизнинъ (с.а.с.) догъгъаны, догъгъан ери ве заманы ве дюньягъа кельгени мунасебетинен кечирильген мерасимлерге дениле. Айны заманда, Пейгъамбернинъ догъгъанына багъышлангъан назм я да несир эсерлерге де «Мевлид» ады берильди. Мухаммед Пейгъамберимизнинъ догъгъан айына «мевлид айы», догъгъан геджесине «мевлид геджеси» денильген. «Мевлид геджеси»не, яни Хз. Пейгъамбернинъ дюньягъа кельген геджеге, мубарек кунь ве геджелер арасында сайылып, айры бир эмиет берильген. Пейгъамберимизнинъ (с.а.с.) хадислеринде «Мевлид» акъкъында икяе этиле. Меселя, кендисинден, базарэртеси куню ораза тутмакъ меселеси соралгъанда: «Мен о куньде догъдым ве Къуран манъа о куньде эндирильди», деп джевап берди. Ресулюллах Эфендимизнинъ догъгъан куню ораза тутмакъ – мустехаптыр (Муслим, Сыям 197, 198). Джамилерде Къуран-ы Керим окъулып, субетлер кечириле, шиир, иляхи ве мевлид-и шериф окъула. Пейгъамбер Эфендимизге саляватлар кетириле. Чокъча тёвбе этиле, дуалар окъула, къаза ве нафиле намазлар къылына. Къырым джамилеринде дин джемиетлери ве Диний Идаремиз тарафындан мевлид мерасимлери тешкиль этилип мевлидлер окъула. Бу мерасимлерде, Пейгъамберимизнинъ догъувы, фаалиети ве васиетлери анъылып, джемаатнынъ бильгилери тазелене, къардашлыкъ ве бирлик-бераберлик дуйгъусы къавийлеше. Янъы етишкен несиль бу гузель адетлеримизни яшап девам эттирмелери джеэтинден пек муимдир. Бу себептен бойле мубарек геджелерни къачырмайып, джамилеримизни бош къалдырмайыкъ ве аилелеримизнен къошулып яраштырайыкъ! Мевлид геджеси – ноябрь 8-9 багълагъан геджедир.   РЕМЗИ Куртдеде